Abonament RTV do likwidacji ale zaległości trzeba będzie zapłacić - jest projekt ustawy. MFiG: nie ma na to pieniędzy w budżecie. Czy będzie inna opłata na publiczne media?

• Abonament RTV – dzisiejszy stan prawny
• W 2026 r. jeszcze trzeba płacić abonament rtv
• Krótka historia abonamentu RTV w Polsce
• Likwidacja abonamentu RTV wskutek uchylenia ustawy o opłatach abonamentowych
• Media publiczne będą finansowane wprost z budżetu państwa - nie mniej niż 2,5 mld zł
• Były rozważane 3 inne warianty ale z nich zrezygnowano. Nie będzie innej opłaty dla obywateli zamiast abonamentu RTV
• Trudny politycznie projekt?
• Kiedy nowe przepisy mają wejść w życie
• Przedawnienie zadłużenia do końca 2028 roku
• Minister Finansów i Gospodarki nie widzi obecnie możliwości finansowania mediów publicznych z budżetu państwa

Abonament RTV – dzisiejszy stan prawny

Obowiązujące dziś przepisy ustawy z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji stanowią, że podstawowym źródłem finansowania mediów publicznych są opłaty abonamentowe (tzw. abonament RTV). Opłaty te są pobierane na podstawie ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. W ustawie tej znajdziemy też liczne zwolnienia z tych opłat dla wielu osób. O wysokości abonamentu RTV decyduje Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, zaś instytucją odpowiedzialną za jego ściąganie jest Poczta Polska. Jednym z ważniejszych aktów wykonawczych do ustawy o opłatach abonamentowych jest - rozporządzenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z 16 lutego 2010 r. w sprawie rodzajów dokumentów oraz wzoru oświadczenia potwierdzających uprawnienia do zwolnień od opłat abonamentowych.

W 2026 r. jeszcze trzeba płacić abonament rtv

Z pewnością jeszcze w 2026 roku trzeba płacić abonament RTV. Wysokość stawek tego abonamentu na ten rok wynika z Rozporządzenia Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z 27 czerwca 2025 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2026 r.- Dz.U. 2025 poz. 885.

Więcej na ten temat abonamentu RTV, stawek, zwolnień i innych kwestii w poniższych artykułach:

Krótka historia abonamentu RTV w Polsce

Początki abonamentu RTV sięgają Polski międzywojennej. „Opłatę radiofoniczną” wprowadzono w Polsce pod koniec lat 20. XX wieku, razem z utworzeniem Polskiego Radia. Od 1933 roku przepisy dot. abonamentu zawierała Ustawa o Poczcie i Telegrafie. Wydawano też uzupełniające ją okólniki i rozporządzenia. Każdy kto kupował radioodbiornik, miał obowiązek uzyskać „kartę rejestracyjną", będącą jednocześnie zezwoleniem na posiadanie i używanie urządzenia.
W latach 30. XX w. abonament radiowy wynosił 3 zł miesięcznie. Wprowadzono też wariant tańszy, dla posiadaczy mało wydajnych odbiorników typu Detefon (zwane też radiami kryształkowymi), które pozwalały na słuchanie radia tylko przez słuchawki. Użytkownicy odbiorników kryształkowych płacili połowę abonamentu radiowego, a od 1934 r. mieszkańcy wsi płacili tylko złotówkę. W 1936 r. rozszerzono tę ulgę na wszystkich posiadaczy radioodbiorników typu Detefon.

Więcej na temat historii abonamentu RTV w poniższym artykule: Abonament RTV: czy po 100 latach zostanie zlikwidowany?

Likwidacja abonamentu RTV wskutek uchylenia ustawy o opłatach abonamentowych

Jedną z zasadniczych części omawianej nowelizacji ma być generalna zmiana systemu finansowania mediów publicznych. Zdaniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (MKiDN) obecny system finansowania nadawców publicznych zawiera liczne wadliwe rozwiązania, niedostosowane do aktualnego stanu rozwoju technicznego (np. obowiązek rejestracji odbiornika przy braku skutecznych sankcji jego niedotrzymania), a ponadto nie gwarantuje stabilnej sytuacji finansowej tych nadawców.
W opinii MKiDN niesprawny system finansowania mediów publicznych spowodował pogorszenie kondycji finansowej jednostek publicznej radiofonii i telewizji. Aby temu zaradzić ustawodawca sięgnął po tzw. mechanizm rekompensaty i zdecydował o przyznawaniu środków finansowych pokrywających ubytek spowodowany przez zwolnienia od opłat abonamentowych.

Tym niemniej - jak argumentuje MKiDN - obecny system finansowania mediów publicznych nie spełnia wymogów określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1083 z 11 kwietnia 2024 r. w sprawie ustanowienia wspólnych ram dla usług medialnych na rynku wewnętrznym i zmiany dyrektywy 2010/13/UE (europejski akt o wolności mediów - EMFA). Nie zapewnia on bowiem stabilnego finansowania działalności misyjnej mediów, w wysokości gwarantującej niezależne wykonywanie ustawowych obowiązków.

Dlatego, w celu zapewnienia zgodności polskiego systemu prawnego z EMFA, MKiDN i rząd zamierzają gruntownie zmienić sposób finansowania mediów publicznych w Polsce.

W tym celu nastąpić ma uchylenie ustawy o opłatach abonamentowych, a w konsekwencji likwidację obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych przez gospodarstwa domowe oraz inne podmioty zobowiązane do ich uiszczania. To zostało wprost zapisane w omawianych założeniach nowelizacji ustawy o radiofonii i telewizji.

Media publiczne będą finansowane wprost z budżetu państwa - nie mniej niż 2,5 mld zł

Jak zatem po uchyleniu abonamentu RTV mają być finansowane media publiczne? Omawiane założenia projektu nowelizacji przewidują, że podstawowym źródłem finansowania misji publicznej nadawców publicznych będzie budżet państwa.

Zostanie więc prawnie usankcjonowany obecny stan faktyczny. W ostatnich latach dominującym źródłem finansowania misji publicznej nadawców publicznych jest tzw. rekompensata przyznawana w formie skarbowych papierów wartościowych, de facto w formie wsparcia budżetowego. Rekompensata przyznawana spółkom publicznej radiofonii i telewizji od 2017 r. pełni funkcję zbliżoną do finansowania budżetowego – w szczególności, jeśli weźmie się pod uwagę różnicę kwotową w zakresie wpływów z różnych źródeł finansowania. Porównanie środków pochodzących z opłat abonamentowych oraz z rekompensaty pochodzącej z budżetu państwa prowadzi do konkluzji, że począwszy od 2018 r. faktycznie to budżet państwa ponosi główny koszt finansowania mediów publicznych w Polsce. Tak więc formalne wprowadzenie mechanizmu finansowania budżetowego stanowi jedynie potwierdzenie rzeczywistego stanu rzeczy.

Jak tłumaczy MKiDN, nowy model finansowania budżetowego mediów publicznych trzeba oprzeć o ustawowe mechanizmy, które zagwarantują stabilność tego finansowania. Proponowanym rozwiązaniem jest wpisanie sztywnej wysokości kwoty w ustawie o radiofonii i telewizji (nie mniejszej niż 2 500 000 000 zł). Tak zabezpieczona minimalna kwota na funkcjonowanie mediów publicznych pozwoli - zdaniem MKiDN - uniknąć dyskusji nad jej wysokością w czasie debaty budżetowej, w wyniku której mogłaby ona ulec zmianie. Ta proponowana wysokość środków na realizację misji publicznej przez jednostki publicznej radiofonii i telewizji jest zbliżona do wysokości środków przekazywanych mediom publicznym w ostatnich latach w ramach opłat abonamentowych i rekompensat.

Pomysł MKiDN jest taki, że środki finansowe przeznaczane na realizację misji publicznej będą przekazywane przez Ministra Finansów corocznie na rachunek zarządzany przez KRRiT. KRRiT będzie dokonywała podziału środków pomiędzy spółki publicznej radiofonii i telewizji na podstawie procedur określonych w przepisach ustawowych.

A zatem również po zmianach obywatele poniosą ciężar ekonomiczny mediów publicznych, choć nie bezpośrednio, a w różnych podatkach, opłatach i daninach, na które składa się budżet państwa. Tym niemniej likwidacja abonamentu RTV zaoszczędzi nam wszystkim niepotrzebnej fatygi z opłatami.

Były rozważane 3 inne warianty ale z nich zrezygnowano. Nie będzie innej opłaty dla obywateli zamiast abonamentu RTV

Trzeba wyraźnie podkreślić, że omawiany projekt przewiduje likwidację abonamentu rtv i w zamian nie będzie żadnej innej opłaty, którą by ponosili obywatele z przeznaczeniem wprost na media publiczne.

W Ocenie Skutków Regulacji omawianego projektu MKiDN wskazuje , że odnośnie sposobu finansowania mediów publicznych wśród rozważanych opcji były również następujące trzy inne warianty:

Wariant I. Składka audiowizualna pobierana wraz z podatkiem PIT od osób fizycznych i CIT od osób prawnych. Propozycja ta zakładała, że opłata audiowizualna byłaby pobierana co do zasady od podatników podatku PIT od osób fizycznych i CIT od osób prawnych.

Wariant II. Opłata od gospodarstw domowych na wzór rozwiązań przyjętych w Niemczech. Niemcy zdecydowały się na przejście z dotychczasowych opłat za odbiornik na system opłat pobieranych od lokalu (gospodarstwa domowego) na podstawie ewidencji płatników podatku od nieruchomości.

Wariant III. Finansowanie z podatku pochodzącego od przedsiębiorców działających na rynku medialnym.

Trudny politycznie projekt?

Jednak najprawdopodobniej omawiana nowelizacja będzie kontrowersyjna politycznie i trudno będzie uzyskać dla niej poparcie zarówno większości parlamentarnej, jak i Prezydenta RP. Dlaczego?
Otóż zasadniczymi częściami omawianej nowelizacji mają być:
- likwidacja Rady Mediów Narodowych,
- reforma zasad funkcjonowania Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (w tym zwiększenie jej składu z 5 do 9 członków i zmiana trybu odwoływania jej członków),
- reorganizacja spółek publicznej radiofonii i telewizji przez wprowadzenie nowego sposobu wyłaniania ich organów.

Te kwestie z pewnością wywołają wiele kontrowersji politycznych, a największa partia opozycyjna będzie niewątpliwie bronić swojego autorskiego pomysłu jakim jest utworzona w 2016 r. Rada Mediów Narodowych, która obecnie powołuje i odwołuje zarządy oraz rady nadzorcze i rady programowe Telewizji Polskiej, Polskiego Radia, Polskiej Agencji Prasowej oraz spółek radiofonii regionalnej.

Dlatego i sama likwidacja abonamentu RTV – pomysł tej nowelizacji może najmniej kontrowersyjny – może nie przejść pełnej drogi legislacyjnej i zostać zatrzymana np. na etapie podpisu Prezydenta RP.

Kiedy nowe przepisy mają wejść w życie

Pamiętając o wyżej opisanych, potencjalnych niebezpieczeństwach politycznych wiszących nad omawianą nowelizacją trzeba wskazać, że zgodnie z opublikowanymi założeniami ma ona zostać przyjęta przez Radę Ministrów i skierowana do Sejmu w II albo III kwartale 2026 r. Projekt przewiduje, że nowe przepisy wejdą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Wyjątkiem mają być przepisy dot. zmodyfikowanego systemu finansowania mediów publicznych oraz uchylenie ustawy o opłatach abonamentowych. te zmiany mają wejść w życie dokładnie od 1 stycznia 2027 r. Jeżeli te terminy zostaną dotrzymane, to jest realna szansa, że likwidacja abonamentu RTV nastąpi od początku 2027 roku.

Marta Cienkowska Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w wywiadzie dla PAP w listopadzie br. mówiła, że omawiany projekt nowelizacji ustawy medialnej może trafić do komisji sejmowych w lutym albo marcu 2026 r. - Doszliśmy do porozumienia z Ministerstwem Finansów, jeśli chodzi o wysokość finansowania mediów publicznych z budżetu państwa. Dokument został wysłany do Zespołu ds. Programowania Prac Rządu. Sprawdzamy na tym etapie, czy któreś z ministerstw albo Rządowe Centrum Legislacji (RCL) nie ma do niego uwag. Jeśli okaże się, że nie, albo że są to uwagi, które możemy wyjaśnić, ustawa wejdzie na posiedzenie rządu. Po przyjęciu jej przez Radę Ministrów chcemy ją wysłać równolegle do konsultacji społecznych oraz międzyresortowych – informowała wtedy ministra Cienkowska. Ostatecznie omawiany projekt skierowano do konsultacji publicznych 8 grudnia 2025 r. Uwagi do projektu można zgłaszać do MKiDN do 23 stycznia 2026 r.

Przedawnienie zadłużenia do końca 2028 roku

Warto jeszcze zwrócić uwagę na przepis przejściowy (art. 16 - omawianego projektu). Stanowi on zasadę, że do zobowiązań z tytułu opłat abonamentowych, które powstały w czasie obowiązywania ustawy o opłatach abonamentowych - do odsetek od zaległości w uiszczaniu tych opłat, do poboru tych opłat i odsetek, do należności operatora wyznaczonego oraz do odpowiedzialności za nieprzestrzeganie ustawy w czasie jej obowiązywania stosuje się dotychczasowe przepisy. Przy czym zobowiązania wynikające z uchylanej ustawy o opłatach abonamentowych przedawniać się mają według dotychczasowych przepisów, lecz nie później niż z dniem 31 grudnia 2028 r.

Minister Finansów i Gospodarki nie widzi obecnie możliwości finansowania mediów publicznych z budżetu państwa

W dniu 29 grudnia 2025 roku opinię do omawianego projektu nowej ustawy medialnej wydał Minister Finansów i Gospodarki, który stwierdził, że nie widzi możliwości finansowania mediów publicznych z budżetu państwa przed osiągnięciem poziomu deficytu sektora finansów publicznych 4 proc.

W opinii wskazano, że projektowane w nowej ustawie przejęcie finansowania mediów publicznych z budżetu państwa spowoduje duże skutki finansowe – o charakterze sztywnym - zwiększając wydatki budżetu państwa w ciągu 10 lat o kwotę ok. 25 mld zł, w tym w roku 2027 r. o kwotę 2,5 mld zł.
„Przedstawiona kwota jest niemożliwa do poniesienia przez budżet i będzie miała negatywny wpływ na sektor instytucji rządowych i samorządowych liczonego wg metodyki unijnej (ESA2010). Wprowadzenie mechanizmu finansowania misji mediów publicznych bezpośrednio z budżetu państwa i jednoczesna likwidacja abonamentu radiowo-telewizyjnego, czyli de facto wprowadzenie modelu finansowania misji publicznej mediów z budżetu państwa, będzie wymagało »wygospodarowania« środków w ramach limitu wynikającego ze stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) i spowolni proces konsolidacji fiskalnej” - napisała podpisana pod opinią (z upoważnienia MFiG) Hanna Majszczyk, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów.

Zdaniem MFiG: „Wprowadzenie finansowania nowych zadań z budżetu państwa, przy jednoczesnym likwidowaniu źródeł ich finansowania, ma negatywny wpływ na stabilność finansów publicznych i zwiększa ryzyko napięć przy konstrukcji budżetu państwa w kolejnych latach”.

W ocenie MFiG optymalnym rozwiązaniem wydaje się zastąpienie opłaty abonamentowej innym źródłem dochodów. Jednocześnie nowy system gromadzenia środków na finansowanie misji publicznej mediów powinien być efektywny, prosty i równomiernie rozkładać obciążenia.

„Informujemy, że spółki publicznej radiofonii i telewizji, co do zasady, są częścią sektora instytucji rządowych i samorządowych (sektor GG) i utrata przez nich dochodów z abonamentu będzie wpływać na pogorszenie wyniku sektora GG. Zaprezentowana propozycja ustalenia stałej minimalnej kwoty dotacji z BP do spółek publicznej radiofonii i telewizji przyczynia się do usztywnienia wydatków budżetowych, co szczególnie jest niepożądane w obecnej sytuacji fiskalnej Polski i będzie miało negatywny wpływ na elastyczność polityki fiskalnej” - napisano w opinii MFiG.

Polska ma nadmierny deficyt budżetowy, który ma zostać zlikwidowany do 2028 r.

Wskutek wysokiego deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2023 r. Polska w lipcu 2024 r. została objęta procedurą nadmiernego deficytu. 21 stycznia Rada UE przyjęła rekomendacje dla Polski, wyznaczając 2028 rok jako termin zlikwidowania nadmiernego deficytu.

W cytowanej opinii MFiG wskazano, że uwarunkowania ekonomiczne i dalsze ścisłe monitorowanie przez Komisję Europejską sytuacji oraz poziomu wydatków budżetowych Polski, w tym przede wszystkim zgodności tempa wzrostu wydatków netto z rekomendowanym przez Radę UE, oznaczają konieczność utrzymania ograniczeń w zwiększeniu wydatków budżetowych. Projektowane zmiany nie powinny zatem powodować dodatkowych obciążeń budżetu państwa. Należy dążyć do wypracowania rozwiązań, które w jak najmniejszym zakresie będą obciążały budżet państwa.

„W związku z powyższym wnoszę o zastosowanie mechanizmu uzależniającego wejście w życie ustawy od osiągnięcia wyniku sektora instytucji rządowych i samorządowych w wysokości – 4 proc. (minus 4 proc.) PKB lub więcej. Zauważam, iż istnieją już w aktach prawnych przepisy uzależniające zmiany ustawowe od konkretnych okoliczności (wskazanych konkretnymi przepisami), które mogą wystąpić w przyszłości, czego przykładem jest ustawa o podatku od towarów i usług” - napisano w cytowanej opinii MFiG.

Źródło: Projekt (z 5 grudnia 2025 r.) ustawy o zmianie ustawy o radiofonii i telewizji oraz niektórych innych ustaw (UC130)