| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Akty prawne

Rozstrzygnięcie nadzorcze nr NK.II.RB.0911-19/10 Wojewody Dolnośląskiego

z dnia 26 lipca 2010r.

stwierdzające nieważności § 3 ust. 2, § 4 ust. 2, § 5 ust. 1, § 8 uchwały nr XLVI/359/10 Rady Miejskiej w Lądku Zdroju z dnia 24 czerwca 2010 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu udzielania ulg w spłacie należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym przypadającym gminie Lądek Zdrój oraz jego jednostkom organizacyjnym oraz załącznika nr 1 i 2 do tej uchwały

Na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.)

stwierdzam nieważność

§ 3 ust. 2, § 4 ust. 2, § 5 ust. 1, § 8 uchwały nr XLVI/359/10 Rady Miejskiej w Lądku Zdroju z dnia 24 czerwca 2010 r. w sprawie określenie szczegółowych zasad i trybu udzielania ulg w spłacie należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym przypadającym gminie Lądek Zdrój oraz jego jednostkom organizacyjnym oraz załącznika nr 1 i 2 do tej uchwały.

Uzasadnienie

Na sesji w dniu 24 czerwca 2010 r. Rada Miejska w Lądku Zdroju podjęła m.in. uchwałę w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu udzielania ulg w spłacie należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym przypadającym gminie Lądek Zdrój oraz jego jednostkom pomocniczym.

Uchwała ta wpłynęła do Organu Nadzoru dnia 2 lipca 2010 r.

W toku badania legalności uchwały nr XLVI/359/10 Organ Nadzoru stwierdził, że wskazane w sentencji przepisy uchwały naruszają art. 59 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz. 1240).

W podstawie prawnej uchwały Rada Miejska powołała się na art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 59 ustawy o finansach publicznych.

Podejmując przedmiotową uchwałę Rada wykorzystała kompetencję przyznaną jej mocą art. 59 ust. 2 i 3 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którymi: "2. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określi szczegółowe zasady, sposób i tryb udzielania ulg, o których mowa w ust. 1 [umarzanie, odraczanie rozkładanie należności na raty], warunki dopuszczalności pomocy publicznej w przypadkach, w których ulga stanowić będzie pomoc publiczną, oraz wskaże organ lub osobę uprawnione do udzielania tych ulg. 3. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może, w drodze uchwały, postanowić o stosowaniu z urzędu ulg, o których mowa w ust. 1, w przypadku wystąpienia okoliczności wymienionych w art. 56 ust. 1."

W trakcie postępowania nadzorczego dotyczącego przedmiotowej uchwały Organ Nadzoru ustalił, że poszczególne jej regulacje naruszają prawo w sposób istotny, uzasadniający stwierdzenie ich nieważności.

W § 3 ust. 2 uchwały nr XLVI/359/10 czytamy: "Burmistrz Lądka Zdroju może upoważnić do umarzania wierzytelności i udzielania ulg w spłacie należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym kierowników jednostek organizacyjnych Gminy Lądek Zdrój jeżeli kwota wierzytelności nie przekracza 3.000,00 zł." Według § 8 tej uchwały: "1. Osoby upoważnione przez Burmistrza Lądka Zdroju do umarzania i udzielania ulg w spłacie należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym przedkładają w terminie do dnia15 po upływie kwartału pisemną informację o dokonanych umorzeniach należności oraz o udzielonych ulgach. 2. Informacje należy sporządzić z podziałem na rodzaje należności, powinna ona zawierać liczbę podmiotów objętych umorzeniami i ulgami, kwotę oraz okoliczności stanowiące podstawę podjętej decyzji. 3. W przypadku zastosowania ulg skutki finansowe wynikające z umowy lub porozumienia wykazuje się za kolejne okresy sprawozdawcze w roku, w którym została wydana umowa lub zawarte zostało porozumienie. 4. Wzór informacji stanowi załącznik nr 1 i 2 do nieniejszej uchwały."

Norma kompetencyjna, na podstawie której Rada podjęła przedmiotową uchwałę upoważniała Radę m.in. do wskazania organu lub osób uprawnionych do udzielania ulg. Zdaniem Organu Nadzoru określenie, że "Burmistrz Lądka Zdroju może upoważnić do umarzania wierzytelności i udzielania ulg w spłacie należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym kierowników jednostek organizacyjnych Gminy" (§ 3 ust. 2) absolutnie nie jest tożsame ze wskazaniem organu lub osób uprawnionych do udzielania ulg. Organ ten został przez Radę określony w § 3 ust. 1 uchwały i tylko rada na podstawie przyznanej w art. 59 ust. 2 ustawy o finansach publiczncyh kompetencji ma prawo wskazania organu lub osób uprawnionych do udzielania przedmiotowych ulg. Działanie Rady mające swój wyraz w brzmieniu § 3 ust. 2 uchwały nr XLVI/359/10, w ocenie Organu Nadzoru, nie znajduje uzasadnienia w normie art. 59 ust. 2 ustawy o finansach publicznych. Tym samym zasadne jest stwierdzenie nieważności § 3 ust. 2 przedmiotowej uchwały bowiem działanie takie stanowi wykroczenie poza przekazaną Radzie kompetencję prawotwórczą i istotną modyfikację przepisu ustawy i jako takie musi zostać uznane za niedopuszczalne. W świetle art. 2 Konstytucji RP Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Pochodną zasady demokratycznego państwa prawnego jest art. 7 Ustawy zasadniczej, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają w granicach i na podstawie prawa. Oznacza to, iż każde działanie organu władzy, w tym także rady gminy, musi mieć oparcie w obowiązującym prawie. W świetle art. 94 Konstytucji RP akty prawa miejscowego podejmowane są w oparciu o wyraźne upoważnienie ustawowe. Realizując kompetencję prawodawczą organ stanowiący musi ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu. Naczelną zasadą prawa administracyjnego jest zakaz domniemania kompetencji. Ponadto należy podkreślić, iż normy kompetencyjne powinny być interpretowane w sposób ścisły, literalny. Jednocześnie zakazuje się dokonywania wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych oraz wyprowadzania kompetencji w drodze analogii. Na uwagę zasługuje tu wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2000 r., w uzasadnieniu którego stwierdzono, iż do źródeł polskiego prawa stosuje się takie zasady przyjęte w polskim systemie prawnym jak: zakaz domniemania kompetencji prawodawczych, zakaz wykładni rozszerzającej kompetencje prawodawcze (...)" (K25/99 OTK 2000/5/141). Mocą kwestionowanego § 3 ust. 2 uchwały nr XLVI/359/10 Rada Miejska subdelegowała swą wyłączną kompetencję na Burmistrza, co powoduje róniez konieczność stwierdzenia nieważności § 8 oraz załącznika nr 1 i 2 do przedmiotowej uchwały.

Według § 4 ust. 2 uchwały nr XLVI/359/10: "Wierzytelność może być również umorzona lub można zastosować ulgę w całości lub części mimo braku okoliczności wymienionych w punkcie 1 [powinno być "w ustępie 1"], jeżeli postępowanie wyjaśniające wykaże, że przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub gospodarcze, a odroczenie terminu spłaty lub rozłożenie wierzytelności na raty nie zapewnia spłaty tej wierzytelności." Z kolei według § 5 ust. 1 przedmiotowej uchwały: "W przypadkach uzasadnionych ważnymi względami społecznymi lub gospodarczymi, organ wymieniony w § 3, na wniosek dłuznika może jednorazowo odraczać terminy zapłaty całości lub części należności pieniężnej na raty na okres nie dłuższy niż 24 miesiące."

Na mocy cytowanego wyżej art. 59 ust. 2 ustawy o finansach publicznych organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określi szczegółowe zasady, sposób i tryb udzielania ulg, o których mowa w ust. 1, warunki dopuszczalności pomocy publicznej w przypadkach, w których ulga stanowić będzie pomoc publiczną, oraz wskaże organ lub osobę uprawnione do udzielania tych ulg. Z kolei według art. 59 ust. 1 tej ustawy: "W przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające jednostce samorządu terytorialnego lub jej jednostkom podległym, mogą być umarzane albo ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty, na zasadach określonych przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, z zastrzeżeniem ust. 4.". Tym samym art. 59 ust. 1 ustawy określa dla jednostek samorządu terytorialnego przesłanki udzielania ulg, do których należą ważny interes dłużnika lub interes publiczny. Tymczasem Rada Miejska w Lądku Zdroju w § 4 ust. 2 i § 5 ust. 1 przedmiotowej uchwały postanowiła, że zastosowanie ulgi w spłacie przypadających gminie należności cywilnoprawnych może być dokonane (na wniosek dłużnika bądź z urzędu) w przypadku istnienia szczególnych bądź ważnych względów społecznych lub gospodarczych. Rada, poprzez użycie w dyspozycji § 4 ust. 2 i § 5 ust. 1 uchwały nr XLVI/359/10 pojęć "ważne względy społeczne lub gospodarcze" oraz "szczegóne względy społeczne lub gospodarcze" , wprowadziła inne niż przewiduje art. 59 ust. 1 ustawy o finansach publicznych przesłanki udzielania ulg. Jak wynika z treści normy art. 59 ust. 1 przedmiotowej ustawy jedną z przesłanek udzielania ulg przez właściwe organy jest istnienie ważnego interesu dłużnika, a drugą istnienie interesu publicznego. Ustawa nie wprowadza ograniczeń co do rodzaju tegoż ważnego interesu, a zatem nie można uznać za uprawnione dokonanie w akcie niższej rangi, jakim jest przedmiotowa uchwała, ograniczenia ważnego interesu dłużnika jedynie do względów społecznych i gospodarczych. Podobnie w odniesieniu do interesu publicznego nie można uznać za dopuszczalne ograniczenia go do względów społecznych lub gospodarczych. Wskazać należy także, że organ stanowiący był uprawniony do ustanowienia szczegółowych zasad udzielania ulg. Oznacza to, że mógł jedynie doprecyzować pojęcie ważnego interesu poprzez np. wskazanie szczególnego rodzaju sytuacji, które w mniemaniu Rady wypełniają pojęcie ważnego interesu dłużnika lub pojęcie interesu publicznego.Tymczasem jednak Rada, poprzez użycie w dyspozycji § 4 ust. 2 i § 5 ust. 1 uchwały nr XLVI/359/10 pojęcia interesu społecznego i gospodarczego wprowadziło nowe, ogólne i bliżej nieokreślone przesłanki udzielania ulg. Pojęcie względów społecznych lub gospodarczych nie jest tożsame ani z pojęciem ważnego interesu dłużnika, ani też z pojęciem interesu publicznego. W szczególnych wypadkach zakresy tych pojęć mogą się wprawdzie pokrywać, jednakże użyte w uchwale sformułowanie nie uszczegóławia zasad udzielania ulg, do czego obliguje Radę przepis art. 59 ust. 2 ustawy o finansach publicznych. Uszczegółowieniem takim są m.in. zapisy § 4 ust. 1, 3 i 4 przedmiotowej uchwały wymieniające przesłanki umorzenia wierzytelności. Interes publiczny to interes ogółu mieszkańców gminy. Należy jednak podkreślić, że Rada powinna skonkretyzować, co rozumie pod pojęciem interesu publicznego, a zapisy § 4 ust. 2 i § 5 ust. 1 nie spełniają tego wymogu.

Biorąc powyższe pod uwagę orzeczono, jak w sentencji.

Od niniejszego rozstrzygnięcia przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożona za pośrednictwem Organu Nadzoru - Wojewody Dolnośląskiego w terminie 30 dni od jego doręczenia.

Zgodnie z art. 92 ustawy o samorządzie gminnym stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego.

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

Eksperci portalu infor.pl

Polska Izba Biegłych Rewidentów

Samorząd zawodowy biegłych rewidentów

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »