| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Prawo > Sprawy karne > Więziennictwo > Skazany w postępowaniu > Ochrona dóbr osobistych skazanego

Ochrona dóbr osobistych skazanego

Ochrona dóbr osobistych przysługuje każdemu człowiekowi, także skazanemu, na gruncie ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93). Do ochrony dóbr osobistych (godności i prywatności) odniósł się Trybunał Konstytucyjny w wyroku K 22/10. Naruszeniem godności skazanego jest obligatoryjna obecność funkcjonariusza w trakcie badania lekarskiego.

Godność osobista

Godność osobista stanowi jedno z przyrodzonych i niezbywalnych praw człowieka. Jako dobro osobiste podlega ochronie prawnej, m. in: na gruncie art. 23 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93). Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego rozumiana jest jako własne, wewnętrzne przekonanie danego człowieka o jego etycznym i moralnym nieposzlakowaniu oraz oczekiwanie czci wobec siebie rozumianej jako pozytywne nastawienia innych osób wobec niego ze względu na społeczne i osobiste wartości, które reprezentuje (wyrok SN z 21 marca 2007 r., I CSK 292/06).

Stanowisko TK

Do godności osobistej odniósł się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 26 lutego 2014 roku (K 22/10). Przedmiot oceny TK stanowił art. 115 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. 1997 nr 90 poz. 557). Wskazany przepis reguluje prawo do opieki medycznej, świadczeń medycznych oraz dostępu do leków i artykułów sanitarnych, jakie przysługuje osobom skazanym. Wyrok dotyczył głównie p.7, który brzmi: „Skazanemu odbywającemu karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym typu zamkniętego świadczenia zdrowotne są udzielane w obecności funkcjonariusza niewykonującego zawodu medycznego.” Zdaniem TK obligatoryjna obecność funkcjonariusza w czasie badanie lekarskiego skazanego jest niezgodna z art. 47 Konstytucji. Narusza bowiem jego godność.

TK stwierdził, że osoby wobec których orzeczono karę pozbawienia wolności to grupa bardzo zróżnicowana. Nie każda z nich stanowi zagrożenie dla personelu medycznego pracującego w zakładzie więziennym. Obecnie obowiązujący przepis traktuje wszystkich skazanych w ten sam sposób. Sędziowie podkreślili konieczność ochrony godności i prywatności skazanych poprzez wprowadzenie jasnych uregulowań prawnych.

Zobacz również: Warunki odbywania kary pozbawienia wolności przez kobiety

Skarga RPO

Wskazany przepis zaskarżyła w 2010 r. Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) Irena Lipowicz. Zdaniem RPO obligatoryjna obecność funkcjonariusza nienależącego do personelu medycznego w trakcie badania lekarskiego stanowi nadmierną ingerencję w prawo do prywatności. Nie zapewnia należytego poszanowania godności i intymności.

Konsekwencje wyroku TK

Konsekwencją wyroku TK jest konieczność stosownej nowelizacji ustawy. TK ocenił regulację kodeksu karnego wykonawczego jako zbyt ogólną i wymagającą zmian, które mają precyzować warunki obecności funkcjonariusza przy badaniu. Warto podzielić skazanych na kategorię wg stwarzania zagrożenia dla personelu medycznego. Sejm ma rok na jej dokonanie.

Z danych służby więziennej wynika, że w okresie od 2011 do 2013 roku doszło do ośmiu (odnotowanych) napaści na więzienny personel medyczny. Oznacza to, że obecność funkcjonariusza w trakcie badania jest często nieuzasadniona i zbędna.

Polecamy serwis: Prawo karne

Podstawa prawna:

  • wyrok TK z dnia 26 lutego 2014 r., (K 22/10),
  • wyrok SN z 21 marca 2007 r., (I CSK 292/06),
  • art. 115 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. 1997 nr 90 poz. 557).
reklama

Narzędzia

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

Eksperci portalu infor.pl

Dorota Fedorowska

psycholog, mediator. Kancelaria Mediacyjna „Primum Consensus”.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »