reklama
| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Akty prawne

Rozstrzygnięcie nadzorcze nr KN-I.4131.1.48.2013.8 Wojewody Wielkopolskiego

z dnia 13 lutego 2013r.

orzekające nieważność uchwały Nr XLIV/679/VI/2013 Rady Miasta Poznania z dnia 8 stycznia 2013 roku w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Poznania

              Na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
(tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.).

orzekam

              nieważność uchwały Nr XLIV/679/VI/2013 Rady Miasta Poznania z dnia 8 stycznia 2013 roku w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Poznania - ze względu na istotne naruszenie prawa.

Uzasadnienie do Rozstrzygnięcia nadzorczego Nr KN-I.4131.1.48.2013.8
Wojewody Wielkopolskiego
z dnia 13 lutego 2013 r.

Uchwałą Nr XLIV/679/VI/2013 z dnia 8 stycznia 2013 roku Rada Miasta Poznania przyjęła Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Poznania.

Uchwała została doręczona Wojewodzie Wielkopolskiemu dnia 14 stycznia 2013 roku.

Uchwałę podjęto na podstawie przepisu art. 18 ust 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U z 2012r., Nr 391).

              Organ nadzoru dokonując badania zgodności z prawem uchwały, stwierdził
co następuje:

              Zgodnie z zasadą wyrażoną w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 kwietnia 1997 roku (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Poprzez działanie na podstawie i w granicach prawa w zakresie podejmowania uchwał przez organy jednostek samorządu terytorialnego rozumieć należy działanie zgodne z przepisami regulującymi podstawy prawne podejmowania uchwał; przepisami prawa ustrojowego; przepisami prawa materialnego oraz zgodne z przepisami regulującymi procedurę podejmowania uchwał. (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 21.01.2009r., sygn. akt III SA/Łd 564/08, wyrok NSA O/Z we Wrocławiu z dnia 20 kwietnia 1999r., sygn. akt II SA/Wr 364/098).

             

W myśl art. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U z 2012r., Nr 391 ze zm.) – zwanej dalej „ustawą” - rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zwany dalej "regulaminem", który jest aktem prawa miejscowego. Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:

1)               wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących:

a)               prowadzenie we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych przeterminowanych leków i chemikaliów, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz zużytych opon, a także odpadów zielonych,

b)               uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,

c)               mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;

2)               rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:

a)               średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,

b)               liczby osób korzystających z tych pojemników;

3)               częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;

4)               (uchylony);

5)               innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami;

6)               obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;

7)               wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;

8)               wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.

Ponadto rada gminy jest obowiązana dostosować regulamin do wojewódzkiego planu gospodarki odpadami w terminie 6 miesięcy od dnia uchwalenia tego planu.

Powyższa norma zobowiązuje więc radę gminy do określenia w drodze regulaminu szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, dotyczących jedynie kwestii wyliczonych w art. 4 ustawy. Oznacza to, że regulamin, uchwalony na podstawie ww. przepisów, musi formułować postanowienia jedynie w granicach wskazanej delegacji ustawowej. Przedstawione bowiem wyżej wyliczenie elementów ww. uchwały ma charakter wyczerpujący, co oznacza, że nie wolno w nim zamieszczać postanowień, które wykraczałyby poza treść art. 4 ustawy. Jednocześnie przepis ten zawiera obligatoryjne elementy regulaminu, co powoduje, że w uchwale tej muszą znaleźć się postanowienia odnoszące się do wszystkich punktów art. 4 ust. 2 ustawy. W konsekwencji rada gminy nie ma prawa do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w tym przepisie, ani też podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę. Unormowana w art. 7 Konstytucji zasada praworządności wymaga bowiem, by materia regulowana wydanym aktem normatywnym wynikała z upoważnienia ustawowego i nie przekraczała zakresu tego upoważnienia. Oznacza to, że każde unormowanie wykraczające poza udzielone upoważnienie jest naruszeniem normy upoważniającej, a więc stanowi naruszenie konstytucyjnych warunków legalności aktu prawa miejscowego wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego. W orzecznictwie podkreśla się, że rada gminy nie może zamieścić w regulaminie utrzymania czystości i porządku w gminie, pod rygorem dopuszczenia się istotnego naruszenia prawa, regulacji wykraczających poza katalog zagadnień określonych w art. 4 ustawy (por. wyrok NSA z 10.11. 2009 r., II OSK 1256/09, CBOSA; wyrok WSA w Białymstoku z 16.02.2010 r., II SA/Bk 627/09, Lex nr 566006; wyrok WSA w Szczecinie z 30.4.2009 r., II SA/Sz 994/08, Lex nr 557043; wyrok WSA w Opolu z 7.4.2009 r., II SA/Op 62/09, Lex nr 509623, wyrok WSA w Bydgoszczy z 6.01.2009 r., II SA/Bd 611/08, Lex nr 509625).

W konsekwencji nałożenie w § 2 ust. pkt 1, 3-15, ust. 2-6 na właścicieli nieruchomości obowiązków związanych z „należytym” stanem utrzymania terenu nieruchomości, ścian budynków, ogrodzeń, innych obiektów, drzew i krzewów, terenów zielonych na nieruchomości, ogrodów, kwietników , klombów, placów zabaw, nieruchomości leśnych, rowów, skarp, nasypów i wykopów, przystankach, torowiskach, przejść i przepustów pod mostami i wiaduktami, czy wód powierzchniowych oraz i wskazanie podmiotó w zobowiązanych do realizacji nałożonych obowiązków (tzn. uregulowanie sytuacji prawnej podmiotów, których nie dotyczy ustawa) jak i wprowadzenie zakazów związanych z porzucaniem odpadów, zajmowaniem pasa drogowego, umieszczania reklam, plakatów itp., spławiania do wód śniegu i błota pośniegowego, jako podjęte bez wymaganego upoważnienia stanowi wykroczenie poza dopuszczalną delegację ustawową będącą istotnym naruszeniem prawa.

Ponadto przyjęte w § 2 ust. 1 pkt 2 Regulaminu poszerzenie obowiązku uprzątania błota, śniegu, lodu, chwastów i innych zanieczyszczeń zarówno o chwasty jak i o każdy chodnik i alejkę spacerową przylegający bezpośrednio do nieruchomość stanowi naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy. W myśl ww. normy obowiązek powyższy dotyczy tylko uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń tylko z takich chodników, które są wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości. Nie każdy zaś chodnik przyległy do nieruchomości pozostaje częścią drogi publicznej, ponieważ może on stanowić przedmiot prywatnej własności określonego podmiotu (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29.03.2012r., IV SA/Po 82/12, CBOSA).

Unormowaniem przekraczającym ustawową delegację jest także zawarty w § 12 ust. 3 Regulaminu obowiązek przechowywania przez właścicieli nieruchomości posiadających zbiornik bezodpływowy dowodów zapłaty za opróżnienie zbiornika za okres ostatniego roku. Z art. 6 ust. 1 ustawy wynika zobowiązanie właścicieli nieruchomości do udokumentowania w formie umowy faktu korzystania z usług wykonywanych przez gminną jednostkę organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych lub gminną jednostkę organizacyjną lub przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, wpisanego do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2 poprzez "okazanie takiej umowy i dowodów płacenia za takie usługi". Ustawa wprowadzając ten obowiązek nie określiła okresu, w jakim właściciele nieruchomości mają obowiązek przechowywać takie dowody, a skoro nie upoważniła do tego rady gminy, to brak jest podstaw do zamieszczenia takiej regulacji w postanowieniach przedmiotowego Regulaminu.

Podobnie zawarty w § 20 Regulaminu nakaz trzymania pszczół w ulach ustawionych w odległości co najmniej 5m od granicy nieruchomości wykracza poza delegację ustawową, albowiem okoliczność powyższa unormowana została prawem sąsiedzkim, określonym w art. 144 Kodeksu cywilnego.

Podnieść należy, że art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy przewiduje, że regulamin ma określać wyznaczanie obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania. Natomiast w § 21 ust. 3 Regulaminu postanowiono, że wyznaczenie terminu przeprowadzenia deratyzacji dokona Prezydent Miasta Poznania w drodze obwieszczenia. W opinii organu nadzoru ustawowe upoważnienie w tym zakresie dotyczy wyłącznie rady gmin i nie ma możliwości przekazania tych kompetencji innemu organowi. To rada gminy jest wyłącznie uprawniona do wyznaczenia obszarów, które podlegają obowiązkowej deratyzacji jak i terminów jej przeprowadzenia bez możliwości przekazania tej kompetencji na rzecz innego podmiotu. Delegowanie tego obowiązku na inny podmiot, w tym prezydenta, stanowi istotne naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności. Jednocześnie obowiązek przeprowadzenia deratyzacji i poniesienia jej kosztów ciąży na gminie, tym samym nieuprawnione jest obciążanie jej kosztami i obowiązkiem przeprowadzenia właścicieli nieruchomości w § 21 ust. 1 i 2 Regulaminu.

W ocenie organu nadzoru przyjęta w § 22 Regulaminu kontrola wypełnienia obowiązków określonych w przedmiotowej uchwale także wykracza poza upoważnienie ustawowe z art. 4 ustawy. Wynika to z tego, że powyższe obowiązki organu wykonawczego gminy w tym zakresie przedmiotowym expressis verbis wynikają z powyższej ustawy, w szczególności z dyspozycji art. 6 tejże ustawy. Natomiast obowiązki straży gminnej – miejskiej reguluje ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku o strażach gminnych (Dz. U. Nr 123, poz. 779 ze zm.).

Mając na uwadze powyższe niniejsze rozstrzygnięcie jest w pełni uzasadnione. Należy podnieść , że w ocenie organu nadzoru konieczność usunięcia części przepisów zaskarżonego aktu powoduje, że akt ten winien być w całości opracowany od nowa (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010r. sygn. akt II OSK 2048, CBOSA). Wydawany na podstawie na art. 4 ustawy regulamin stanowi prawo miejscowe i winien kompleksowo regulować zawartą w nim materię. W doktrynie i judykaturze przyjmuje się, iż rada gminy winna ująć w regulaminie uchwalanym na podstawie art. 4 ustawy wszystkie kwestie wskazane w tym przepisie, a brak któregoś z wyszczególnionych w nim elementów skutkuje istotnym naruszeniem prawa. Brak uregulowania wszystkich kwestii wskazanych w art. 4 ust. 2 ustawy w przedmiotowym Regulaminie jak i przekroczenie upoważnienia ustawowego stanowi istotne naruszenie prawa.

Od niniejszego rozstrzygnięcia przysługuje skarga za moim pośrednictwem
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w terminie 30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia.

Wojewoda Wielkopolski

(-) Piotr Florek\

reklama
reklama

POLECANE

reklama
reklama

Ostatnio na forum

reklama
reklama

Eksperci portalu infor.pl

Izabella Żyglicka i Wspólnicy Adwokaci i Radcowie Prawni spółka komandytowa

Nowoczesna firma prawnicza

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
reklama
reklama
reklama