| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Akty prawne

Rozstrzygnięcie nadzorcze nr NK.II.AL4.0911-28/10 Wojewody Dolnośląskiego

z dnia 22 września 2010r.

stwierdzające nieważność uchwały Nr XVLI/249/2010 Rady Miejskiej w Polanicy - Zdroju z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie określenia zasad usytuowania na terenie Gminy Polanica - Zdrój miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych

Na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.)

stwierdzam nieważność

uchwały Nr XVLI/249/2010 Rady Miejskiej w Polanicy - Zdroju z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie określenia zasad usytuowania na terenie Gminy Polanica - Zdrój miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych.

Uzasadnienie

Rada Miejska w Polanicy - Zdroju podjęła na sesji w dniu 31 sierpnia 2010 r. uchwałę Nr XVLI/249/2010 w sprawie określenia zasad usytuowania na terenie Gminy Polanica - Zdrój miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych.

Uchwała wpłynęła do Organu Nadzoru w dniu 8 września 2010 r.

W toku badania legalności uchwały organ nadzoru stwierdził jej podjęcie z istotnym naruszeniem art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 z późn. zm. - zwanej dalej ustawą).

Mocą uchwały Nr XVLI/249/2010 Rada Miejska w Polanicy - Zdroju określiła zasady usytuowania na terenie Gminy Polanica - Zdrój miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych. Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy: "Rada gminy ustala, w drodze uchwały, zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych".

W § 2 przedmiotowej uchwały Rada ustaliła zasady usytuowania miejsc stałej sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych - zwanych dalej punktami. W ust. 3, 4, 5 i 6 Rada określiła miejsca, w których nie dopuszcza się usytuowania tych punktów. W ust. 3 wprowadzony został zakaz lokalizowania punktów w obiektach, które nie są trwale związane z gruntem, w ust. 4 wyłączono możliwość lokalizowania punktu w lokalu użytkowym, którego wnętrze nie jest dostępne dla klientów ("sprzedaż z okienka"), w ust. 5 zakazano lokalizacji punktu sprzedaży napojów alkoholowych "na wynos" w lokalu, w którym zlokalizowany jest punkt sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, zaś w ust. 6 wprowadzono zakaz lokalizacji punktu sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia "na miejscu" w lokalu, w którym prowadzi się sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży.

W § 3 uchwały Rada uregulowała kwestie związane z funkcjonowaniem tzw. "ogródków gastronomicznych". Mocą § 3 ust. 1 Rada postanowiła, że ogródki mogą być wyłącznie integralną częścią miejsc sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży. W ust. 2 Rada zdefiniowała pojęcie "ogródek gastronomiczny" określając przy tym wymogi techniczne, jakie winien on spełniać: wydzielenie odrębnym ogrodzeniem, ze stolikami i miejscami do siedzenia, zabezpieczone przed wejściem na drogę publiczną, a na chodnikach - za zachowaniem odległości co najmniej 1,5 m od przejścia dla pieszych. W ust. 3 z kolei określono, że ogródek powinien być usytuowany tak, by zachowane były wymogi bezpieczeństwa ruchu drogowego i porządku publicznego.

Na podstawie przywołanego już przepisu kompetencyjnego art. 12 ust. 2 ustawy Rada może ustalić zasady usytuowania punktów. Należy rozumieć przez to geograficzne położenie punktów sprzedaży względem innych obiektów użyteczności publicznej (jak np. szkoły, przedszkola, zakłady pracy), jak też innych obiektów, które rada gminy uzna za zasługujące na szczególną ochronę. Zasady usytuowania będą zatem określać obszar, na którym obowiązuje zakaz usytuowania punktów. Przepis ten w żadnym razie nie uprawnia rady gminy do określenia, jakie warunki musi spełniać punkt sprzedaży napojów alkoholowych, tj. że nie może być to budynek nietrwale związany z gruntem, lokal użytkowy, którego wnętrze nie jest dostępne dla klientów, czy że w jednym lokalu nie może być prowadzona sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży i poza tym miejscem.

Miejsca lub obiekty objęte stałym lub czasowym zakazem sprzedaży napojów alkoholowych, wynikają z art. 14 ust. 1 - 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Natomiast art. 9 (6) ustawy określa, że: "Sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych, zawierających powyżej 4,5 % alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, prowadzi się w punktach sprzedaży, którymi są:

1) sklepy branżowe ze sprzedażą napojów alkoholowych;

2) wydzielone stoiska - w samoobsługowych placówkach handlowych o powierzchni sprzedażowej powyżej 200 m2;

3) pozostałe placówki samoobsługowe oraz inne placówki handlowe, w których sprzedawca prowadzi bezpośrednią sprzedaż napojów alkoholowych.". Jest to więc regulacja ustawowa, a nie możliwość pozostawiona do regulacji aktem prawa miejscowego.

W art. 14 ust. 1 wskazano miejsca, obiekty i obszary, gdzie obowiązuje ex lege całkowity zakaz sprzedaży i podawania wszelkich napojów alkoholowych. W pozostałych miejscach wymienionych w przepisie zakaz nie ma charakteru bezwzględnego. Sprzedaż, podawanie i spożywanie alkoholu jest dopuszczone choć w ograniczonym zakresie (por ust. 2a - 5). Z mocy ustawy dopuszczalne jest zatem wydawanie zezwoleń na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych w miejscach wymienionych w art. 14 ust. 2 - 5 ustawy.

Przepis art. 14 ust. 6 ustawy upoważnia radę gminy do tego, aby w innych niewymienionych w ust. 1 - 5 miejscach, obiektach lub na określonych obszarach gminy, ze względu na ich charakter, rada wprowadziła czasowy lub stały zakaz sprzedaży, podawania, spożywania oraz wnoszenia napojów alkoholowych. Zatem przepis art. 14 ust. 6 ustawy pozwala na wprowadzenie zakazu sprzedaży, podawania lub spożywania alkoholu tylko w niektórych miejscach, obiektach lub obszarach gminy ze względu na ich charakter. Chodzi tu o miejsca, obiekty i obszary niewymienione w ustawie, zasługujące na ochronę, gdzie obecność alkoholu jest niepożądana ze względu na ich charakter. Zakaz może być albo stały albo czasowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, iż katalog miejsc chronionych zawarty został w art. 14 ust. 1 - 5 ustawy i jest to katalog zamknięty, co oznacza, iż rada gminy nie może na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy dokonać jego rozszerzenia. Może natomiast na podstawie art. 14 ust. 6 wprowadzić czasowy lub stały zakaz sprzedaży, podawania, spożywania oraz wnoszenia napojów alkoholowych. Uprawnienie to przysługuje jednak na innych zasadach i z innej podstawy prawnej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 października 2006 r. sygn. akt III SA/Gl 222/06; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2007 r., II GSK 81/07).

Przepis art. 12 ust. 2 ustawy nie daje również podstaw do określenia warunków prowadzenia samej sprzedaży alkoholu, takich jak zachowanie wymogów bezpieczeństwa ruchu drogowego i porządku publicznego przy sytuowaniu "ogródków gastronomicznych", czy wyglądu ogródka.

Jak orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 20 maja 2008 r. (sygn. akt III SA/Wr 204/08, Lex nr 507817): "W zakresie kompetencji przyznanych radzie gminy dyspozycją art. 12 ust. 2 ustawy z 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości nie znalazło się natomiast upoważnienie do wprowadzania dalszych, innych niż wymienione w art. 14 tej ustawy, zakazów dotyczących sprzedaży i podawania napojów alkoholowych (…). Z unormowań zawartych w art. 12 ust. 1 i 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości wynika tymczasem, że nie upoważniają one rady gminy do określania warunków (zwłaszcza zaś należących do sfery prawa budowlanego, sanitarnego, przeciwpożarowego), jakim muszą odpowiadać placówki prowadzące sprzedaż napojów alkoholowych.".

W § 4 uchwały Rada wyznaczyła miejsca na otwartym powietrzu, gdzie mogą być sprzedawane i podawane napoje alkoholowe w czasie trwania imprez artystyczno - rozrywkowych, z wyłączeniem imprez organizowanych dla dzieci i młodzieży szkolnej.

Przepis art. 12 ust. 2 ustawy upoważnia Radę Miejską do określenia wyłącznie zasad usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych powyżej 4,5 % alkoholu (z wyjątkiem piwa), nie daje natomiast podstawy prawnej do wyznaczania przez Radę miejsc sprzedaży. Należy jeszcze raz podkreślić, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, zasady usytuowania punktów sprzedaży to geograficzne położenie punktów sprzedaży względem innych obiektów użyteczności publicznej (jak np. szkoły, przedszkola, zakłady pracy), jak też innych obiektów, które rada gminy uzna za zasługujące na szczególną ochronę. Tymczasem Rada Miejska w § 4 ust. 1 uchwały wskazała konkretne miejsca, w których może odbywać się sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych.

Realizacja zadań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych została poddana kompleksowej regulacji w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Ograny gminy, realizując zadania wynikające z przepisów ustawy, zobowiązane są do respektowania bezwzględnie obowiązujących norm ustawowych. Nie zmienia tego fakt, iż ustawa przewiduje możliwość wprowadzania przez radę gminy rozwiązań kwalifikowanych warunkami miejscowymi. Należą do nich:

- uchwalanie gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych (art. 41 ust. 2),

- ustalenie dla terenu gminy (miasta) liczby punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży jak i w miejscu sprzedaży (art. 12 ust. 1),

- ustalenie zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych (art. 12 ust. 2),

- możliwość wprowadzenia czasowego lub stałego zakazu sprzedaży, podawania, spożywania oraz wnoszenia napojów alkoholowych w danym miejscu, ze względu na jego charakter (art.14 ust. 6).

Powyższy katalog ma charakter zamknięty i wskazuje przypadki, w których rada gminy może regulować warunki związane z wykonywaniem zadań przewidzianych w ustawie, w tym w drodze przepisów gminnych. Wynika z nich jednocześnie zakres materii, która może być przedmiotem uchwały rady gminy.

Zgodnie z art. 14 ust. 5 ustawy: "Sprzedaż, podawanie i spożywanie napojów zawierających więcej niż 4,5 % alkoholu może się odbywać na imprezach na otwartym powietrzu tylko za zezwoleniem i tylko w miejscach do tego wyznaczonych.". Sprzedawanie, podawanie i spożywanie napojów alkoholowych jest możliwe pod warunkiem uzyskania stosownego zezwolenia. Jak stanowi art. 181 ust. 1 ustawy, na sprzedaż napojów alkoholowych przedsiębiorcom posiadającym zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oraz jednostkom Ochotniczych Straży Pożarnych mogą być wydawane jednorazowe zezwolenia, do których nie stosuje się przepisów art. 18 ust. 4, ust. 5 pkt 5, ust. 6, ust. 7 pkt 4 i 6 oraz ust. 9 - 14. Jednorazowe zezwolenie wydaje wójt (tu: Burmistrz), uwzględniając przy wyborze lokalizacji imprezy zarówno przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, jak również przepisy obowiązujące na obszarze gminy. Rada nie jest upoważniona do określania katalogu miejsc, w których może się odbywać sprzedaż, podawanie i spożywanie napojów alkoholowych powyżej 4,5% alkoholu w czasie imprez na otwartym powietrzu.

Zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) organy władzy publicznej działają w granicach i na podstawie prawa.

Każdorazowo przekroczenie kompetencji do podejmowania uchwał powinno być traktowane jako istotne naruszenie prawa, skutkujące nieważnością uchwały. Potwierdza to wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 kwietnia 2000 r.: "Opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważności uchwały organu gminy. Do nich należy naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał." (I SA/Wr 1798/99, Lex nr 49428).

Organ nadzoru stwierdził nieważność uchwały w całości, albowiem niezakwestionowane jej zapisy są jedynie powtórzeniami przepisów ustawy, a tym samym nie została wypełniona kompetencja ustawowa z art. 12 ust. 2 ustawy.

Biorąc powyższe pod uwagę orzeczono, jak w sentencji.

Od niniejszego rozstrzygnięcia przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu za pośrednictwem Organu Nadzoru - Wojewody Dolnośląskiego w terminie 30 dni od jego doręczenia.

Zgodnie z art. 92 ustawy o samorządzie gminnym stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały organu gminy wstrzymuje jej wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego.

Wojewoda Dolnośląski


Rafał Jurkowlaniec

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

Eksperci portalu infor.pl

Marcin Krasoń, Home Broker

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »