reklama
| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Akty prawne

Rozstrzygnięcie nadzorcze nr KN-I.4131.1.163.2012.7 Wojewody Wielkopolskiego

z dnia 6 czerwca 2012r.

orzekające nieważność Uchwały Nr XII/130/12 Rady Gminy Niechanowo z dnia 26 kwietnia 2012 roku w sprawie określenia zasad sprawowania pogrzebu oraz zwrotu kosztów pogrzebów realizowanych przez Gminę Niechanowo - ze względu na istotne naruszenie prawa

Na podstawie art. 79 ust. 1   ustawy z   dnia 5   czerwca 1998r. o   samorządzie powiatowym (tekst jednolity Dz. U. z   2001 Nr 142, poz. 1592 ze zmianami)  

orzekam  

nieważność Uchwały Nr XII/130/12 Rady Gminy Niechanowo z   dnia 26 kwietnia 2012 roku w   sprawie określenia zasad sprawowania pogrzebu oraz zwrotu kosztów pogrzebów realizowanych przez Gminę Niechanowo - ze względu na istotne naruszenie prawa.  

Uzasadnienie

Uchwała Nr XII/130/12 Rady Gminy Niechanowo z   dnia 26 kwietnia 2012 r. została doręczona Wojewodzie Wielkopolskiemu w   dniu 9   maja 2012 roku.  

Powyższą uchwałę podjęto na podstawie art. 18 ust. 2   pkt 15 z   dnia 8   marca 1990 r. o   samorządzie gminnym (Dz.U. z   2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zmianami) ; art. 17 ust. 1   pkt 15 i   art. 44 ustawy z   dnia 12 marca 2004 roku o   pomocy społecznej (Dz. U. z   2009 r. Nr 175, poz. 1362. z   późn. zm.) oraz art. 10 ust. 3   i 4   ustawy z   dnia 31 stycznia 1959 r. o   cmentarzach i   chowaniu zmarłych (Dz. U. z   2000 r. Nr 23 poz. 295 z   późn.zm.)  

Dokonując oceny zgodności z   prawem przedmiotowej uchwały organ nadzoru stwierdził co następuje:  

Rada Gminy Niechanowo na sesji w   dniu 26 kwietnia 2011 r. podjęła uchwałę w   sprawie określenia zasad sprawowania pogrzebu oraz zwrotu kosztów pogrzebów.  

W toku badania legalności uchwały organ nadzoru stwierdził, iż przedmiotowa uchwała została podjęta z   istotnym naruszeniem prawa.  

W § 1   załącznika do przedmiotowej uchwały postanowiono, że:  

1.   Sprawowanie pogrzebu przez Gminę Niechanowo przysługuje osobom zmarłym, które zamieszkiwały lub przebywały na terenie Gminy Niechanowo, jeżeli nie posiadały osób zobowiązanych do alimentacji.  

2.   O   sprawowanie pogrzebu przez Gminę Niechanowo może ubiegać się osoba zobowiązana do pochówku, pozostająca w   trudnej sytuacji materialnej i   równocześnie nie mająca uprawnień ani możliwości ubiegania się o   zasiłek pogrzebowy, na podstawie odrębnych przepisów.  

3.   Postanowienia ust. 1   odnoszą się także do osób, których tożsamości nie da się ustalić, po uzyskaniu zgody właściwego prokuratora.  

4.   Gmina jest zwolniona z   obowiązku sprawowania pogrzebu wówczas, gdy znajdują się osoby bliskie lub podmioty, które dobrowolnie zajmą się organizacją pochówku.  

Zgodnie zaś z   treścią art. 10 ust. 3   ww. ustawy o   cmentarzach i   chowaniu zmarłych jedynym warunkiem realizacji obowiązku przez gminę, jest niesprawienie pogrzebu przez podmioty uprawnione, wskazane w   art. 10 ust. 1   i 2   ustawy. Rada Gminy nie jest więc uprawiona do określenia kręgu osób, którym przysługuje prawo pochówku przez gminę.   Pogląd ten został potwierdzony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w   wyroku z   dnia 29 maja 2008 r. III SA/Wr 134/08. Zgodnie z   nim uregulowanie w   drodze uchwały katalogu przypadków, w   których gmina sprawia pogrzeb, jest wkraczaniem bez upoważnienia w   materię, uregulowaną już przez przepis ustawowy.  

Niezgodne z   obowiązującym w   tym zakresie prawem jest również kwestia uzależnienia pochówku osób, których tożsamości nie da się ustalić, od uzyskania zgody właściwego prokuratora (§ 1   ust. 3   załącznika do uchwały).  

Sytuacje, w   których należy zawiadomić oraz uzyskać zezwolenie na pochówek od właściwego prokuratora, regulują wyraźnie przepisy tejże ustawy. Zgodnie z   art. 11 ust. 8   i 9   ustawy w   przypadku uzasadnionego podejrzenia, że przyczyną zgonu było przestępstwo, lekarz, jak i   inne osoby powołane do oględzin zwłok powinni zawiadomić o   tym natychmiast właściwego prokuratora lub najbliższy posterunek Policji. W   przypadkach, w   których zachodzi uzasadnione podejrzenie, że przyczyną zgonu było przestępstwo, na pochowanie zwłok oprócz karty zgonu wymagane jest zezwolenie prokuratora.  

Wobec powyższego Rada Gminy nie jest władna do wprowadzenia obowiązku uzyskania zgody prokuratora, ponieważ ustawodawca przewidział taki obowiązek tylko do przypadków, w   których zachodzi uzasadnione podejrzenie, że przyczyną zgonu było przestępstwo.  

W § 6   załącznika do uchwały wprowadzono postanowienia dotyczące zasad i   źródeł pokrywania kosztów pogrzebu, co nie mieści się w   delegacji ustawowej będącej podstawą prawną podjęcia niniejszej uchwały.  

W świetle art. 7   Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z   dnia 2   kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) organy władzy publicznej działają w   granicach i   na podstawie prawa. Oznacza to, iż każde działanie organu władzy, w   tym także Rady Gminy w   Niechanowie musi mieć oparcie w   obowiązującym prawie. Naczelną zasadą prawa administracyjnego jest zakaz domniemania kompetencji. Ponadto należy podkreślić, iż normy kompetencyjne powinny być interpretowane w   sposób ścisły, literalny. Jednocześnie zakazuje się dokonywania wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych oraz wyprowadzania kompetencji w   drodze analogii. Na szczególną uwagę zasługuje tu wyrok Trybunału Konstytucyjnego z   dnia 28 czerwca 2000 r. (K25/99, OTK 2000/5/141): „Stosując przy interpretacji art. 87 ust. 1   i art. 92 ust. 1   Konstytucji, odnoszących się do źródeł prawa, takie zasady przyjęte w   polskim systemie prawnym jak: zakaz domniemania kompetencji prawodawczych, zakaz wykładni rozszerzającej kompetencje prawodawcze oraz zasadę głoszącą, że wyznaczenie jakiemuś organowi określonych zadań nie jest równoznaczne z   udzieleniem mu kompetencji do ustanawiania aktów normatywnych służących realizowaniu tych zadań (...)”.  

Ponadto w   § 3   przedmiotowej uchwały rada gminy postanowiono, że uchwała wchodzi w   życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w   Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego.  

Artykuł 87 ust. 2   Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, że akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Według art. 94 Konstytucji, organy samorządu terytorialnego, na podstawie i   w granicach upoważnień zawartych w   ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Ustawa z   dnia 8   marca 1990 r. o   samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z   2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm., zwana także dalej u.s.g.) stanowi w   art. 40 ust. 1, że na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Według ust. 2   tego przepisu, na podstawie ustawy o   samorządzie gminnym organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w   zakresie:  

1)   wewnętrznego ustroju gminy oraz jednostek pomocniczych,  

2)   organizacji urzędów i   instytucji gminnych,  

3)   zasad zarządu mieniem gminy,  

4)   zasad i   trybu korzystania z   gminnych obiektów i   urządzeń użyteczności publicznej.  

Według art. 41 ust. 1   u.s.g., akty prawa miejscowego ustanawia rada gminy w   formie uchwały. Artykuł 42 u.s.g., stanowi, że zasady i   tryb ogłaszania aktów prawa miejscowego określa ustawa z   dnia 20 lipca 2000 r. o   ogłaszaniu aktów normatywnych i   niektórych innych aktów prawnych. Według art. 13 ustawy z   dnia 20 lipca 2000 r., w   wojewódzkim dzienniku urzędowym ogłasza się akty prawa miejscowego (pkt 2) oraz inne akty prawne, informacje, komunikaty, obwieszczenia i   ogłoszenia, jeżeli tak stanowią przepisy szczególne (pkt 10).  

Z powołanych przepisów wynika, że aktem prawa miejscowego (wykonawczym) jest akt uchwalony przez radę gminy na podstawie upoważnienia ustawowego, powszechnie obowiązujący na obszarze gminy, zawierający normy generalne oraz abstrakcyjne.  

Organ nadzoru stwierdza, że badana uchwała nie spełnia tych wymogów.  

Po pierwsze, uchwała wskazuje jako upoważnienie ustawowe art. 18 ust. 2   pkt 15 ustawy o   samorządzie gminnym oraz art. 17 ust. 1   pkt 15 i   art. 44 ustawy o   pomocy społecznej. Artykuł 18 ust. 2   pkt 15 oraz art. 17 ust. 1   pkt 15 mają charakter ustrojowoprawny i   nie mogą stanowić wyłącznej podstawy prawnej (upoważnienia ustawowego) aktu prawa miejscowego. Artykuł 44 ma charakter materialnoprawny i   także nie może stanowić podstawy prawnej aktu prawa miejscowego.  

Po drugie, publikacja zaskarżonej uchwały nie wynika z   przepisów szczególnych, o   których jest mowa w   art. 13 pkt 10 ustawy z   dnia 20 lipca 2000 r.  

Zasadne jest zatem stanowisko organu nadzoru, że na gruncie obowiązujących przepisów prawa brak jest podstawy prawnej do ogłoszenia badanej uchwały w   wojewódzkim dzienniku urzędowym. Sprawia to, że zaskarżony przepis § 3   uchwały w   sposób istotny narusza prawo jako podjęty bez podstawy prawnej.  

Biorąc powyższe pod uwagę orzeczono jak w   sentencji  

Ponadto organ nadzoru wskazuje na brak staranności przy sporządzeniu przedmiotowej uchwały ( § 6   ust. 2, § 6   ust. 2   pkt 6, § ust. 3, § 8   ust. 1   - załącznika do uchwały). W   tekstach normatywnych liczy się zarówno jednoznaczność zapisów jak również elegancja ich sporządzenia. W   orzecznictwie NSA podkreślono ponadto, że uchwały podejmowane przez organy samorządowe muszą zawierać sformułowania jasne, wyczerpujące, uniemożliwiające stosowanie niedopuszczalnego, sprzecznego z   prawem luzu interpretacyjnego Rygory te mają na celu zapewnienie zarówno jednolitości, precyzji i   jasności uchwał. Są też wyrazem postulatów kierowanych pod adresem systemu prawa oraz zasad techniki legislacyjnej.  

Niniejsze rozstrzygnięcie nadzorcze może być zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w   Poznaniu z   powodu niezgodności z   prawem w   terminie 30 dni od dnia jego doręczenia za pośrednictwem Wojewody Wielkopolskiego.  

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Wojewoda Wielkopolski  

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    /-/ Piotr Florek  

reklama
reklama

POLECANE

reklama

KORONAWIRUS - podatki i prawo

reklama

Ostatnio na forum

reklama

Artykuł partnerski

reklama

Eksperci portalu infor.pl

Natalia Zawadzka

Adwokat

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
reklama
reklama
reklama