Dziennik Ustaw - rok 2026 poz. 1277

Na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 11 czerwca 2026 r. o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej (Dz. U. poz. 986) zarządza się, co następuje:

1) szczegółowy sposób przyznawania bonu senioralnego i jego realizacji;

2) podmioty przyznające i realizujące bon senioralny;

3) sposób i tryb finansowania bonu senioralnego;

4) sposób monitorowania realizacji Programu oraz podmioty monitorujące.

2. Przyznanie bonu senioralnego następuje przez zawarcie z seniorem przez gminę umowy o realizacji bonu senioralnego.

3. W związku z realizacją bonu senioralnego senior nie ponosi opłat.

4. Umowa o realizacji bonu senioralnego określa co najmniej:

1) osobę, na rzecz której świadczone są usługi wsparcia;

2) okres, na jaki została zawarta;

3) zakres usług wsparcia, odpowiednio do rodzaju niezaspokojonych podstawowych potrzeb życia codziennego seniora, o których mowa w art. 25 ustawy z dnia 11 czerwca 2026 r. o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej;

4) wymiar godzinowy usług wsparcia w ujęciu miesięcznym i wymiar dni w ujęciu tygodniowym, w których świadczone są usługi wsparcia, odpowiednio do poziomu niezaspokojonych podstawowych potrzeb życia codziennego seniora;

5) zasady rozliczania usług wsparcia;

6) zasady doboru osób wykonujących usługi wsparcia na rzecz seniora oraz sposób identyfikowania się wobec niego przez te osoby;

7) miejsce świadczenia usług wsparcia oraz obowiązki seniora związane z zapewnieniem możliwości bezpiecznego świadczenia usług wsparcia, w tym niezbędnych środków technicznych;

8) sposób potwierdzania przez seniora wykonania na jego rzecz usług wsparcia oraz informowania seniora o zmianie, odstąpieniu od wykonania lub niewykonaniu określonej w umowie usługi wsparcia;

9) zasady informowania o zmianie sytuacji seniora mającej wpływ na realizację umowy, w tym świadczenie usług wsparcia, w szczególności o zmianie miejsca zamieszkania, hospitalizacji albo innej okoliczności powodującej czasową lub trwałą niemożność korzystania z usług wsparcia;

10) tryb zgłaszania nieprawidłowości przy świadczeniu usług wsparcia;

11) przesłanki zawieszania świadczenia usług wsparcia;

12) przesłanki i zasady zmiany oraz rozwiązania umowy.

5. Umowę o realizacji bonu senioralnego zawiera się na czas oznaczony, niedłuższy niż do końca roku kalendarzowego, na który gminie przyznano środki na realizację Programu.

6. Gmina zawiera umowy o realizacji bonu senioralnego, uwzględniając wysokość przyznanych środków na realizację Programu i wymiar dostępnych usług wsparcia. W pierwszej kolejności gmina zawiera umowy z seniorami o najwyższym poziomie niezaspokojonych podstawowych potrzeb życia codziennego. W przypadku jednakowego poziomu niezaspokojonych podstawowych potrzeb życia codziennego pierwszeństwo zawarcia umowy przysługuje seniorowi starszemu.

7. W przypadku niezawarcia umowy o realizacji bonu senioralnego przez seniora w terminie 21 dni od dnia doręczenia mu oferty zawarcia umowy przez gminę, seniora skreśla się z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy o realizacji bonu senioralnego.

8. Gmina prowadzi i aktualizuje, nierzadziej niż raz w miesiącu, listę osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy o realizacji bonu senioralnego, z uwzględnieniem kolejności, o której mowa w ust. 6. Lista zawiera imię i nazwisko oraz wiek seniora, datę złożenia wniosku, o którym mowa w § 3 ust. 1, i ustalony poziom niezaspokojonych podstawowych potrzeb życia codziennego seniora. Wpis na listę jest ważny niedłużej niż do upływu okresu, na który gmina otrzymała środki na realizację Programu.

9. O skreśleniu seniora z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy o realizacji bonu senioralnego gmina informuje seniora na piśmie. Informacja ta zawiera uzasadnienie skreślenia.

10. Senior może wystąpić o ponowną kwalifikację do zawarcia umowy o realizacji bonu senioralnego, w szczególności w przypadku zmiany stanu zdrowia lub sytuacji życiowej.

11. Gmina może w okresie, na który zawarto umowę o realizacji bonu senioralnego, zweryfikować spełnianie przez seniora warunków jej zawarcia.

12. Umowa o realizacji bonu senioralnego ulega rozwiązaniu w szczególności w przypadku zamieszkania przez seniora w innej gminie, rezygnacji z bonu senioralnego, zaprzestania spełniania warunków określonych w art. 26 ustawy z dnia 11 czerwca 2026 r. o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej albo wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 27 tej ustawy.

1) imię i nazwisko seniora;

2) numer PESEL, a w przypadku jego braku - serię i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość;

3) adres miejsca zamieszkania, w którym mają być realizowane usługi wsparcia, i dane kontaktowe seniora;

4) informacje niezbędne do ustalenia spełnienia przez seniora warunków, o których mowa w art. 26 ustawy z dnia 11 czerwca 2026 r. o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej, oraz niewystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 27 tej ustawy;

5) wskazanie niezaspokojonych podstawowych potrzeb życia codziennego seniora;

6) inne niż wskazane w pkt 1-5 informacje niezbędne do zawarcia umowy o realizacji bonu senioralnego;

7) podpis seniora lub jego przedstawiciela ustawowego albo pełnomocnika upoważnionego do złożenia wniosku.

2. Do wniosku dołącza się dokumenty niezbędne do potwierdzenia spełniania przez seniora warunków ustawowych przyznania bonu senioralnego, w tym dokumenty pozwalające ustalić średni miesięczny dochód seniora w ostatnich 3 miesiącach poprzedzających złożenie wniosku.

3. W przypadku braków formalnych wniosku gmina wzywa do ich usunięcia, wyznaczając termin niekrótszy niż 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

4. Kwalifikację seniora do zawarcia umowy o realizacji bonu senioralnego gmina przeprowadza niezwłocznie, przy czym niepóźniej niż w terminie 30 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku. Do tego terminu nie wlicza się okresów opóźnień spowodowanych z winy wnioskodawcy albo przyczyn niezależnych od gminy.

5. Podstawowe potrzeby życia codziennego seniora uznaje się za niezaspokojone, jeżeli senior ze względu na stan zdrowia lub wiek nie jest w stanie samodzielnie wykonywać podstawowych czynności życia codziennego w zakresie niezbędnym do samodzielnego funkcjonowania w miejscu zamieszkania oraz nie posiada opiekuna faktycznego mogącego zapewnić wsparcie umożliwiające zaspokojenie tych potrzeb.

6. W celu kwalifikacji seniora do zawarcia umowy o realizacji bonu senioralnego, jeżeli wymaga tego ustalenie stanu faktycznego sprawy, mogą zostać przeprowadzone rozmowa z seniorem i osobami z nim zamieszkującymi oraz wizyta w miejscu zamieszkania seniora.

7. O wyniku kwalifikacji do zawarcia umowy o realizacji bonu senioralnego gmina informuje seniora na piśmie.

2. Gmina może realizować bon senioralny przy pomocy:

1) ośrodka pomocy społecznej lub innej jednostki organizacyjnej, o której mowa w art. 111 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2026 r. poz. 639, 974 i 986);

2) centrum usług społecznych, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 165 i 912);

3) innej niż wymieniona w pkt 1 i 2 samorządowej jednostki organizacyjnej właściwej w sprawach wsparcia osób starszych.

3. Świadczenie usług wsparcia gmina może, na podstawie umowy, zlecić:

1) organizacjom pozarządowym, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2025 r. poz. 1338 oraz z 2026 r. poz. 1040), z wyjątkiem partii politycznych, europejskich partii politycznych, związków zawodowych i organizacji pracodawców, samorządów zawodowych, fundacji utworzonych przez partie polityczne i europejskich fundacji politycznych;

2) podmiotom, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie;

3) innym podmiotom posiadającym status przedsiębiorstwa społecznego, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii społecznej (Dz. U. z 2025 r. poz. 806 oraz z 2026 r. poz. 986);

4) kołom gospodyń wiejskich, o których mowa w ustawie z dnia 9 listopada 2018 r. o kołach gospodyń wiejskich (Dz. U. z 2025 r. poz. 310);

5) podmiotom wykonującym działalność gospodarczą w zakresie opieki nad osobami starszymi.

4. Wybór podmiotów, o których mowa w ust. 3, do zlecenia świadczenia usług wsparcia następuje w trybie otwartego, konkurencyjnego, przejrzystego i niedyskryminacyjnego naboru.

2. Gmina albo podmiot, któremu zlecono świadczenie usług wsparcia, przed dopuszczeniem osoby do wykonywania tych usług weryfikuje jej tożsamość oraz dokumenty potwierdzające przygotowanie do wykonywania powierzonych czynności, a ponadto zapoznaje tę osobę z zasadami:

1) kierowania się dobrem osoby, na rzecz której są świadczone usługi wsparcia;

2) poszanowania intymności i godności osobistej osoby, na rzecz której są świadczone usługi wsparcia, i respektowania jej prawa do autonomii w podejmowaniu decyzji i samostanowienia;

3) dbania o bezpieczeństwo świadczonych usług wsparcia przez przestrzeganie zasad higieny.

2. Kolejność i rodzaj świadczonych w danym dniu usług wsparcia osoba wykonująca je ustala w porozumieniu z seniorem.

3. Osoba wykonująca usługi wsparcia nie może ich wykonywać na rzecz innych osób niż senior, z którym zawarto umowę o realizacji bonu senioralnego, z wyjątkiem innego współzamieszkującego z nim seniora, z którym również zawarto umowę o realizacji bonu senioralnego.

2. Gmina, zgłaszając zapotrzebowanie, o którym mowa w ust. 1, uwzględnia:

1) liczbę i odsetek seniorów w gminie;

2) liczbę godzin usług i liczbę osób, na rzecz których są świadczone przez gminę:

a) usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania,

b) usługi asystencji osobistej dofinansowane z resortowego programu, o którym mowa w art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 23 października 2018 r. o Funduszu Solidarnościowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1848 oraz z 2026 r. poz. 986),

c) usługi wsparcia;

3) średni koszt jednej godziny usług, o których mowa w pkt 2, w gminie;

4) przewidywaną liczbę seniorów, na rzecz których realizowany będzie bon senioralny, w okresie, na który zgłaszane jest zapotrzebowanie;

5) przewidywaną liczbę godzin usług wsparcia w okresie, na który zgłaszane jest zapotrzebowanie.

3. Wojewoda przedstawia organowi do spraw polityki senioralnej zbiorcze zapotrzebowanie poszczególnych gmin w województwie.

4. Organ do spraw polityki senioralnej dokonuje podziału środków na województwa z przeznaczeniem na realizację Programu, uwzględniając limit środków, cel Programu i kolejność określoną w art. 28 ustawy z dnia 11 czerwca 2026 r. o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej.

5. W przypadkach uzasadnionych celem Programu organ do spraw polityki senioralnej może zmienić podział, o którym mowa w ust. 4.

6. Wojewoda, uwzględniając przydzielone środki na realizację Programu i kolejność określoną w art. 28 ustawy z dnia 11 czerwca 2026 r. o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej, przekazuje gminom dotacje na realizację Programu.

7. Na obsługę Programu w gminie wojewoda przyznaje jej kwotę odpowiadającą 3 % wartości dotacji, o której mowa w ust. 6.

8. W przypadku gdy wysokość środków na realizację Programu przyznanych danej gminie nie jest wystarczająca, aby zrealizować zadania w ramach Programu, wojewoda może zwiększyć przyznany limit dla tej gminy z puli środków na realizację Programu, jakimi dysponuje.

9. Gmina realizująca Program zapewnia, że liczba osób korzystających z publicznych usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania oraz liczba osób korzystających z usług asystencji osobistej dofinansowanych z resortowego programu, o którym mowa w art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 23 października 2018 r. o Funduszu Solidarnościowym, oraz liczba godzin tych usług świadczonych przez gminę nie ulegną zmniejszeniu w trakcie realizacji Programu z przyczyn zależnych od gminy względem stanu na dzień wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.

2. Koszt jednej godziny wynagrodzenia osoby za świadczenie usług wsparcia, o którym mowa w ust. 1, nie może być wyższy niż 48 złotych. Kwota ta nie obejmuje pozostałych kosztów organizacji usług wsparcia przez gminę.

3. Wartość usług wsparcia w ramach bonu senioralnego przyznanego seniorowi stanowi iloczyn kosztów odpowiadających jednej godzinie wynagrodzenia osoby za świadczenie usług wsparcia, o którym mowa w ust. 1, w gminie oraz miesięcznego wymiaru godzin usług wsparcia, określonego w umowie o realizacji bonu senioralnego, przy czym wynosi miesięcznie do 2500 złotych.

2. Wojewoda monitoruje realizację Programu na terytorium województwa.

3. W ramach monitorowania realizacji Programu, o którym mowa w ust. 1, wójt (burmistrz, prezydent miasta) sporządza sprawozdania z jego realizacji, które przekazuje do wojewody w terminie do dnia 31 stycznia każdego roku następującego po roku, w którym realizowany był Program, począwszy od roku 2027. W razie braków sprawozdania, wojewoda zwraca je do uzupełnienia w wyznaczonym terminie, niekrótszym niż 3 dni robocze od dnia doręczenia zwrotu.

4. Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 3, uwzględnia w szczególności:

1) liczbę godzin przyznanych i świadczonych usług wsparcia;

2) liczbę osób objętych bonem senioralnym, z podziałem na wiek i płeć;

3) średni koszt godziny świadczenia usług wsparcia w gminie;

4) łączną i średnią wartość przyznanych bonów senioralnych;

5) liczbę osób świadczących usługi wsparcia, w tym nowo zatrudnionych w danym roku do świadczenia tych usług;

6) wykaz podmiotów świadczących w gminie usługi wsparcia w ramach Programu, w tym nazwy podmiotów, formę prawną oraz podstawę powierzenia lub zlecenia świadczenia usług wsparcia;

7) opis działań informacyjnych gminy w związku z realizacją Programu;

8) wyniki monitorowania jakości usług wsparcia;

9) przewidywany wzrost liczby i odsetka seniorów w gminie w kolejnych 5 latach, ustalony zgodnie z prognozą, o której mowa w art. 25 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2026 r. poz. 851);

10) uwagi, wnioski i rekomendacje;

11) wskazanie źródeł danych podanych w sprawozdaniu.

5. Jeżeli Program w gminie realizowany jest zarówno w mieście, jak i na wsiach, informacje, o których mowa w ust. 4 pkt 1, 2 i 8, podaje się z podziałem na miasto i wieś.

6. Sprawozdanie z realizacji Programu w województwie wojewoda przekazuje organowi do spraw polityki senioralnej w terminie do dnia 31 marca każdego roku następującego po roku, w którym realizowany był Program, począwszy od roku 2027, wraz ze swoją oceną realizacji Programu przez gminę pod względem osiągnięcia jego celu.

7. Sprawozdania, o których mowa w ust. 3 i 6, przekazywane są w postaci elektronicznej oraz publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu obsługującego odpowiednio gminę i wojewodę.

8. Organ do spraw polityki senioralnej sporządza i przedstawia do wiadomości Rady Ministrów zbiorcze sprawozdanie z realizacji Programu w terminie do dnia 15 maja roku następującego po roku, w którym realizowany był Program, począwszy od roku 2027.

Prezes Rady Ministrów: D. Tusk

¹⁾ Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2025 r. poz. 1844 i 1846 oraz z 2026 r. poz. 426, 635, 680 i 912.