| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Prawo > Sprawy karne > Prawo karne > Pokrzywdzony > Kiedy pokrzywdzony może wystąpić w sprawie w roli oskarżyciela?

Kiedy pokrzywdzony może wystąpić w sprawie w roli oskarżyciela?

Stronami postępowania karnego, co do zasady, są oskarżony oraz prokurator. W wyjątkowych sytuacjach w roli oskarżyciela może wystąpić również pokrzywdzony. Będzie miało to miejsce, gdy wniesie subsydiarny akt oskarżenia lub włączy się do sprawy w charakterze oskarżyciela posiłkowego.

Odmowa wszczęcia śledztwa

W formie śledztwa lub dochodzenia prowadzone jest postępowanie przygotowawcze, które ma na celu określenie popełnionego czynu, wykrycie sprawcy, zbadanie okoliczności sprawy i zebranie dowodów.

Jednak nie zawsze postępowanie przygotowawcze zostanie wszczęte. Pokrzywdzony może otrzymać postanowienie o odmowie wszczęcia lub umorzeniu śledztwa lub dochodzenia. W takiej sytuacji ma dwie możliwości – albo zaniechać dalszych działań, albo złożyć zażalenie do sądu.

Złożenie zażalenia do sądu jest wolne od opłat.

Jeżeli sąd stwierdzi, że odmowa wszczęcia (umorzenie) była niezasadna, wówczas uchyli postanowienie i może przekazać prokuratorowi wytyczne, co do dalszego prowadzenia sprawy. Może jednak uznać je za uzasadnione – wówczas pokrzywdzony nie ma już możliwości dalszego działania.

Zobacz serwis: Sprawy karne

Ponowna odmowa lub umorzenie

Jeżeli pomimo uchylenia postanowienia prokuratora, ponownie odmówi on wszczęcia postępowania przygotowawczego lub takie umorzy, pokrzywdzony ma prawo przejąć inicjatywę i sam zająć się sprawą – wnosząc tzw. subsydiarny akt oskarżenia.

Wniesienie subsydiarnego aktu oskarżenia powinno spełniać pewne warunki. Po pierwsze, powinno zostać wniesione do sądu w ciągu miesiąca od doręczenia zawiadomienia o powtórnym utrzymaniu w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia lub umorzenia postępowania. Ponadto, subsydiarny akt oskarżenia powinien zostać sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego. Do aktu należy dołączyć po jednym odpisie dla oskarżonych i prokuratora. Prokurator może wziąć udział w rozprawie, ale tylko na prawach uczestnika, występując w roli rzecznika interesu publicznego.

Zobacz serwis: Świadek

Oskarżyciel posiłkowy

Wystąpienie z własnym aktem oskarżenia nie jest jedyną sytuacją, kiedy pokrzywdzony może skorzystać z uprawnień oskarżyciela. Inną możliwością jest włączenie się do sprawy w charakterze oskarżyciela posiłkowego, co może mieć miejsce, gdy prokurator wniósł akt oskarżenia w sprawie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego.

Oświadczenie o przystąpieniu do sprawy w charakterze oskarżyciela posiłkowego powinno zostać złożone do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej (czyli do momentu odczytania oskarżonemu aktu oskarżenia). Po tym czasie uprawnienie wygasa.

W takiej sytuacji, pokrzywdzony staje się w postępowaniu karnym stroną, co jest, zasadniczo, uprawnieniem tylko prokuratora i oskarżonego. Dzięki temu, pokrzywdzony może składać wnioski dowodowe, zadawać pytania świadkom czy składać środki odwoławcze.

reklama

Narzędzia

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

Anna Malinowska

Prawnik

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »