Monitor Polski - rok 2026 poz. 953

W 2026 roku przypada 50. rocznica śmierci Stanisława Grochowiaka - jednego z najważniejszych twórców literatury polskiej XX wieku, wybitnego polskiego poety, prozaika, dramatopisarza i publicysty.

Stanisław Grochowiak, urodzony 24 stycznia 1934 roku w Lesznie, był niekwestionowanym liderem generacji literackiej określanej jako pokolenie „Współczesności”, której przedstawiciele zdominowali polską poezję po 1956 roku. Zadebiutował tomem poetyckim „Ballada rycerska” oraz powieścią „Plebania z magnoliami”. Zaliczany do przedstawicieli nurtu literackiego zwanego turpizmem, zdecydowanie wykraczał poza jego ramy, szukając innych form wyrazu artystycznego. Był twórcą interdyscyplinarnym: poetą, prozaikiem, dramaturgiem, autorem słuchowisk radiowych, nieustannie snującym refleksję nad motywami sacrum i profanum w życiu człowieka. Jako publicysta i redaktor naczelny współpracował z takimi czasopismami jak m.in. „Współczesność”, „Nowa Kultura”, „Kultura” i „Poezja”. Jego dorobek literacki był wielokrotnie nagradzany i tłumaczony na języki obce w ponad dwudziestu krajach Europy oraz poza nią.

Zmarł 2 września 1976 roku w Warszawie, pozostawiając po sobie bogaty i różnorodny dorobek artystyczny, który do dziś stanowi istotną część kanonu polskiej literatury współczesnej i inspiruje kolejne pokolenia twórców.

Rok 2026, w którym przypada również 70. rocznica jego debiutu literackiego, stanowi szczególną okazję do przypomnienia sylwetki i twórczości poety oraz do upowszechnienia jego dorobku. Szczególne znaczenie mają inicjatywy podejmowane w Lesznie - mieście jego urodzenia i młodości - które ogłosiło rok 2026 Rokiem Stanisława Grochowiaka.

Stanisław Grochowiak pozostaje ważną postacią dla polskiej kultury, a pamięć o nim jest wciąż żywa dzięki działalności instytucji kultury, inicjatywom literackim oraz obecności jego twórczości w edukacji i życiu artystycznym.

Senat Rzeczypospolitej Polskiej w 50. rocznicę śmierci oddaje hołd pamięci Stanisława Grochowiaka - wybitnego twórcy, który swoją oryginalną i odważną twórczością trwale zapisał się w historii literatury polskiej.

Uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.

Marszałek Senatu: M. Kidawa-Błońska