| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Prawo > Sprawy rodzinne > Spadki > Zasady dziedziczenia > Nowe zasady dziedziczenia - poradnik

Nowe zasady dziedziczenia - poradnik


W dniu 28 czerwca 2009 r. weszła w życie ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy kodeks cywilny. Mimo tego, że nowelizacja zmienia jedynie 5 artykułów w zakresie prawa spadkowego (z kilkudziesięciu) wprowadza spore zamieszanie, zmienia bowiem (pierwszy raz od uchwalenia obecnego kodeksu cywilnego w 1964 roku) porządek dziedziczenia i znacząco rozszerza grono spadkobierców ustawowych- dopuszczając do spadku m.in. dziadków spadkodawcy i ich zstępnych (wujostwo spadkobiercy i jego kuzyni). W praktyce oznacza to, mniejszą szansę na objęcie spadku przez Skarb Państwa, ale także większe (niż do tej pory) rozbicie spadku (im więcej osób dziedziczy, tym mniejsze są ich udziały).


Dzieci (a w ich miejsce dalsi zstępni) spadkodawcy ZAWSZE mają pierwszeństwo w dziedziczeniu. Jedyną osobą, z którą muszą się dzielić spadkiem – jest małżonek spadkobiercy. Jego udział nie może być mniejszy niż 1/4. Jeśli małżonek nie dożyje otwarcia spadku – dzieci dziedziczą całość. Jeśli któreś z dzieci spadkodawcy nie dożyje otwarcia spadku – dziedziczą jego dzieci i ewentualnie dalsi zstępni.

Ustawa nie rozróżnia dzieci-spadkobierców, w zależności od tego, czy są wspólnymi dziećmi z małżonkiem spadkodawcy, czy nie. Wszystkie dzieci spadkodawcy (łącznie z przysposobionymi i tymi, w stosunku do których uznał ojcostwo) dziedziczą na równi.

Jedyne sytuacje, w których dziecko nie będzie dziedziczyć to:

  • śmierć dziecka (zstępnego) przed spadkodawcą (choć, w tej sytuacji, jego miejsce zajmują jego zstępni;
  • stwierdzenie niegodności dziedziczenia przez dane dziecko;
  • zrzeczenie się dziedziczenia na podstawie notarialnej umowy z (przyszłym) spadkodawcą.

Pasierb jest dzieckiem naszego małżonka – z którym nie wiąże nas inny stosunek prawny (jak uznanie ojcostwa, czy przysposobienie) – np. jego dziecko z poprzedniego małżeństwa. 

Do niedawna nie byli jednak brani pod uwagę jako spadkobiercy ustawowi- obecnie się to zmieniło.

Kiedy pasierb może dziedziczyć

Sytuacja pasierba jako spadkobiercy ustawowego jest bardzo słaba- dziedziczy on w ostatniej możliwej kolejności. Zgodnie z art. 9341 znowelizowanego (po 28 czerwca) kodeksu cywilnego pasierb dziedziczy dopiero wtedy, kiedy spadkodawca zmarł nie pozostawiając spadkobierców w postaci: małżonka, zstępnych, rodziców, rodzeństwa, dziadków i ich zstępnych

Dodatkowy warunek
Pasierb może dziedziczyć jedynie wtedy, kiedy nie żyje oboje jego rodziców biologicznych.

Jak widać, przy warunkach jakie musi spełnić- szansa na dziedziczenie po ojczymie (macosze) jest niewielka- pasierbowie są ostatnią możliwą grupą spadkobierców ustawowych- i to po spełnieniu dodatkowego (opisanego powyżej) warunku.

Sytuacja małżonka spadkodawcy

Małżonek spadkodawcy ma stosunkowo silną pozycję jako jego spadkobierca ustawowy. Jako jedyny bliski, nie jest odsuwany od dziedziczenia przez zstępnych spadkodawcy (dziedziczy z nimi w zbiegu- co było wspomniane już wcześniej). Ponadto, zawsze dziedziczy również wtedy, kiedy do spadku powoływani są dalsi krewni, zawsze ma też określony gwarantowany udział spadkowy.

Udział małżonka wynosi co najmniej:

  • dziedzicząc w zbiegu ze zstępnymi spadkodawcy- 1/4 spadku,
  • dziedzicząc w zbiegu z rodzicami spadkodawcy- 1/2 spadku,
  • dziedzicząc w zbiegu z rodzicami i (lub) rodzeństwem spadkodawcy- 1/2 spadku.

W sytuacji, w której spadkodawca nie pozostawił po sobie zstępnych, rodziców, ani rodzeństwa (i ich zstępnych) małżonek dziedziczy sam. Oznacza to, że nie musi się dzielić spadkiem z dalszymi („nowymi”) spadkobiercami ustawowymi – czyli dziadkami spadkodawcy i ich zstępnymi.

Ci ostatni (o czym później) brani są pod uwagę jedynie wtedy, kiedy nie ma nikogo z grona „starych” spadkobierców.
Utrata statusu spadkobiercy

Należy pamiętać, że więzy rodzinne z małżonkiem (w odróżnieniu od krewnych i powinowatych) mogą zostać rozwiązane- jego status spadkobiercy ustawowego nie jest permanentny. Małżonek (poza przypadkami ogólnymi- takimi jak niegodność, czy odrzucenie spadku) traci status spadkobiercy również w przypadku rozwodu i separacji.

Jeśli spadkobierca złożył przed śmiercią pozew o rozwód lub separację- z winy drugiego małżonka i był on uzasadniony – każdy z pozostałych (lub potencjalnych) spadkobierców może złożyć wniosek o wyłączenie winnego małżonka od dziedziczenia.

reklama

Narzędzia

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

Monika Wolska-Bryńska

Radca prawny w Departamencie Kontroli Podatkowych w Kancelarii Prawno-Podatkowej Mariański Group

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »