| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Akty prawne

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW

z dnia 17 grudnia 2002 r.

w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego.

Na podstawie art. 45 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. – Prawo atomowe (Dz. U. z 2001 r. Nr 3, poz. 18, Nr 100, poz. 1085 i Nr 154, poz. 1800 oraz z 2002 r. Nr 74, poz. 676 i Nr 135, poz. 1145) zarządza się, co następuje:

Rozdział 1

Przepisy ogólne

§ 1.

Rozporządzenie określa:

1) wymagania techniczne i wymagania ochrony radiologicznej dotyczące pracowni stosujących źródła promieniotwórcze lub urządzenia zawierające takie źródła oraz wymagania dotyczące urządzeń wytwarzających promieniowanie jonizujące i pracowni stosujących takie urządzenia;

2) zasady pracy ze źródłami promieniotwórczymi, urządzeniami zawierającymi takie źródła oraz urządzeniami wytwarzającymi promieniowanie jonizujące, stosowanymi poza pracowniami, o których mowa w pkt 1;

3) sposób prowadzenia kontroli źródeł promieniowania jonizującego oraz ewidencji źródeł promieniotwórczych;

4) wzór karty ewidencyjnej do prowadzenia ewidencji źródeł promieniotwórczych.

§ 2.
Rozporządzenie nie dotyczy aparatów rentgenowskich o energii promieniowania do 300 keV stosowanych w celach medycznych i pracowni stosujących te aparaty.
§ 3.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:

1) „akceleratorze" – rozumie się przez to urządzenie wytwarzające promieniowanie jonizujące w wyniku przyspieszania cząstek naładowanych, w szczególności: przyspieszacz liniowy, betatron, cyklotron, generator neutronów;

2) „aparacie rentgenowskim" – rozumie się przez to aparat lub zestaw składający się z urządzeń przeznaczonych do wytwarzania i wykorzystywania promieniowania rentgenowskiego, w którym źródłem promieniowania jonizującego jest lampa rentgenowska;

3) „grupach izotopów" – rozumie się przez to grupy, na które dzieli się izotopy promieniotwórcze w zależności od wartości skutecznej dawki obciążającej przy jednostkowym wniknięciu izotopu do organizmu;

4) „otwartym źródle promieniotwórczym" – rozumie się przez to źródło promieniotwórcze niebędące zamkniętym źródłem promieniotwórczym;

5) „pomieszczeniu do napromieniania" – rozumie się przez to pomieszczenie, w którym w celu napromieniania jest wyprowadzana wiązka promieniowania z zainstalowanego akceleratora, aparatu rentgenowskiego lub urządzenia zawierającego zamknięte źródło promieniotwórcze, oraz pomieszczenie, w którym w celu napromieniania jest wyprowadzane źródło promieniotwórcze z urządzenia zawierającego zamknięte źródło promieniotwórcze;

6) „pomieszczeniu terapeutycznym" – rozumie się przez to pomieszczenie do napromieniania, w którym wyprowadzana wiązka promieniowania lub wyprowadzane źródło promieniotwórcze są wykorzystywane do prowadzenia leczenia promieniowaniem jonizującym;

7) „pracowni" – rozumie się przez to pracownię rentgenowską, pracownię akceleratorową i pracownię izotopową;

8) „pracowni akceleratorowej" – rozumie się przez to zespół pomieszczeń z zainstalowanym akceleratorem, w skład których wchodzi co najmniej jedno pomieszczenie do napromieniania;

9) „pracowni izotopowej" – rozumie się przez to pomieszczenie lub zespół pomieszczeń przeznaczonych do pracy z otwartymi lub zamkniętymi źródłami promieniotwórczymi oraz urządzeniami zawierającymi zamknięte źródła promieniotwórcze;

10) „pracowni rentgenowskiej" – rozumie się przez to pomieszczenie do pracy z aparatem rentgenowskim lub zespół pomieszczeń składających się przynajmniej z jednego pomieszczenia do pracy z aparatem rentgenowskim lub pomieszczenia do napromieniania;

11) „sterowni" – rozumie się przez to pomieszczenie, z którego kieruje się zdalnie pracą akceleratora, aparatu rentgenowskiego lub urządzenia zawierającego zamknięte źródło promieniotwórcze;

12) „śluzie sanitarno-dozymetrycznej" – rozumie się przez to wydzielony teren pracowni izotopowej z otwartymi źródłami promieniotwórczymi, wyposażony w stacjonarny przyrząd dozymetryczny i urządzenia sanitarne (umywalkę, a jeżeli wymagają tego prowadzone prace, również natrysk), przystosowany do usuwania zewnętrznych skażeń promieniotwórczych z powierzchni ciała ludzkiego, ze środków ochrony indywidualnej oraz do zmiany odzieży i obuwia roboczego;

13) „świadectwie źródła" – rozumie się przez to dokumentację źródła promieniotwórczego, sporządzoną przez producenta tego źródła;

14) „świadectwie wyjściowego materiału promieniotwórczego" – rozumie się przez to dokumentację wyjściowego materiału promieniotwórczego, sporządzoną przez producenta tego materiału;

15) „typie zamkniętego źródła promieniotwórczego" – rozumie się przez to zespół cech konstrukcyjnych i parametrów fizycznych charakteryzujących punktowe, powierzchniowe oraz liniowe źródło promieniotwórcze, w tym rodzaj wykorzystywanego promieniowania jonizującego;

16) „wyjściowym materiale promieniotwórczym" – rozumie się przez to materiał tarczowy otrzymany z reaktora jądrowego lub inny materiał wykorzystywany do produkcji źródeł promieniotwórczych;

17) „zamkniętym źródle promieniotwórczym" – rozumie się przez to źródło promieniotwórcze o takiej budowie, która w warunkach określonych dla jego stosowania uniemożliwia przedostanie się do środowiska zawartej w nim substancji promieniotwórczej;

18) „zezwoleniu" – rozumie się przez to zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące.

§ 4.
Bezpieczeństwo pracy ze źródłami promieniowania jonizującego wymaga przestrzegania zasady ograniczenia narażenia, przez skracanie czasu narażenia, zwiększanie odległości od źródła promieniowania jonizującego, ograniczanie pola tego promieniowania i eliminowanie skażeń promieniotwórczych, w szczególności przez:

1) stosowanie wyposażenia i sprzętu zgodnie z ich przeznaczeniem i zaleceniami producenta;

2) stosowanie środków ochrony indywidualnej;

3) dopuszczanie do pracy na poszczególnych stanowiskach pracy osób przeszkolonych i posiadających kwalifikacje wymagane do pracy na tych stanowiskach;

4) stałą kontrolę parametrów stosowanych procedur oraz bieżącą kontrolę i konserwację eksploatowanych urządzeń.

Rozdział 2

Wymagania techniczne i wymagania ochrony radiologicznej dotyczące pracowni stosujących źródła promieniotwórcze lub urządzenia zawierające takie źródła oraz wymagania dotyczące urządzeń wytwarzających promieniowanie jonizujące i pracowni stosujących takie urządzenia

§ 5.

1. Pracownie akceleratorowe, izotopowe i pracownie rentgenowskie stosujące aparaty rentgenowskie o energii promieniowania powyżej 300 keV lokalizuje się w:

1) niemieszkalnych obiektach budowlanych lub

2) niemieszkalnej części budynku, o ile pomieszczenia pracowni nie przylegają do pomieszczeń mieszkalnych lub przeznaczonych do stałego pobytu osób, z zastrzeżeniem § 16.

2. Pracownie izotopowe lokalizuje się w miejscach zabezpieczonych przed zalaniem wodą w budynkach zaliczonych, zgodnie z przepisami prawa budowlanego, co najmniej do klasy D odporności pożarowej, przy czym pomieszczenia, w których są przechowywane źródła i odpady promieniotwórcze – co najmniej do klasy B odporności pożarowej.

3. Wejście do pracowni oznacza się tablicami informacyjnymi, których wzory są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

4. Stopień osłabienia promieniowania jonizującego przez ściany zewnętrzne i stropy pracowni zapobiega otrzymaniu przez osoby z ogółu ludności w ciągu kolejnych 12 miesięcy dawki skutecznej (efektywnej) promieniowania jonizującego, związanej z prowadzeniem działalności z promieniowaniem jonizującym w pracowni, nieprzekraczającej 0,1 milisiwerta (mSv), z uwzględnieniem czasu narażenia tych osób, rodzaju prowadzonych w pracowni prac i rodzaju stosowanych osłon.

5. Pracownię wyposaża się, zależnie od rodzaju prowadzonych prac, w:

1) sprzęt dozymetryczny dostosowany do używanych źródeł promieniowania jonizującego;

2) stałe lub ruchome osłony przed promieniowaniem jonizującym;

3) pojemniki do przechowywania źródeł i odpadów promieniotwórczych;

4) środki ochrony indywidualnej przed skażeniami promieniotwórczymi i napromienieniem;

5) wentylację grawitacyjną, chyba że dla danego rodzaju lub klasy pracowni jest wymagana wentylacja mechaniczna, a jeżeli producent urządzeń zainstalowanych w pracowni tego wymaga, także w klimatyzację;

6) instalację wodną i kanalizacyjną.

6. Źródła i odpady promieniotwórcze przechowuje się w sposób uniemożliwiający rozprzestrzenianie się skażeń promieniotwórczych.

7. Miejsce przechowywania źródeł promieniotwórczych oznacza się tablicą informacyjną, której wzór jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

8. W pomieszczeniu, w którym są przechowywane źródła lub odpady promieniotwórcze, nie przechowuje się substancji łatwopalnych, wybuchowych, wydzielających opary żrące i powodujących korozję, a także gazów sprężonych.

9. Dokumentacja pracowni zawiera:

1) zezwolenie;

2) regulamin pracy;

3) instrukcje pracy ze źródłami promieniowania jonizującego, ustalające szczegółowe postępowanie w zakresie ochrony radiologicznej dla każdego rodzaju wykonywanych prac;

4) zakładowy plan postępowania awaryjnego;

5) rejestr wyników pomiarów dozymetrycznych w środowisku pracy;

6) wykaz pracowników wykonujących pracę w pracowni, z podziałem na kategorie A i B;

a. w zależności od rodzaju prac prowadzonych w pracowni, także:

7) opisy techniczne i instrukcje obsługi akceleratorów, aparatów rentgenowskich lub urządzeń zawierających źródła promieniotwórcze;

8) instrukcję postępowania przeznaczoną dla pacjentów, którym podano substancję promieniotwórczą w celu medycznej diagnostyki lub leczenia;

9) instrukcje obsługi i świadectwa wzorcowania sprzętu dozymetrycznego;

10) ewidencję źródeł i odpadów promieniotwórczych;

11) rejestr dawek indywidualnych promieniowania jonizującego otrzymanych przez pracowników.

§ 6.
W przypadku pracowni izotopowej z zamkniętymi źródłami promieniotwórczymi oraz pracowni izotopowej z urządzeniami zawierającymi źródła promieniotwórcze (pracownie klasy Z):

1) powierzchnia pomieszczenia, w którym są prowadzone prace ze źródłami promieniotwórczymi, nie może być mniejsza niż 10 m2, przy czym w pracowni klasy Z przeznaczonej do celów medycznych powierzchnia pomieszczenia terapeutycznego nie może być mniejsza niż 20 m2;

2) wielkość wolnej powierzchni w pomieszczeniach przeznaczonych do prac ze źródłami promieniotwórczymi nie może być mniejsza niż 5 m2 na jednego pracownika wykonującego pracę w pracowni.

§ 7.
1. Powierzchnia pomieszczenia, w którym jest zainstalowany aparat rentgenowski defektoskopowy lub inny aparat rentgenowski o energii promieniowania powyżej 300 keV w pracowni rentgenowskiej, nie może być mniejsza niż 20 m2.

2. Powierzchnia pomieszczenia pracowni rentgenowskiej, w której jest zainstalowany aparat rentgenowski o energii promieniowania do 300 keV, nie może być, z zastrzeżeniem § 8, mniejsza niż 10 m2, chyba że w zezwoleniu określono inaczej.

3. Wysokość pomieszczenia weterynaryjnej pracowni rentgenowskiej, w którym jest zainstalowany aparat rentgenowski, nie może być mniejsza niż 2,5 m, a jeżeli łączny czas przebywania w nim pracownika nie przekracza czterech godzin na dobę, nie może być mniejsza niż 2,2 m.

4. Powierzchnia pomieszczenia do napromieniania w pracowni akceleratorowej nie może być mniejsza niż 20 m2, chyba że w zezwoleniu określono inaczej.

5. W pracowniach akceleratorowych, rentgenowskich z wyjątkiem weterynaryjnych pracowni rentgenowskich, oraz w pracowniach klasy Z z wydzieloną sterownią;

1) wejście do takiej pracowni wyposaża się w sygnalizację świetlną informującą o włączeniu zasilania aparatu lub akceleratora wysokim napięciem lub umieszczeniu źródła promieniotwórczego w pozycji roboczej;

2) geometria ustawienia osłon stałych wyklucza możliwość padania pierwotnej wiązki promieniowania jonizującego na drzwi do pomieszczenia do napromieniania;

3) w pomieszczeniach terapeutycznych instaluje się wentylację mechaniczną nawiewno-wyciągową zapewniającą co najmniej 6-krotną wymianę powietrza na godzinę, chyba że producent zainstalowanego źródła promieniowania jonizującego wymaga częstszej wymiany powietrza;

4) konstrukcja drzwi umożliwia ich otwarcie od wewnątrz i od zewnątrz pomieszczenia do napromieniania.

6. Poza wymaganiami określonymi w ust. 5:

1) w pracowniach akceleratorowych, rentgenowskich z wyjątkiem weterynaryjnych pracowni rentgenowskich, oraz w pracowniach klasy Z, z wydzielonymi sterowniami zapewnia się łączność głosową i wizualną między sterownią a pomieszczeniem terapeutycznym;

2) w pracowniach akceleratorowych i rentgenowskich z wyjątkiem weterynaryjnych pracowni rentgenowskich, z wydzielonymi sterowniami stosuje się system uniemożliwiający włączenie zasilania aparatu rentgenowskiego lub akceleratora wysokim napięciem przy otwartych drzwiach do pomieszczenia do napromieniania;

3) w pracowniach klasy Z z wydzieloną sterownią stosuje się system powodujący umieszczenie źródeł w pozycji ochronnej, przy otwieraniu drzwi do pomieszczenia do napromieniania.

§ 8.
1. Powierzchnia pomieszczenia weterynaryjnej pracowni rentgenowskiej wykonującej badania małych zwierząt, w którym jest zainstalowany aparat rentgenowski, ma zapewnić, żeby przy typowym badaniu diagnostycznym – w przypadku aparatu przenośnego lub przy zawieszonej głowicy i wiązce skierowanej w dół – źródło promieniowania znajdowało się co najmniej 1 m od najbliższej ściany.

2. Powierzchnia pomieszczenia weterynaryjnej pracowni rentgenowskiej dla zwierząt większych, w którym jest zainstalowany aparat rentgenowski, ma zapewnić, żeby źródło promieniowania znajdowało się co najmniej 1,5 m od najbliższej ściany.

§ 9.
W urządzeniach wytwarzających promieniowanie jonizujące, niewykorzystywane do celów diagnostycznych, terapeutycznych lub zastosowań naukowych i technicznych, emitowane przez lampy próżniowe wzbudzane przez napięcie przekraczające 5 kV, moc dawki tego promieniowania w odległości 0,05 m od dowolnej dostępnej powierzchni urządzenia nie może przekraczać 5 mikrogrejów na godzinę (5 µGy/h).
§ 10.
1. Aparaty rentgenowskie oraz akceleratory:

1) użytkuje się zgodnie z wymaganiami środowiskowymi i warunkami zasilania elektrycznego określonymi w opisie technicznym oraz zgodnie z instrukcją eksploatacyjną;

2) konserwuje się zgodnie z zaleceniami określonymi w instrukcji eksploatacyjnej;

3) poddaje się regularnej kontroli zgodnie z programem zapewnienia jakości i kontroli kalibracji.

2. Budowa aparatów rentgenowskich oraz akceleratorów zapewnia bezpieczeństwo elektryczne i mechaniczne przez:

1) ochronę przed niebezpieczeństwem urazu, mogącego powstać w wyniku dotknięcia aparatu rentgenowskiego lub akceleratora;

2) ochronę przed powstaniem temperatury lub łuku elektrycznego, mogących spowodować niebezpieczeństwo.

§ 11.
1. Budowa aparatów rentgenowskich zapewnia:

1) możliwość zamontowania ograniczników promieniowania odpowiadających przeznaczeniu aparatu rentgenowskiego;

2) ograniczenie mocy dawki promieniowania przy zamkniętym okienku wiązki promieniowania i przy najwyższych parametrach eksploatacji podanych przez producenta do wartości, która nie przekracza:

a) 25 µGy/h w odległości 0,5 m od ogniska lampy – dla aparatów rentgenowskich stosowanych do dyfrakcji promieni rentgenowskich, mikroradiografii i rentgenowskiej analizy spektralnej,

b) 2,5 µGy/h, dla napięcia do 200 kV włącznie, lub 10 µGy/h, dla napięcia powyżej 200 kV, w odległości 1 m od ogniska lampy – dla pozostałych rodzajów aparatów rentgenowskich;

3) dla aparatów rentgenowskich, w których obudowa ochronna ostania lampę rentgenowską oraz napromieniany obiekt, ograniczenie mocy dawki w odległości 0,1 m od dostępnej powierzchni obudowy do wartości, która nie przekracza:

a) 7,5 µGy/h (aparaty rentgenowskie w pełni ochronne),

b) 25 µGy/h (aparaty rentgenowskie o wysokiej ochronności).

2. Aparaty rentgenowskie w pełni ochronne i aparaty rentgenowskie o wysokiej ochronności wyposaża się w dwa niezależne zabezpieczenia, uniemożliwiające ich eksploatację przy otwarciu obudowy.

3. Aparatów rentgenowskich w pełni ochronnych nie wyposaża się w zabezpieczenia, o których mowa w ust. 2, jeżeli stosowanie aparatu rentgenowskiego nie pozwala na zamknięcie jego obudowy, a moc dawki w dostępnym miejscu otwartej obudowy nie przekracza 7,5 µGy/h.

4. Aparatów rentgenowskich o wysokiej ochronności nie wyposaża się w zabezpieczenia, o których mowa w ust. 2, jeżeli moc dawki w przestrzeni wewnętrznej aparatu rentgenowskiego, przy maksymalnych parametrach, w żadnym punkcie nie przekracza 0,25 mGy/h albo stosowanie aparatu rentgenowskiego nie pozwala na zamknięcie jego obudowy, a moc dawki w dostępnym miejscu otwartej obudowy nie przekracza 25 µGy/h.

5. Aparaty rentgenowskie diagnostyczne do celów weterynaryjnych wyposaża się w:

1) filtry umożliwiające filtrację nie mniejszą niż wartość równoważna 1,5 mm aluminium (Al);

2) przycisk do zdalnego wyzwalania ekspozycji zapewniający operatorowi zachowanie odległości co najmniej 2 m od ogniska lampy;

3) urządzenie sygnalizujące w sposób akustyczny lub optyczny wykonanie ekspozycji; sygnalizacja ma być widoczna i słyszalna z miejsca uruchomienia wyzwalacza;

4) wskaźniki natężenia prądu i napięcia na lampie rentgenowskiej;

5) świetlny wskaźnik napromienianego pola, zapewniający średnie natężenie oświetlenia pola nie mniejsze niż 100 lx (luksów) w płaszczyźnie prostopadłej do osi wiązki w odległości 1 m od ogniska, jeżeli odległość ta w normalnych warunkach pracy jest mniejsza niż 1 m.

§ 12.
1. Akcelerator terapeutyczny zapewnia:

1) bezpieczeństwo pacjenta podczas leczenia;

2) sygnalizację obecności wiązki promieniowania w pomieszczeniu terapeutycznym oraz w sterowni;

3) kontrolę dawki promieniowania i mocy dawki promieniowania z użyciem dwóch niezależnych od siebie torów dozymetrycznych;

4) zachowanie zapisu wskazań dotyczących dawki promieniowania po zakończeniu napromieniania.

2. Budowa akceleratora zapewnia zakończenie lub przerwanie napromieniania, w przypadku gdy:

1) w sytuacji prawidłowego przebiegu terapii promieniowaniem jonizującym, system pomiaru dawki promieniowania wskazał osiągnięcie wartości dawki promieniowania ustalonej przed rozpoczęciem napromieniania;

2) występuje różnica między wskazaniami niezależnych torów dozymetrycznych przekraczająca 5% tych wskazań;

3) pomiar czasu napromieniania osiągnął wartość ustaloną przed rozpoczęciem napromieniania.

§ 13.
1. W zależności od aktywności stosowanych jednocześnie izotopów promieniotwórczych i ich przynależności do grupy izotopów promieniotwórczych pracownie izotopowe z otwartymi źródłami promieniotwórczymi zalicza się do klasy III, II i l, zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia.

2. Grupy izotopów, o których mowa w ust. 1, są określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia.

3. Zamknięte źródła promieniotwórcze mogą być stosowane w pracowniach izotopowych z otwartymi źródłami promieniotwórczymi.

§ 14.
1. W pracowni izotopowej klasy III, poza wymaganiami określonymi w § 6:

1) stanowiska pracy wyposaża się w wyciągi radiochemiczne, a jeżeli jest to potrzebne, także w komory rękawicowe lub inne urządzenia uniemożliwiające rozprzestrzenianie się skażeń promieniotwórczych;

2) powierzchnie robocze wykonuje się w sposób uniemożliwiający rozprzestrzenianie się skażeń promieniotwórczych oraz umożliwiający ich usuwanie;

3) podłogi, ściany i instalacje przygotowuje się w sposób umożliwiający usunięcie powstałych na ich powierzchniach skażeń promieniotwórczych;

4) zapewnia się wentylowanie mechaniczne pomieszczeń odrębnym systemem wentylacyjnym umożliwiającym co najmniej 3-krotną wymianę powietrza w ciągu godziny;

5) w zależności od rodzaju prowadzonych prac z otwartymi źródłami promieniotwórczymi zapewnia się:

a) pomiar zawartości substancji promieniotwórczych w powietrzu i ściekach usuwanych z tej pracowni,

b) zbieranie i przechowywanie stałych i ciekłych odpadów promieniotwórczych w specjalnych pojemnikach lub zbiornikach,

c) oczyszczanie usuwanego z tej pracowni powietrza,

d) podciśnienie w szczelnych komorach roboczych, wynoszące co najmniej 200 paskali (Pa) w stosunku do otoczenia.

2. W pracowni izotopowej klasy III nie jest dopuszczalne wykonywanie czynności, które mogłyby ułatwić wprowadzenie substancji promieniotwórczych do wnętrza organizmu, w szczególności spożywanie posiłków i palenie tytoniu.

3. Organizacja pracy w pracowni izotopowej klasy III zapewnia komunikację między pomieszczeniami, z wyłączeniem magazynu źródeł i odpadów promieniotwórczych, bez konieczności wychodzenia na zewnątrz pracowni, jeżeli pracownia izotopowa klasy III jest wyposażona w magazyn zewnętrzny.

§ 15.
W pracowni izotopowej klasy II, poza wymaganiami określonymi dla pracowni izotopowej klasy III, zapewnia się:

1) powierzchnię, z wyłączeniem śluzy sanitarno-dozymetrycznej i pomieszczenia do przechowywania źródeł i odpadów promieniotwórczych, nie mniejszą niż 15 m2;

2) wejście i wyjście przez śluzę sanitarno-dozymetryczną;

3) wentylację mechaniczną nawiewno-wyciągową gwarantującą:

a) przepływ powietrza w kierunku pomieszczeń, w których istnieje większe prawdopodobieństwo powstawania skażeń promieniotwórczych,

b) ruch powietrza lub układ ciśnień, który zapobiega rozprzestrzenianiu się skażeń promieniotwórczych powstających na stanowiskach pracy,

c) wyrzut powietrza na wysokości co najmniej 1 m ponad kalenicą budynku pracowni izotopowej klasy II i budynku sąsiadującego;

4) oznaczenie w sposób trwały i widoczny środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego;

5) przechowywanie źródeł i odpadów promieniotwórczych w wydzielonym magazynie, o wentylacji mechanicznej nawiewno-wyciągowej zapewniającej w czasie przebywania tam pracowników co najmniej 6-krotną wymianę powietrza w ciągu godziny, przy czym włączenie wentylacji następuje co najmniej 10 minut przed wejściem pracowników do magazynu.

§ 16.
W przypadku pracowni izotopowej klasy l, poza wymaganiami określonymi dla pracowni izotopowej klasy II, zapewnia się jej lokalizację w niemieszkalnym obiekcie budowlanym oraz przechowywanie źródeł i odpadów promieniotwórczych oddzielnie i w wydzielonych magazynach, o wentylacji mechanicznej nawiewno-wyciągowej zapewniającej w czasie przebywania tam pracowników co najmniej 6-krotną wymianę powietrza w ciągu godziny, przy czym włączenie wentylacji następuje co najmniej 10 minut przed wejściem pracowników do magazynu.
§ 17.
W przypadku pracowni, w których są stosowane źródła promieniowania jonizującego w celach medycznych, wymaga się dodatkowo spełniania odpowiednich wymagań ogólnych, określonych w przepisach dotyczących pomieszczeń i urządzeń zakładów opieki zdrowotnej.

Rozdział 3

Zasady pracy ze źródłami promieniotwórczymi, urządzeniami zawierającymi takie źródła oraz urządzeniami wytwarzającymi promieniowanie jonizujące, stosowanymi poza pracowniami stosującymi źródła promieniotwórcze, urządzenia zawierające takie źródła lub urządzenia wytwarzające promieniowanie jonizujące

§ 18.

1. Źródła promieniotwórcze, urządzenia zawierające takie źródła oraz urządzenia wytwarzające promieniowanie jonizujące mogą być stosowane poza pracownią, jeżeli:

1) źródła promieniowania jonizującego są zainstalowane na terenie jednostki organizacyjnej w sposób uniemożliwiający niekontrolowane narażenie osób i środowiska lub

2) zachodzi konieczność prowadzenia prac w terenie, a ochrona radiologiczna nie wymaga zastosowania stałych osłon przed promieniowaniem jonizującym i izolowania miejsc stosowania źródeł promieniowania jonizującego od otoczenia.

2. W warunkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2:

1) w przypadku prac wymagających stosowania otwartych źródeł promieniotwórczych, przed rozpoczęciem prac uzyskuje się zgodę właściciela lub administratora terenu, na którym prace mają być prowadzone oraz zawiadamia się o nich właściwego inspektora sanitarnego;

2) w razie możliwości przekroczenia limitu użytkowego dawki ustalonego w zezwoleniu, osoby biorące udział w pracach wyposaża się w akustyczne indywidualne sygnalizatory promieniowania jonizującego;

3) wszystkie czynności związane ze stosowaniem otwartych źródeł promieniotwórczych wykonuje się pod nadzorem inspektora ochrony radiologicznej;

4) w razie konieczności magazynowania źródeł i odpadów promieniotwórczych poza pracownią– przechowuje się je na terenie nadzorowanym w miejscu zabezpieczonym przed pożarem, zalaniem wodą i dostępem osób postronnych, stosując wymagania, o których mowa w § 5 ust. 6–8.

Rozdział 4

Sposób prowadzenia kontroli źródeł promieniowania jonizującego oraz ewidencji źródeł promieniotwórczych

§ 19.

1. Kontrola źródeł promieniotwórczych obejmuje sprawdzenie, nie rzadziej niż raz na rok kalendarzowy:

1) zgodności stanu źródeł z dokumentami ewidencji źródeł promieniotwórczych;

2) szczelności zamkniętych źródeł promieniotwórczych.

2. Wyniki kontroli szczelności zamkniętych źródeł promieniotwórczych rejestruje się w protokole kontroli, który zawiera w szczególności:

1) datę kontroli;

2) typ i numer zamkniętego źródła promieniotwórczego lub urządzenia zawierającego takie źródło;

3) rodzaj izotopu promieniotwórczego, jego aktywność oraz datę określenia aktywności;

4) typ i numer przyrządu, którym wykonano pomiary;

5) wynik pomiaru;

6) wyniki kontroli;

7) nazwę i adres instytucji oraz imię i nazwisko osoby, która przeprowadziła kontrolę.

3. W jednostkach organizacyjnych prowadzących działalność w zakresie wytwarzania, przetwarzania i instalowania źródeł promieniotwórczych lub urządzeń zawierających takie źródła oraz obrotu nimi kontrolę, o której mowa w ust. 1, wykonuje się na bieżąco.

§ 20.
1. Kontrola urządzeń zawierających źródła promieniotwórcze lub wytwarzających promieniowanie jonizujące przed wprowadzeniem ich do eksploatacji obejmuje sprawdzenie zgodności parametrów urządzenia z dokumentacją techniczną, w szczególności określenie mocy dawki promieniowania jonizującego w odległości 0,1 m i 1 m od obudowy urządzenia w kierunku innym niż kierunek wiązki promieniowania wyprowadzonego z urządzenia.

2. Wyniki kontroli, o której mowa w ust. 1, odnotowuje się w protokole zdawczo-odbiorczym urządzenia.

3. Kopię protokołu zdawczo-odbiorczego, o którym mowa w ust. 2, kierownik jednostki organizacyjnej prowadzący kontrolę przekazuje organowi wydającemu zezwolenie.

§ 21.
1. W jednostkach organizacyjnych wykonujących działalność polegającą na wytwarzaniu i przetwarzaniu źródeł promieniotwórczych ewidencja obejmuje wyjściowe materiały promieniotwórcze oraz wyprodukowane źródła promieniotwórcze i jest prowadzona na karcie ewidencyjnej, której wzór jest określony w załączniku nr 5 do rozporządzenia.

2. W jednostkach organizacyjnych wykonujących działalność polegającą na obrocie źródłami promieniotwórczymi, produkcji, obrocie lub instalowaniu urządzeń zawierających źródła promieniotwórcze ewidencja obejmuje przychód i rozchód źródeł promieniotwórczych i jest prowadzona na karcie ewidencyjnej, której wzór jest określony w załączniku nr 6 do rozporządzenia.

3. W jednostkach organizacyjnych wykonujących działalność polegającą na stosowaniu lub przechowywaniu źródeł promieniotwórczych lub urządzeń zawierających takie źródła ewidencja obejmuje odpowiednio stosowane lub przechowywane źródła promieniotwórcze i jest prowadzona na kartach ewidencyjnych, których wzory są określone w załącznikach nr 7–10 do rozporządzenia.

4. W jednostkach organizacyjnych wykonujących działalność polegającą na transporcie źródeł promieniotwórczych lub urządzeń zawierających takie źródła, z wyłączeniem transportu wewnątrz jednostki, ewidencja obejmuje dokumenty przewozowe określone w przepisach dotyczących przewozu towarów niebezpiecznych.

§ 22.
1. Karty ewidencyjne, o których mowa w § 21 ust. 1–3, kierownik jednostki organizacyjnej przechowuje przez okres 5 lat od chwili zakończenia działalności ze źródłem promieniotwórczym.

2. Dokumenty przewozowe, o których mowa w § 21 ust. 4, kierownik jednostki organizacyjnej przechowuje przez okres 3 lat od dnia zakończenia transportu źródeł promieniotwórczych.

3. Kierownik jednostki organizacyjnej wykonującej działalność, o której mowa w § 21 ust. 3, na której wykonywanie jest wymagane zezwolenie, sporządza ewidencję posiadanych zamkniętych źródeł promieniotwórczych według stanu na dzień 31 grudnia danego roku, na karcie ewidencyjnej, której wzór jest określony w załączniku nr 11 do rozporządzenia, oraz przesyła tę kartę Prezesowi Państwowej Agencji Atomistyki w terminie do dnia 31 stycznia roku następnego.

4. Prezes Państwowej Agencji Atomistyki przechowuje karty ewidencyjne, o których mowa w ust. 3, przez okres 30 lat od dnia ich otrzymania.

§ 23.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.

Prezes Rady Ministrów: L. Miller

Załącznik 1. [WZORY TABLIC INFORMACYJNYCH DO OZNAKOWANIA WEJŚCIA DO PRACOWNI]

Załączniki do rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 17 grudnia 2002 r. (poz. 2029)

Załącznik nr 1

WZORY TABLIC INFORMACYJNYCH DO OZNAKOWANIA WEJŚCIA DO PRACOWNI

 infoRgrafika

 infoRgrafika

 infoRgrafika

Załącznik 2. [WZÓR TABLICY INFORMACYJNEJ DO OZNAKOWANIA MIEJSCA PRZECHOWYWANIA ŹRÓDEŁ PROMIENIOTWÓRCZYCH*]

Załącznik nr 2

WZÓR TABLICY INFORMACYJNEJ DO OZNAKOWANIA MIEJSCA PRZECHOWYWANIA ŹRÓDEŁ PROMIENIOTWÓRCZYCH*

 infoRgrafika

Załącznik 3. [KLASY PRACOWNI IZOTOPOWYCH Z OTWARTYMI ŹRÓDŁAMI PROMIENIOTWÓRCZYMI W ZALEŻNOŚCI OD AKTYWNOŚCI STOSOWANYCH JEDNOCZEŚNIE W PRACOWNI IZOTOPÓW PROMIENIOTWÓRCZYCH l ICH PRZYNALEŻNOŚCI DO GRUPY IZOTOPÓW PROMIENIOTWÓRCZYCH]

Załącznik nr 3

KLASY PRACOWNI IZOTOPOWYCH Z OTWARTYMI ŹRÓDŁAMI PROMIENIOTWÓRCZYMI W ZALEŻNOŚCI OD AKTYWNOŚCI STOSOWANYCH JEDNOCZEŚNIE W PRACOWNI IZOTOPÓW PROMIENIOTWÓRCZYCH l ICH PRZYNALEŻNOŚCI DO GRUPY IZOTOPÓW PROMIENIOTWÓRCZYCH

Grupa izotopów promieniotwórczych

Klasa pracowni

I

II

III

Aktywność stosowanych jednocześnie w pracowni izotopów promieniotwórczych

MBq

MBq

MBq

1

powyżej 1000

powyżej l do 1000

dół

2

powyżej 10000

powyżej 10 do 10000

do 10

3

powyżej 100000

powyżej 100 do 100000

do 100

4

powyżej 1000000

powyżej 1000 do 1000000

do 1000

 

Objaśnienia:

1. W przypadku pracowni przeznaczonej do prac z izotopami promieniotwórczymi różnych grup izotopów, klasę pracowni określa się porównując aktywność obliczoną według wzoru:

A = A 1 + 0,1 A 2 + 0,01 A 3 + 0,001 A4

gdzie A 1, A 2, A 3, A 4 - stosowana jednocześnie maksymalna aktywność izotopów odpowiednio l, 2,3 lub 4 grupy izotopów

z aktywnością l grupy izotopów przewidzianą dla poszczególnych klas pracowni.

2. W zależności od rodzaju wykonywanych czynności z substancjami promieniotwórczymi, aktywność stosowanych jednocześnie w pracowni izotopów promieniotwórczych może być zwiększona lub zmniejszona, poprzez pomnożenie przez współczynnik:

 

Określenie czynności

Współczynnik

Magazynowanie

100

Diagnostyka lekarska

100

Bardzo proste czynności na mokro

10

Normalne czynności chemiczne

1

Skomplikowane czynności na mokro z prawdopodobieństwem rozlania i proste czynności na sucho z możliwością pylenia

0,1

Skomplikowane czynności na sucho z możliwością pylenia

0,01

 

Załącznik 4. [GRUPY IZOTOPÓW PROMIENIOTWÓRCZYCH]

Załącznik nr 4

GRUPY IZOTOPÓW PROMIENIOTWÓRCZYCH

Grupa izotopów

Izotop promieniotwórczy

 

1

Sm-146

Sm-147

Gd-148

Gd-152

Pb-210

Bi-210m

Po-210

Ra-223

Ra-224

Ra-225

 

Ra-226

Ra-228

Ac-225

Ac-226

Ac-227

Th-227

Th-228

Th-229

Th-230

Th-232

 

Pa-231

U-230

U-232

U-233

U-234

U-235

U-236

U-238

Np-236

Np-237

 

Pu-236

Pu-238

Pu-239

Pu-240

Pu-242

Pu-244

Am-241

Am-242m

Am-243

Cm-240

 

Cm-242

Cm-243

Cm-244

Cm-245

Cm-246

Cm-247

Cm-248

Cm-250

Bk-247

Cf-248

 

Cf-249

Cf-250

Cf-251

Cf-252

Cf-253

Cf-254

Es-253

Es-254

Fm-257

Md-258

2

Be-10

Al-26

Si-32

Ti-44

Fe-60

Co-60

Ge-68

Sr-82

Sr-90

Zr-93

 

Nb-94

Ru-106

Rh-102

Ag-108m

Ag-110m

Cd-113

Cd-113m

In-114m

In-115

Sn-126

 

I-126

I-129

I-131

La-137

La-138

Ce-144

Pm-146

Eu-150

Eu-152

Eu-154

 

Tb-158

Ho-166m

Lu-176

Lu-177m

Hf-172

Hf-178m

Hf-182

Ta-180

Os-194

Ir-192m

 

Hg-194

Pb-202

Pb-212

Bi-210

Bi-212

Bi-213

Bi-214

At-211

Fr-222

Ac-224

 

Ac-228

Th-226

Pa-227

Pa-228

Pa-230

Pu-234

Pu-241

Am-242

Cm-241

Bk-249

 

Cf-244

Cf-246

Es-254m

Fm-252

Fm-253

Fm-254

Fm-255

Md-257

 

 

3

C-14

Na-22

Na-24

Mg-28

Si-31

P-32

P-33

S-35

Cl-36

K-40

 

K-42

K-43

Ca-41

Ca-45

Ca-47

Sc-43

Sc-44

Sc-44m

Sc-46

Sc-47

 

Sc-48

Ti-45

V-48

Cr-48

Mn-52

Mn-54

Mn-56

Fe-52

Fe-55

Fe-59

 

Co-55

Co-56

Co-57

Co-58

Ni-56

Ni-57

Ni-59

Ni-63

Ni-65

Ni-66

 

Cu-61

Cu-64

Cu-67

Zn-62

Zn-65

Zn-69m

Zn-71m

Zn-72

Ga-66

Ga-67

 

Ga-72

Ga-73

Ge-66

Ge-69

Ge-77

Ge-78

As-70

As-71

As-72

As-73

 

As-74

As-76

As-77

As-78

Se-70

Se-73

Se-75

Se-79

Br-74m

Br-76

 

Br-77

Br-80m

Br-82

Rb-82m

Rb-83

Rb-84

Rb-86

Rb-87

Sr-80

Sr-83

 

Sr-85

Sr-89

Sr-91

Sr-92

Y-86

Y-87

Y-88

Y-90

Y-90m

Y-91

 

Y-92

Y-93

Zr-86

Zr-88

Zr-89

Zr-95

Zr-97

Nb-89

Nb-90

Nb-93m

 

Nb-95

Nb-95m

Nb-96

Mo-90

Mo-93

Mo-93m

Mo-99

Tc-94

Tc-99

Tc-95m

 

Tc-96

Tc-97

Tc-97m

Tc-98

Tc-99

Ru-97

Ru-103

Ru-105

Rh-99

Rh-100

 

Rh-101

Rh-101lm

Rh-102m

Rh-105

Rh-106m

Pd-100

Pd-101

Pd-103

Pd-107

Pd-109

 

Ag-105

Ag-106m

Ag-111

Ag-112

Cd-107

Cd-109

Cd-115

Cd-115m

Cd-117

Cd-117m

 

In-110

In-111

In-117m

Sn-110

Sn-113

Sn-117m

Sn-119m

Sn-121

Sn-121m

Sn-123

 

Sn-125

Sn-127

Sn-128

Sb-118m

Sb-120

Sb-122

Sb-124

Sb-125

Sb-126

Sb-127

 

Sb-128

Sb-129

Te-116

Te-121

Te-121m

Te-123

Te-123m

Te-125m

Te-127

Te-127m

 

Te-129m

Te-131m

Te-132

Te-133m

Te-134

I-120

I-120m

I-123

I-124

I-125

 

I-130

I-132

I-132m

I-133

I-135

Cs-132

Cs-134

Cs-135

Cs-136

Cs-137

 

Ba-126

Ba-128

Ba-131

Ba-133

Ba-133m

Ba-135m

Ba-140

La-132

La-140

La-141

 

La-142

Ce-134

Ce-135

Ce-137m

Ce-139

Ce-141

Ce-143

Pr-138m

Pr-142

Pr-143

 

Pr-145

Nd-138

Nd-139m

Nd-147

Nd-149

Pm-143

Pm-144

Pm-145

Pm-147

Pm-148

 

Pm-148m

Pm-149

Pm-150

Pm-151

Sm-142

Sm-145

Sm-151

Sm-153

Sm-156

Eu-145

 

Eu-146

Eu-147

Eu-148

Eu-149

Eu-152m

Eu-155

Eu-156

Eu-157

Gd-146

Gd-147

 

Gd-149

Gd-151

Gd-153

Gd-159

Tb-147

Tb-149

Tb-150

Tb-151

Tb-153

Tb-154

 

Tb-155

Tb-156

Tb-156m

Tb-157

Tb-160

Tb-161

Dy-155

Dy-159

Dy-166

Ho-166

 

Ho-167

Er-169

Er-171

Er-172

Tm-166

Tm-167

Tm-170

Tm-171

Tm-172

Tm-173

 

Yb-166

Yb-169

Yb-175

Yb-178

Lu-169

Lu-170

Lu-171

Lu-172

Lu-173

Lu-174

 

Lu-174m

Lu-176m

Lu-177

Lu-179

Hf-170

Hf-173

Hf-175

Hf-177m

Hf-179m

Hf-180m

 

Hf-181

Hf-184

Ta-173

Ta-175

Ta-176

Ta-177

Ta-178

Ta-179

Ta-182

Ta-183

 

Ta-184

W-178

W-185

W-187

W-188

Re-181

Re-182

Re-184

Re-184m

Re-186

 

Re-186m

Re-188

Re-189

Os-181

Os-182

Os-185

Os-191

Os-191m

Os-193

Ir-184

 

Ir-185

Ir-186

Ir-187

Ir-188

Ir-189

Ir-190

Ir-190m

Ir-192

Ir-193m

Ir-194

 

Ir-194m

Ir-195

Ir-195m

Pt-188

Pt-191

Pt-193m

Pt-195m

Pt-197

Pt-200

Au-193

 

Au-194

Au-195

Au-198

Au-198m

Au-199

Au-200m

Hg-193

Hg-193m

Hg-195m

Hg-197

 

Hg-197m

Hg-203

Tl-198

Tl-200

Tl-202

Tl-204

Pb-200

Pb-201

Pb-202m

Pb-203

 

Pb-205

Pb-211

Pb-214

Bi-201

Bi-202

Bi-203

Bi-205

Bi-206

Bi-207

Po-207

 

At-207

Fr-223

Ra-227

Th-231

Th-234

Pa-232

Pa-233

Pa-234

U-231

U-237

 

U-240

Np-234

Np-235

Np-238

Np-239

Np-240

Pu-237

Pu-243

Pu-245

Pu-246

 

Am-239

Ami-240

Am-244

Am-246

Cm-238

Bk-245

Bk-246

Bk-250

Es-250

Es-251

 

4

H-3

Be-7

C-11

F-18

Cl-38

Cl-39

K-44

K-45

Sc-49

V-47

 

V-49

Cr-49

Cr-51

Mn-51

Mn-52m

Mn-53

Co-58m

Co-60m

Co-61

Co-62m

 

Cu-60

Zn-63

Zn-69

Ga-65

Ga-68

Ga-70

Ge-67

Ge-71

Ge-75

As-69

 

Se-73m

Se-81

Se-81m

Se-83

Br-74

Br-75

Br-80

Br-83

Br-84

Rb-79

 

Rb-81

Rb-81m

Rb-88

Rb-89

Sr-81

Sr-85m

Sr-87m

Y-86m

Y-91m

Y-94

 

Y-95

Nb-88

Nb-97

Nb-98

Mo-101

Tc-93

Tc-93m

Tc-94m

Tc-96m

Tc-99m

 

Tc-101

Tc-104

Ru-94

Rh-99m

Rh-103m

Rh-107

Ag-102

Ag-103

Ag-104

Ag-104m

 

Ag-106

Ag-115

Cd-104

In-109

In-112

In-113m

In-115m

In-116m

In-117

In-119m

 

Sn-111

Sn-123m

Sb-115

Sb-116

Sb-116m

Sb-117

Sb-119

Sb-124m

Sb-126m

Sb-130

 

Sb-131

Te-129

Te-131

Te-133

I-121

I-128

I-134

Cs-125

Cs-127

Cs-129

 

Cs-130

Cs-131

Cs-134m

Cs-135m

Cs-138

Ba-131m

Ba-139

Ba-141

Ba-142

La-131

 

La-135

La-143

Ce-137

Pr-136

Pr-137

Pr-139

Pr-142m

Pr-144

Pr-147

Nd-136

 

Nd-139

Nd-141

Nd-151

Pm-141

Sm-141

Sm-141m

Sm-155

Eu-158

Gd-145

Dy-157

 

Dy-165

Ho-155

Ho-157

Ho-159

Ho-161

Ho-162

Ho-162m

Ho-164

Ho-164m

Er-161

 

Er-165

Tm-162

Tm-175

Yb-162

Yb-167

Yb-177

Lu-178

Lu-178m

Hf-182m

Hf-183

 

Ta-172

Ta-174

Ta-180m

Ta-182m

Ta-185

Ta-186

W-176

W-177

W-179

W-181

 

Re-177

Re-178

Re-187

Re-188m

Os-180

Os-189m

Ir-182

Pt-186

Pt-189

Pt-193

 

Pt-197m

Pt-199

Au-200

Au-201

Hg-195

Hg-199m

Tl-194

Tl-194m

Tl-195

Tl-197

 

Tl-198m

Tl-199

Tl-201

Pb-195m

Pb-198

Pb-199

Pb-209

Bi-200

Po-203

Po-205

 

U-239

Np-232

Np-233

Pu-235

Am-237

Am-238

Am-244m

Am-245

Am-246m

Cm-249

 


Załącznik 5.

Załącznik nr 5

 infoRgrafika

Załącznik 6.

Załącznik nr 6

 infoRgrafika


Załącznik 7.

Załącznik nr 7

 infoRgrafika

Załącznik 8.

Załącznik nr 8

 infoRgrafika

Załącznik 9.

Załącznik nr 9

 infoRgrafika

Załącznik 10.

Załącznik nr 10

 infoRgrafika

Załącznik 11.

Załącznik nr 11

 infoRgrafika

reklama

POLECANE

Artykuł sponsorowany

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

dr Michał Wilk

radca prawny, doradca podatkowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »