| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Akty prawne

Rozstrzygnięcie nadzorcze Nr NK.3.4131.301.2013.MG Wojewody Zachodniopomorskiego

z dnia 23 maja 2013 r.

stwierdzające nieważność w części załącznika nr 1 do uchwały Nr XXIX/268/2013 Rady Gminy Sławno z dnia 19 kwietnia 2013 r. w sprawie zmiany Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Sławno uchwalonego uchwałą Rady Gminy Sławno Nr XXVI/242/2013 z dnia 24 stycznia 2013 r

Na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591; zm.: z 2002 r. Nr 23, poz. 220, Nr 62, poz. 558, Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271 i Nr 214, poz. 1806, z 2003 r. Nr 80, poz. 717 i Nr 162, poz. 1568, z 2004 r. Nr 102, poz. 1055, Nr 116, poz. 1203 i Nr 167, poz. 1759, z 2005 r. Nr 172, poz. 1441, Nr 175, poz. 1457, z 2006 r. Nr 17, poz. 128, Nr 181, poz. 1337, z 2007 r. Nr 48, poz.327, Nr 138, poz. 974, Nr 173, poz. 1218, z 2008 r. Nr 180, poz. 1111, Nr 223, poz. 1458, z 2009 r. Nr 52, poz. 420, Nr 157, poz. 1241, z 2010 r. Nr 28, poz. 142, Nr 28, poz. 146, Nr 106, poz. 675, Nr 40, poz. 230, z 2011 r. Nr 117, poz. 679, Nr 134, poz. 777, Nr 149, poz. 887, Nr 217, poz. 1281, z 2012 r., poz. 567)

stwierdzam nieważność

- § 2 ust. ust. 2, 4, 11, 13, 14, 15, 16, 17, 23, 24,

- § 3 pkt 6 w zakresie słów "podwórzy, przejść, bram",

- § 7 ust. 1 w zakresie wyrazów "poprzez zakup takiego pojemnika lub wydzierżawienie",

- § 8 ust. 7,

- § 8 ust. 13 w zakresie wyrazów "w ilości do 2 m2/mieszkańca/rok",

- § 9 ust. 6,

- § 18 ust. 2

załącznika nr 1 do uchwałyNr XXIX/268/2013Rady Gminy Sławno z dnia 19 kwietnia 2013 r.w sprawie zmiany Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Sławno uchwalonego uchwałą Rady Gminy Sławno Nr XXVI/242/2013 z dnia 24 stycznia 2013 r.

Uzasadnienie

W dniu 19 kwietnia 2013 r. Rada Gminy Sławno podjęła uchwałę Nr XXIX/268/2013w sprawie zmiany regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Sławno uchwalonego uchwałą Rady Gminy Sławno Nr XXVI/242/2013 z dnia 24 stycznia 2013 r.uchwalając jednocześnie nowe brzmienie załącznika do tej uchwały, tj. Regulaminu utrzymania porządku i czystości na terenie Gminy Sławno (dalej: Regulamin).

Materialnoprawną podstawę podjęcia ww. aktu stanowi art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391 ze zm.), zgodnie z którymrada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy.Z kolei, ust. 2 cytowanego przepisu wskazuje, iż regulamin tenokreśla szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:

1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących:

a) prowadzenie we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych przeterminowanych leków i chemikaliów, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz zużytych opon, a także odpadów zielonych,

b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,

c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;

2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:

a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,

b) liczby osób korzystających z tych pojemników;

3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;

4) (uchylony);

5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami;

6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;

7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;

8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.

Regulamin utrzymania czystości i porządku w gminie, zgodnie z art. 4 ust. 1 ww. ustawy, jest aktem prawa miejscowego, zaliczanym przez Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej do źródeł prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Taki akt normatywny musi zatem odpowiadać wszystkim wymogom, jakie prawo stawia w odniesieniu do zasad tworzenia i obowiązywania systemu źródeł prawa. W stosunku do aktów prawa miejscowego znaczenie istotne ma norma zawarta w art. 94 Konstytucji stanowiąca, iż organy samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach. Uwzględniając hierarchiczność źródeł prawa akty tego typu mają charakter zależny od źródeł prawa wyższego rzędu, czego konsekwencją jest stanowisko, iż nie mogą normować materii uregulowanych aktami wyższego rzędu, nadto nie mogą wykraczać poza zakres delegacji ustawowej. W związku z tym, bezspornym pozostaje fakt, iż regulamin utrzymania czystości i porządku nie może wykraczać poza materię przewidzianą w art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przepis ten stanowi bowiem delegację ustawową dla wydania aktu prawa niższej rangi, ściśle określając zakres spraw, które mogą zostać unormowane w uchwale rady gminy. Nie przyznaje on kompetencji organowi stanowiącemu gminy ani do uchwalania aktów prawa miejscowego obejmujących zagadnienia inne niż wymienione w cyt. przepisie, ani stanowienia regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, ponieważ oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Jednocześnie zwrócić należy uwagę, że przepis art. 4 ust. 2 ww. ustawy ma charakter wyczerpujący, co oznacza, że uchwalając na jego podstawie regulamin utrzymania porządku i czystości, rada powinna zawrzeć w nim postanowienia odnoszące się do wszystkich enumeratywnie wymienionych w ustawie zagadnień.

Dokonując analizy przedmiotowego aktu prawa miejscowego pod względem zgodności z obowiązującym porządkiem prawnym, należy stwierdzić, iż Rada Gminy Sławno dopuściła się przy jego wydawaniu szeregu naruszeń, które wymagały skorzystania z instrumentu nadzoru w postaci stwierdzenia nieważności poszczególnych przepisów Regulaminu utrzymania porządku i czystości na terenie tej Gminy.

W pierwszym względzie należy odnieść się do definicji zawartych w § 2 Regulaminu, stanowiących słowniczek pojęć użytych w uchwale.

W § 2 ust. 2 Regulaminu Rada Gminy zdefiniowała pojęcie "nieruchomości", stwierdzając, że należy przez nie rozumiećnieruchomość stanowiącą przedmiot własności innych podmiotów niż gmina, a także będącą przedmiotem ich współwłasności, użytkowania wieczystego, zarządu lub użytkowania lub pozostającą w ich władaniu.

Definicja stworzona przez Radę Gminy Sławno na potrzeby przedmiotowego Regulaminu, pozostaje w sprzeczności z brzemieniem art. 46 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.), zgodnie z którymnieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.Należy zauważyć, iż każda ingerencja przepisów aktu prawa miejscowego w treść bezwzględnie obowiązujących przepisów o randze ustawowej, a więc norm prawnych hierarchicznie wyższych, musi zostać uznana za rażące naruszenie prawa i skutkować stwierdzeniem nieważności takiej regulacji. Powyższe wynika wprost z konstytucyjnej zasady legalizmu, a poparte jest także uregulowaniami § 116 w zw. z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. z 2002 r. Nr 100, poz. 908) zakazującym umieszczania w aktach niższego rzędu przepisów niezgodnych z ustawą upoważniającą lub innymi ustawami i ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, chyba że przepis upoważniający wyraźnie na to zezwala. Mając na uwadze, że norma prawna zawarta w art. 4 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie zawiera upoważnienia o którym mowa w § 116 załącznika do ww. rozporządzenia, koniecznym jest stwierdzenie nieważności tak sformułowanej definicji.

W § 2 ust. 4 Regulaminu zostało zdefiniowane pojęcie "zabudowy jednorodzinnej", rozumianej, jak wskazała Rada Gminy, zgodnie z zapisami § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), a zatemnależy przez to rozumieć budynek mieszkalny jednorodzinny lub zespół takich budynków wraz z budynkami garażowymi i gospodarczymi.Tymczasem zgodnie z § 3 pkt 2 przywołanego przez Radę Gminy rozporządzenia Ministra Infrastruktury, przez zabudowę rodzinną należy rozumiećjedenbudynek mieszkalny jednorodzinny lub zespół takich budynków, wraz z budynkami garażowymi i gospodarczymi.Powyższe prowadzi do stwierdzenia, że definicja "zabudowy jednorodzinnej" zawarta w Regulaminie uchwalonym przez Radę Gminy Sławno stanowi modyfikację definicji ustawowej, do czego organ nie był uprawniony w myśl delegacji ustawowej. Bez znaczenia przy tym jest okoliczność, iż zakres modyfikacji definicji ustawowej jest nieznaczny, wręcz kosmetyczny, gdyż jak wskazano powyżej, każda ingerencja aktów niższego rzędu w bezwzględnie obowiązujące przepisy aktu hierarchicznie wyższego, musi być uznana za rażące naruszenie prawa. Co istotne, zgodnie z założeniem racjonalności prawodawcy, należy uznać, iż użycie w definicji ustawowej słowa "jeden" ma znaczenie z punktu widzenia przyjętej regulacji i nie może być pomijane przy wykładni takiej normy prawnej. W konsekwencji należy także uznać, że modyfikacja definicji ustawowej przez akt prawa miejscowego, może sugerować chęć nadania pojęciu ustawowemu odmiennego znaczenia, do czego organ samorządu terytorialnego nie był uprawniony.

W przypadku zawartej w § 2 ust. 11 Regulaminu definicji "odpadów komunalnych", Rada Gminy Sławno określiła zakres tego pojęcia odwołując się do brzmienia ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243), a więc aktu nieobowiązującego - uchylonego przepisami ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r., poz. 21). Zgodnie z definicją regulaminową, przez odpady komunalne należy rozumiećodpady powstające w gospodarstwach domowych, a także odpady nie zawierające odpadów niebezpiecznych, pochodzące od innych wytwórców opadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych; zgodnie z zapisem art. 3 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 185, poz. 1243),podczas gdy obowiązująca ustawa o odpadach definiuje tę frakcję odpadów jakoodpady powstające w gospodarstwach domowych, z wyłączeniem pojazdów wycofanych z eksploatacji, a także odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych; zmieszane odpady komunalne pozostają zmieszanymi odpadami komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane czynności przetwarzania odpadów, która nie zmieniła w sposób znaczący ich właściwości (art. 3 pkt 7 ustawy).Wobec sprzeczności definicji zawartej w akcie prawa miejscowego, z definicją zawartą w akcie o randze ustawy, należy stwierdzić, iż narusza ona rażąco prawo i obarczona jest sankcją nieważności.

Również w zakresie zawartej w § 2 ust. 13 Regulaminu definicji pojęcia "odpadów ulegających biodegradacji" Rada Gminy Sławno dokonała nieuprawnionej modyfikacji zakresu tego pojęcia stwierdzając, iż należy przez nie rozumiećodpady ulegające rozkładowi, zgodnie z KPGO 2014 do odpadów ulegających biodegradacji zalicza się:

a) papier i tekturę

b) odzież i tekstylia z materiałów naturalnych (50% frakcji tekstyliów)

c) odpady z terenów zielonych

d) odpady kuchenne i ogrodowe

e) drewno,

podczas gdy zgodnie z art. 3 ust 1 pkt 10 cytowanej wyżej ustawy o odpadach, pod definiowanym pojęciem należy rozumiećodpady, które ulegają rozkładowi tlenowemu lub beztlenowemu przy udziale mikroorganizmów.Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, iż Rada Gminy Sławno dokonała nieuprawnionego zawężenia pojęcia "odpadów ulegających biodegradacji" zaliczając do niego tylko wymienione w ust. 13 uchwały odpady, podczas gdy definicja ustawowa pozostaje zakresowo szersza. W takiej sytuacji, zgodnie z przywołanymi wcześniej tezami, należy stwierdzić nieważność takiego postanowienia uchwały.

W dalszej kolejności należy zauważyć, iż przedmiotowy Regulamin zawiera w § 2 ust. 14 definicję pojęcia "odpadów z terenów zielonych", przez które należy rozumiećfrakcję odpadów roślinnych ulegających biodegradacji, powstających m.in. w wyniku pielęgnacji i uprawy ogrodów, parków oraz terenów zielonych. Co istotne, zarówno ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, jak i ustawa o odpadach, nie posługują się takim pojęciem, odwołując się jedynie do terminu "odpady zielone", przez które, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy o odpadach należy rozumiećodpady komunalne stanowiące części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy, a także z targowisk, z wyłączeniem odpadów z czyszczenia ulic i placów.Analiza obu definicji prowadzi do wniosku, iż ta przyjęta przez Radę Gminy Sławno zawiera się w szerszej zakresowo definicji ustawowej, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że Rada Gminy Sławno wprowadziła do uchwalonego Regulaminu w sposób nieuprawniony podtyp "odpadów zielonych". Przyjęcie przedmiotowej definicji przez Radę Gminy Sławno należy uznać za przekroczenie granic delegacji ustawowej do stanowienia aktu prawa miejscowego i jako takie należy uznać za istotnie naruszające prawo. Zauważyć należy, że organy samorządu terytorialnego nie są upoważnione do stanowienia jakichkolwiek przepisów prawa, a jedynie tych, które znajdują swoje oparcie w delegacji ustawowej i stanowią ich wykonanie.

Za niezgodną z prawem należy uznać także zawartą w § 2 ust. 15 definicję "odpadów opakowaniowych", zgodnie z którą pod pojęciem tym należy rozumiećopakowania z papieru i tektury, opakowania wielomateriałowe, opakowania z tworzyw sztucznych, opakowania ze szkła, opakowania z blachy stalowej i opakowania z aluminium, wymienione w KPGO pośród 18 strumieni składających się na odpady komunalne.Należy wskazać, iż ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminie, posługuje się pojęciem "odpadów opakowaniowych" nie definiując tego pojęcia, co oznacza, że przed próbą nadania znaczenia takiemu terminowi, należy podjąć próbę odnalezienia jego definicji zawartej w innych aktach prawnych. Wyjaśnienie ww. pojęcia ustawodawca zawarł w art. 3 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (Dz.U. z 2001 Nr 63, poz. 638 ze zm.), zgodnie z którym należy przez nie rozumiećwszystkie opakowania, w tym opakowania wielokrotnego użytku wycofane z ponownego użycia, stanowiące odpady w rozumieniu przepisów o odpadach, z wyjątkiem odpadów powstających w procesie produkcji opakowań.Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, iż Rada Gminy Sławno posłużyła się w uchwalonym Regulaminie pojęciem definiowanym ustawowo, któremu nadała odmienne znaczenie, co jest niedopuszczalne i skutkuje stwierdzeniem nieważności takiego przepisu aktu prawa miejscowego.

W dalszej kolejności należy także stwierdzić nieważność regulacji zawartej w § 2 ust. 16 w zakresie w jakim wprowadza definicję "odpadów budowlano-remontowych i rozbiórkowych", stwierdzając, iżnależy przez to rozumieć frakcje odpadów pochodzących z remontów, budów i rozbiórek, na które nie trzeba uzyskać pozwoleń na budowę lub których nie trzeba zgłaszać do administracji budowlano-architektonicznej.Zdaniem organu nadzoru regulacja wprowadzona przez Radę Gminy Sławno wykracza poza zakres delegacji ustawowej wyznaczającej treść i zakres unormowań zawartych w Regulaminie. Należy zauważyć, że ustawodawca posługuje się w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ogólnym pojęciem "odpadów budowlanych" nie zawężając tego pojęcia tylko do tych odpadów, które powstają w wyniku prac, na które nie trzeba uzyskiwać pozwoleń na budowę, lub których nie trzeba zgłaszać do administracji budowlano-architektonicznej. Należy zatem stwierdzić, iż wprowadzenie do Regulaminu powyższego pojęcia rażąco narusza prawo, wykraczając poza zakres delegacji ustawowej do uchwalenia treści Regulaminu.

Również w zakresie zawartej w § 2 ust. 17 Regulaminu definicji "odpadów niebezpiecznych" Rada Gminy Sławno dokonała nieuprawnionej modyfikacji terminu ustawowego stwierdzając, iż pod tym pojęciem należy rozumieć frakcjeodpadów komunalnych, a więc np.: baterie, świetlówki, resztki farb, lakierów, rozpuszczalników, środków do impregnacji drewna, olejów mineralnych i syntetycznych, benzyn, leków, chemikalia, opakowania po aerozolach, zużyte opatrunki pochodzące z domu, podczas gdy art. 3 ust. 4 ustawy o odpadach, przez odpady niebezpieczne nakazuje rozmiećodpady wykazujące co najmniej jedną spośród właściwości niebezpiecznych. Właściwości powodujące, że odpady odpadami niebezpiecznymi, określa załącznik nr 3 do ustawy.

W wyniku powyższej niezgodności z normą ustawową, przepis § 2 ust. 17 Regulaminu należy uznać za objęty sankcją nieważności z mocy prawa.

Dokonując dalszej analizy zapisów przedmiotowego Regulaminu, należy zauważyć, że przyjęta w § 2 ust. 23 Regulaminu definicja "zwierząt domowych" pozostaje w sprzeczności z ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2003 r. Nr 106, poz. 1002 ze zm.). Zgodnie z definicją przyjętą przez jednostkę samorządu terytorialnego, przez zwierzęta domowe należy rozumiećzwierzęta utrzymywane lub przeznaczone do utrzymywania przez człowieka, w szczególności w jego otoczeniu domowym, dla osobistej przyjemności i dla towarzystwa, podczas gdy definicja zawarta w art. 4 pkt 17 przywołanej ustawy stanowi, iż należy pod tym pojęciem rozumiećzwierzętatradycyjnie przebywające wraz z człowiekiem w jego domu lub innym odpowiednim pomieszczeniu, utrzymywane przez człowieka w charakterze jego towarzysza.W zaistniałej sytuacji zakres pojęcia zawartego w akcie prawa miejscowego nie pokrywa się z zakresem definicji ustawowej, co jest niedopuszczalne w myśl zasady legalizmu, jak i przepisu § 116 w zw. z § 143 przywołanych wyżej "Zasad techniki prawodawczej". Niezgodność materii zawartej w akcie prawa miejscowego, z przepisami rangi ustawowej zmusza do uznania jej za istotnie naruszającą prawo, co skutkuje stwierdzeniem jej nieważności.

Analogiczna sytuacja zachodzi przy definiowanym przez Radę Gminy Sławno w § 2 ust. 24 Regulaminu pojęciu "zwierząt gospodarskich", przez które należy rozumiećzwierzęta utrzymywane w celach hodowlanych i produkcyjnych, podczas gdy ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz.U. z 2007 r. Nr 133, poz. 921 ze zm.) w art. 2 pkt 1, za zwierzęta takie uznaje tylko:

a) koniowate - zwierzęta gatunków: koń (Equus caballus) i osioł (Equus asinus),

b) bydło - zwierzęta gatunków: bydło domowe (Bos taurus) i bawoły (Bubalus bubalus),

c) jeleniowate - zwierzęta z gatunków: jeleń szlachetny (Cervus elaphus), jeleń sika (Cervus nippon) i daniel (Dama dama) utrzymywane w warunkach fermowych w celu pozyskania mięsa lub skór, jeżeli pochodzą z chowu lub hodowli zamkniętej, o których mowa w przepisach prawa łowieckiego, albo chowu lub hodowli fermowej,

d) drób,

e) świnie (Sus scrofa),

f) owce (Ovis aries),

g) kozy (Capra hircus),

h) pszczołę miodną (Apis mellifera),

i) zwierzęta futerkowe,

co oznacza, że Rada Gminy Sławno rozszerzyła pojęcie zawarte w ustawie obejmując jego zakresem wszystkie zwierzęta hodowlane i produkcyjne, co jak wskazywano wcześniej, należy uznać za rażące naruszenie prawa.

Określając w § 3 Regulaminu obowiązki właścicieli nieruchomości w zakresie zapewnienia utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości, Rada Gminy Sławno wskazała w pkt 6, iż powinno to następować również poprzezuprzątanie przez właścicieli nieruchomości, niezwłocznie po opadach: błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z powierzchni chodników (od granicy nieruchomości do krawędzi chodnika), przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącej do ruchu pieszego, położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości,w tym z podwórzy, przejść, bram, części nieruchomości udostępnionej do użytku publicznego itp. (przy czym należy to realizować w sposób niezakłócający ruchu pieszych i pojazdów), uprzątnięte błoto, śnieg lód należy złożyć na skraju chodnika, tak aby mogły je sprzątnąć służby utrzymujące w stanie czystości jezdnię; właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia chodnika, na którym jest dopuszczalny płatny postój lub parkowanie samochodów. Piasek użyty do tych celów należy usunąć z chodnika niezwłocznie po ustaniu przyczyn jego zastosowania.Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z dyspozycją art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomościsłużących do użytku publicznego, podczas gdy Rada Gminy Sławno nałożyła ten obowiązek również na obszary podwórzy, przejść i bram, nie zastrzegając jednocześnie, że dotyczy to tylko podwórzy, przejść i bram służących do użytku publicznego. Należy zauważyć, iż konstrukcja ww. przepisu, tj. rozdzielenie wymienionych w niej elementów, składających się na zakres definicji, przecinkiem, skłania do odwrotnego wniosku, tj. do takiego jego rozumienia, że obejmuje on swoim zakresem wszystkie wymienione w nim obiekty, a więc: chodniki stanowiące część drogi publicznej, podwórza, przejścia, bramy,a takżeczęści nieruchomości udostępnione do użytku publicznego.

Co istotne, nieprecyzyjne i wykraczające poza granice delegacji ustawowej określenie obowiązków właścicieli w zakresie utrzymania porządku i czystości na terenie nieruchomości, może prowadzić w swej istocie do naruszenia Konstytucyjnej zasady państwa prawa, gdyż każde zaniechanie w zakresie wykonywania obowiązków określonych w regulaminie wydanym na podstawie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest wykroczeniem kwalifikowanym na podstawie art. 10 ust. 2a tejże ustawy.

Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, iż przyjęta przez Radę Gminy Sławno regulacja, w zakresie wyrazów "w tym z podwórzy, przejść, bram",stanowi rażące naruszenie prawa obligujące do stwierdzenia jego nieważności.

Przewidując w § 7 ust. 1 Regulaminu obowiązek właściciela nieruchomości do wyposażenia jej w pojemnik służący do zbierania odpadów komunalnychpoprzez zakup takiego pojemnika lub wydzierżawienie, Rada Gminy Sławno w sposób nieuprawniony określiła sposób w jaki właściciele nieruchomości mają wejść w posiadanie tych pojemników, w dodatku zawężając krąg tych możliwości jedynie do ich zakupu lub wydzierżawienia. Należy zauważyć, iż ustawa o utrzymaniu porządku i czystości w gminach nie określa w jaki sposób właściciel nieruchomości ma wejść w posiadanie pojemników służących do zbierania odpadów, a jedynie stwierdza w art. 5 pkt 1, iżwłaściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez wyposażenie nieruchomości w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, chyba że na mocy uchwały rady gminy, o której mowa w art. 6r ust. 3 ustawy, obowiązki te przejmie gmina jako część usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w zamian za uiszczoną przez właściciela opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.Z powyższego wynika, iż intencją ustawodawcy było nałożenie na właścicieli jedynie obowiązku wyposażenia nieruchomości w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych, bez wskazywania w jaki sposób mają wejść w ich posiadanie, a zatem może się to odbywać w dowolny sposób - tak, jak wskazano w Regulaminie, tj. przez zakup lub wydzierżawienie, jak również w formie użyczenia itp. W tej sytuacji, należy stwierdzić, że w zakresie, w jakim zapis § 7 ust. 1 Regulaminu ogranicza możliwości związane z pozyskaniem przez właścicieli nieruchomości pojemników służących do zbiórki odpadów komunalnych, a więc w zakresie wyrazów"poprzez zakup takiego pojemnika lub wydzierżawienie",jest niezgodny z prawem i wymaga skorzystania z uprawnienia nadzorczego w postaci stwierdzenia jego nieważności.

Niezgodną z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, należy także uznać regulację zawartą w § 8 ust. 7 Regulaminu, zgodnie z którymwłaściciele nieruchomości zobowiązani są do pozbywania się z terenu nieruchomości odpadów z terenów zielonych w okresie od 1 kwietnia do 31 października jako odpady zmieszane. Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, uchwalony przez Radę Gminy Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących m.in. prowadzenie we wskazanym zakresie selektywnegozbierania i odbieraniaodpadów zielonych. Ustanawianie selektywnego zbierania odpadów komunalnych, obejmujących m.in. frakcję odpadów biodegradowalnych, a zatem także odpadów zielonych, zostało uznane za jeden z obowiązków gmin, określonych w art. 3 ust. 2 pkt 5 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Nadto, zgodnie z art. 6 ust. 4 ww. ustawy, w sytuacji gdy odpady komunalne sązbierane i odbieranew sposób selektywny, należy wobec właścicieli nieruchomości stosować niższe stawki opłat.

Przyjęta przez Radę Gminy regulacja, nakazuje właścicielom nieruchomości pozbywanie się odpadów zaliczanych do frakcji odpadów zielonych jako odpadów zmieszanych, niezależnie od tego, czy odpady te były przedmiotem selektywnej zbiórki. W tym zakresie regulacja ta pozostaje w sprzeczności z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit ain fineustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zauważyć też należy, że w sytuacji gdy zarówno ustawa, jak i wydany na jej podstawie regulamin nakazują prowadzenie przez właścicieli selektywnej zbiórki odpadów, stosującym się do tych wymogów mieszkańcom gminy, zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy, przysługuje uprawnienie do obniżenia opłaty za usługi związane z gospodarowaniem tymi odpadami. Nieuprawnionym zatem jest nałożenie na tych mieszkańców obowiązku pozbywania się zbieranych wcześniej w sposób selektywny odpadów, jako odpadów zmieszanych. Taka regulacja pozostaje bowiem w sprzeczności z podstawowym założeniem i celem wprowadzenia selektywnej zbiórki odpadów zielonych, tj. zmniejszeniem ilości odpadów komunalnych, w tym odpadów ulegających biodegradacji kierowanych na składowiska odpadów (por. uzasadnienie do rządowego projektu ustawy).

Wykraczający poza delegację ustawową jest także zapis zawarty w § 8 ust. 13 Regulaminu wskazujący ilość odpadów budowlanych i rozbiórkowych, jakie mogą być przekazywane do punktów selektywnej zbiórki odpadów. Zgodnie z przywołanym przepisem właścicieleprzekazywanie pozostałych frakcji odpadów, tj. chemikaliów, odpadów budowlanych i rozbiórkowych - w ilości do 2 m2/mieszkańca/rok, zużytych opon powstałych gospodarstwach domowych następuje do punktu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych.Należy wskazać, iż uchwalony na podstawie art. 4 ust. 1 i 2 regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy nie daje podstawy do określenia ilości odpadów komunalnych odbieranych od właściciela nieruchomości, a jedynie do częstotliwości i sposobu pozbywania się ich z terenów nieruchomości i terenów przeznaczonych do użytku publicznego (art. 4 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy). Zawarta w § 8 ust. 13 Regulaminu materia winna być przedmiotem unormowania zawartego w odrębnej uchwale rady gminy stanowiącej akt prawa miejscowego i wydanej na podstawie art. 6r ust. 3 cyt. ustawy. Z powyższego względu, z uwagi na brak materialnoprawnej podstawy do zawarcia w uchwale podjętej na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości porządku w gminach przepisu regulującego ilość odbieranych od właściciela nieruchomości odpadów, należy stwierdzić nieważność przepisu § 8 ust. 13 w zakresie wyrazów"w ilości do 2m2/mieszkańca/rok".

Również przepis § 9 ust. 6 Regulaminu - w ocenie organu nadzoru - w sposób istotny narusza obowiązujące prawo. Zgodnie z przywołanym unormowaniemzakazuje się samodzielnego opróżniania zbiorników bezodpływowych przez właścicieli nieruchomości. Wprowadzenie powyższej regulacji w akcie podjętym na podstawie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie znajduje oparcia w dyspozycji normy zawartej w tym przepisie. Tym samym, Rada Gminy wprowadzając powyższy zakaz, przekroczyła zakres delegacji ustawowej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 545/08). Organ stanowiący gminy jest bowiem upoważniony do określeniaczęstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego,a więc zrealizowanie tego upoważnienia winno mieć charakter pozytywny - poprzez wskazanie, w jaki sposób należy się pozbywać odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych, nie zaś poprzez formułowanie zakazu w tym zakresie.

Za istotne naruszający obowiązujący porządek prawny należy również uznać przepis § 18 ust. 2 Regulaminu, zgodnie z którymkto nie wykonuje obowiązków określonych Regulaminem podlega karze grzywny, na podstawie art. 10 ust. 2a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach(Dz.U. z 2012 r., poz 391). Delegacja ustawowa zawarta w art. 4 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie daje podstawy do zawierania w akcie prawa miejscowego wydanym na jej podstawie jakichkolwiek przepisów zawierających sankcje karne. Oznacza to, że uchwalony przez radę gminy regulamin utrzymania czystości, nie może zawierać przepisów przewidujących zagrożenie karą grzywny za nieprzestrzeganie jego postanowień. W tej sytuacji, z uwagi na przekroczenie zakresu delegacji ustawowej do stanowienia aktu prawa miejscowego, należy stwierdzić nieważność § 18 ust. 2 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Sławno.

Mając na uwadze wszystkie wskazane wyżej nieprawidłowości, w świetle zaprezentowanej w niniejszym rozstrzygnięciu argumentacji uznać należy, że stwierdzenie nieważności § 2 ust. ust. 2, 4, 11, 13, 14, 15, 16, 17, 23, 24; § 3 pkt 6 w zakresie słów "podwórzy, przejść, bram"; § 7 ust. 1 w zakresie wyrazów "poprzez zakup takiego pojemnika lub wydzierżawienie"; § 8 ust. 7; § 8 ust. 13 w zakresie wyrazów "w ilości do 2 m2/mieszkańca/rok"; § 9 ust. 6; § 18 ust. 2 załącznika Nr 1 do uchwały Nr XXIX/268/2013 Rady Gminy Sławno z dnia 19 kwietnia 2013 r.w sprawie zmiany Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Sławno uchwalonego uchwałą Rady Gminy Sławno Nr XXVI/242/2013 z dnia 24 stycznia 2013 r.,jest konieczne i uzasadnione.

Niniejsze rozstrzygnięcie nadzorcze może być zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia za pośrednictwem Wojewody Zachodniopomorskiego.

wz. WOJEWODY ZACHODNIOPOMORSKIEGO
WICEWOJEWODA


Ryszard Mićko

reklama

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

Katarzyna Budzis

Doradca finansowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »