| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Prawo > Sprawy rodzinne > Dziecko i prawo > Prawa dziecka > Zgoda pacjenta małoletniego

Zgoda pacjenta małoletniego

Zgoda pacjenta małoletniego jest niezbędnym warunkiem podjęcia jakiejkolwiek interwencji medycznej. W przypadku pacjenta małoletniego mamy do czynienia z instytucją zgody zastępczej bądź zgody kumulatywnej. Jakie zasady uzyskania zgody od pacjenta małoletniego obowiązują lekarza, kiedy i dlaczego może on zostać zwolniony z tego obowiązku?

Definicja zgody pacjenta

Zgoda pacjenta na przeprowadzenie badania bądź na udzielenie świadczenia medycznego definiowana jest jako jednostronne, odwołalne oświadczenie, na mocy którego wyłączona zostaje bezprawność interwencji medycznej, przy jednoczesnym przejęciu przez pacjenta (lub osoby wyrażającej zgodę w jego imieniu) ryzyka zwykłych następstw związanych z udzielanym świadczeniem.

Zgodnie z ustawą z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty świadczenia zdrowotne udzielane są po uzyskaniu zgody pacjenta. Potwierdza to także jednolite orzecznictwo sądów, czego przykładem jest wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 31 marca 2006 r. (sygn. IACa 973/05).  Zgodnie z nim zabieg medyczny wykonany bez zgody pacjenta jest czynnością bezprawną nawet wówczas, gdy wykonany jest zgodnie z zasadami wiedzy.

Zabieg medyczny wykonany bez zgody pacjenta jest czynnością bezprawną.

Warunkiem koniecznym udzielenie zgody jest otrzymanie od lekarza rzetelnej informacji, dotyczącej stanu zdrowia pacjenta, rozpoznania, proponowanych oraz możliwych metod diagnostycznych, możliwych do przewidzenia następstw ich zastosowania lub zaniechania, wyników leczenia oraz rokowań.

Zobacz również: Opieka lekarska dziecka - co ze zgodą rodziców?

Pacjent małoletni

Co do zasady osobą uprawnioną do udzielenia zgody jest sam zainteresowany, czyli pacjent. Pojęcie to rozumiane jest szeroko, jako każda osoba badana bądź ta, której udzielane jest jakiekolwiek świadczenie zdrowotne. Odmienne regulacje przewidział natomiast ustawodawca w stosunku do pacjenta małoletniego, czyli tego, który nie ukończył 18 roku życia. Wyróżniamy dwie sytuację. W przypadku pacjenta, który nie ukończył 16 roku życia zazwyczaj zgodę na udzielenie świadczenia wyrażają jego przedstawiciele ustawowi (rodzice, opiekunowie, kurator). Jest to tzw. zgoda zastępcza (pośrednia). Zgodę na badanie, tzn. na proste zabiegi związane z badaniem fizykalnym, prostą diagnostyką bez ingerencji w ciało pacjenta, a także z osłuchiwaniem, może wyrazić również opiekun faktyczny (niania, opiekunka). Warto podkreślić, że w istotnych dla dziecka sprawach rodzice decydują wspólnie. Wykonany zabieg nie utraci jednak przymiotu legalności, jeżeli zostanie wykonany za zgodą zastępczą jednego z rodziców, w sytuacji konieczności podjęcia decyzji gdy kontakt z drugim rodzicem będzie niemożliwy (np. ze względu na pobyt za granicą). Ustawodawca daje także małoletniemu możliwość decydowania o sobie. W stosunku do osób w przedziale wieku od 16 do 18 lat, które są w stanie samodzielnie ocenić badanie, zastosowanie znajduje zgoda kumulatywna (zgoda zarówno samego pacjenta jak i jego przedstawiciela ustawowego). Jeśli osoba działa z dostatecznym rozeznaniem (stopień dojrzałości psychicznej podlega ocenie lekarza) ma także prawo do wyrażenia sprzeciwu. W przypadku zgody przedstawiciela i sprzeciwu małoletniego lekarz ma obowiązek udzielenia świadczenia i nie naraża się tym na odpowiedzialność za przestępstwo. Jeśli natomiast małoletni sprzeciwia się udzieleniu świadczenia a lekarz nie uzyskał zgody przedstawiciela lub uzyskał ją w niewystarczającym zakresie, to wówczas decyzja należy do sądu opiekuńczego. W sytuacji nagłej lekarz zwolniony jest z obowiązku uzyskania uprzedniej zgody sądu.

reklama

Narzędzia

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

Tomasz Mandecki

Prawnik

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »