| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Prawo > Sprawy rodzinne > Dziecko i prawo > Władza rodzicielska > Międzynarodowe porwania rodzicielskie

Międzynarodowe porwania rodzicielskie

Konwencja dotycząca cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, jest głównym instrumentem prawnym, regulującym kwestię porwań rodzicielskich w przypadku uprowadzenia lub zatrzymania dziecka w innym państwie. Ma chronić przed szkodliwymi dla dziecka skutkami takich działań, a jej głównym celem jest nie rozstrzygnięcie, przy kim dziecko ma mieć miejsce pobytu, ale przywrócenie stanu po przedniego, który został naruszony bezprawnym uprowadzeniem lub zatrzymaniem dziecka.

Zakres zastosowania

Konwencja ma zastosowanie jedynie do uprowadzeń i zatrzymań międzynarodowych. Jeżeli dziecko zostało uprowadzone bądź zatrzymane w obrębie tego samego kraju, Konwencja Haska nie ma zastosowania.

Konwencję  Haską   podpisały   84  państwa  (aktualna  lista  państw  będących  sygnatariuszami

Konwencji dostępna jest na stronie internetowej http://www.hcch.net/index_en.php?act=conventions.status&cid=24)  i ma ona zastosowanie tylko wtedy, gdy doszło do uprowadzenia lub zatrzymania dziecka w jednym z umawiających się państw.

Ponadto Konwencja znajduje zastosowanie tylko wtedy, gdy bezpośrednio przed zatrzymaniem lub uprowadzeniem dziecko miało miejsce stałego pobytu w jednym z umawiających się państw. Oznacza to, że aby móc stosować Konwencję, niezbędne jest, aby oba państwa – to w którym dziecko miało miejsce pobytu przed zatrzymaniem i uprowadzeniem oraz to, do którego zostało uprowadzone bądź w którym zostało zatrzymane – były sygnatariuszami Konwencji.

Przepisy Konwencji znajdą również wtedy zastosowanie, gdy dziecko zostało na krótki okres bezprawnie uprowadzone lub zatrzymane do państwa trzeciego (niebędącego sygnatariuszem Konwencji), a następnie zostanie przewiezione do innego państwa będącego stroną Konwencji.

Organami właściwymi, decydującymi o wniosku o wydanie dziecka, są organy tego państwa, w którym dziecko aktualnie przebywa.

Wniosek o wydanie dziecka

Wniosek o wydanie dziecka można złożyć, gdy:
- dziecko nie ukończyło 16 lat,
- dziecko zostało uprowadzone lub zatrzymane w państwie stronie Konwencji,
- dziecko miało miejsce stałego pobytu w państwie stronie Konwencji – w czasie, gdy doszło do jego uprowadzenia,
- wskutek uprowadzenia lub zatrzymania doszło do naruszenia prawa do opieki, a wnioskodawca skutecznie wykonywał to prawo w chwili uprowadzenia lub zatrzymania.

Podstawowe pojęcia

Uprowadzenie   –   przemieszczenie dziecka z terytorium jednego państwa-strony Konwencji na terytorium drugiego państwa będącego jej stroną, bez zgody osoby mającej prawo do opieki nad nim.

Bezprawne zatrzymanie – sytuacja, gdy dziecko przebywa czasowo na terytorium drugiego państwa bez naruszenia czyjegoś prawa  do opieki, po czym zostanie tam zatrzymane i nie wraca do państwa dotychczasowego pobytu po upływie czasu przewidzianego orzeczeniem lub umową.

Miejsce stałego pobytu dziecka

Do ustalenia miejsca stałego pobytu dziecka bierze się pod uwagę różne przesłanki.

Skupienie całej rzeczywistej aktywności w jednym miejscu

Pojęcie stałego pobytu odnosi się do stanu faktycznego i wskazuje na rzeczywiste skupienie aktywności życiowej w jednym miejscu. Dzieci dzielą pobyt stały z osobą posiadającą prawa rodzicielskie. Jeżeli rodzice się rozstają i jedno z nich ma nowe miejsce stałego pobytu, to do czasu ustalenia, komu będzie przysługiwała władza rodzicielska, miejsce stałego pobytu dziecka pozostaje tam, gdzie rodzice mieli ostatnie miejsce wspólnego pobytu stałego.

Element czasowy

W orzecznictwie międzynarodowym przyjmuje się, że o pobycie stałym można mówić wtedy, gdy trwa co najmniej 6 miesięcy. Jednak ocena może zależeć od okoliczności konkretnego przypadku.

Elementy woli

Nie jest do końca jasne, jakie czynniki wolitywne mogą wchodzić w rachubę w przypadku interpretowania Konwencji Haskiej. Wskazówkami orientacyjnymi mogą być: czas pobytu w jednym miejscu, osiedlenie się rodziny w danym miejscu, miejsce nauki dziecka, integracja dziecka ze środowiskiem. Sąd Najwyższy wskazał w postanowieniu z 26 września 2000 r. (I CKN 776/00, OSNC 2001, Nr 3, poz. 38), że „miejsce stałego pobytu określają fakty uzewnętrzniające długotrwałe i stabilne przebywanie dziecka w miejscu, w którym zaspokaja ono wszystkie swoje potrzeby, niezależnie od istnienia po stronie osób, pod opieką których pozostaje, zamiaru stałego pobytu. O zamiarze pobytu dziecka nie decyduje wola osób, pod których opieką przebywa.

Polecamy serwis: Kontakty z dzieckiem

Sprowadzenie dziecka

Uprowadzenie bądź zatrzymanie musi być bezprawne.

W myśl art. 3 konwencji uprowadzenie lub zatrzymanie dziecka będzie uznane za bezprawne, jeżeli:
- nastąpiło naruszenie prawa do opieki przyznanego określonej osobie, instytucji lub innej organizacji, wykonywanego wspólnie lub indywidualnie, na mocy ustawodawstwa państwa, w którym dziecko miało miejsce stałego pobytu bezpośrednio przed uprowadzeniem lub zatrzymaniem, oraz - w chwili uprowadzenia lub zatrzymania prawa te były skutecznie wykonywane wspólnie lub indywidualnie albo byłyby tak wykonywane, gdyby nie nastąpiło uprowadzenie lub zatrzymanie.

Prawem właściwym dla dokonania oceny bezprawności uprowadzenia lub zatrzymania jest prawo tego państwa, w którym dziecko miało miejsce stałego pobytu bezpośrednio przed uprowadzeniem lub zatrzymaniem.

Regulacja taka ma miejsce dlatego, że celem Konwencji jest przyspieszenie postępowania o wydanie dziecka, a dodatkowa kontrola decyzji stwierdzającej bezprawność uprowadzenia bądź zatrzymania prowadziłaby do opóźnień.

Zgodnie z art. 14 Konwencji Haskiej w celu stwierdzenia bezprawności uprowadzenia lub zatrzymania władza sądowa lub administracyjna państwa wezwanego (czyli tego, do którego uprowadzono bądź w  którym  zatrzymano  dziecko)  może  brać  bezpośrednio  pod  uwagę  przepisy  ustawodawstwa i orzeczenia sądowe lub administracyjne, formalnie uznane lub nieuznane w państwie miejsca stałego pobytu dziecka.

termin do złożenia wniosku

Zgodnie z art. 12 Konwencji Haskiej dziecko bezprawnie uprowadzone lub zatrzymane powinno zostać niezwłocznie wydane, jeżeli od dnia uprowadzenia lub zatrzymania do chwili wpłynięcia wniosku do władzy sądowej lub administracyjnej państwa, w którym znajduje się dziecko upłynął okres krótszy niż rok.

Zobacz również: Odzyskanie uprowadzonego dziecka - instrumenty prawne

reklama

Narzędzia

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

Eugenia Jabłokow

Radca prawny- ekspert w dziedzinie postępowania spadkowego

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »