REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

800+ tylko dla najmniej zarabiających, emerytura od 67 roku życia dla wszystkich. Ekonomiści napisali plan ratunkowy dla polskich finansów publicznych

budżet państwa
Emerytura od 67 roku życia dla kobiet i mężczyzn, 800 plus z kryterium dochodowym, likwidacja 13. i 14. emerytury. Ekonomiści napisali plan ratunkowy dla polskich finansów publicznych
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Polskie finanse publiczne znalazły się w krytycznym punkcie. Wydajemy znacznie więcej, niż zarabiamy, a dług rośnie w zastraszającym tempie. Najnowszy raport fundacji FOR i WEI, zatytułowany „Budżetowy S.O.S.”, to nie tylko alarmujący sygnał ostrzegawczy, ale i konkretna mapa drogowa, która ma uchronić nas przed gospodarczą katastrofą. Eksperci ostrzegają: jeśli nie zmienimy kursu, czekają nas lata stagnacji i drastyczne obniżenie poziomu życia. Proponują m.in. wprowadzenie jednolitego wieku emerytalnego dla kobiet i mężczyzn na poziomie 67 lat, ograniczenie 800+, likwidację 13. i 14. emerytur.

Budżetowy S.O.S. – jak wyciągnąć Polskę z finansowej pułapki?

W dniu 20 stycznia 2026 r. opublikowano raport "BUDŻETOWY S.O.S. Jak wyprowadzić finanse publiczne na prostą w ciągu 3 lat. Diagnoza, narzędzia, plan działania", przygotowany przez ekonomistów dwóch fundacji: Warsaw Enterprise Institute i Forum Obywatelskiego Rozwoju (to fundacja założona przez Leszka Balcerowicza).

REKLAMA

REKLAMA

Diagnoza: Żyjemy ponad stan, a winne nie są tylko zbrojenia

Z raportu wyłania się ponury obraz stanu państwowej kasy. W lipcu 2024 roku Polska po raz trzeci w historii została objęta procedurą nadmiernego deficytu, co oznacza, że nasza polityka budżetowa jest nie do utrzymania. Choć politycy często tłumaczą puste kieszenie koniecznością modernizacji armii, autorzy raportu obalają ten mit: zbrojenia odpowiadają jedynie za 25 proc. wzrostu wydatków w ostatnich latach, podczas gdy aż 40 proc. tego wzrostu to efekt transferów pieniężnych, takich jak programy socjalne.

Główne punkty diagnozy zawartej w Raporcie to:
• Rekordowe wydatki budżetowe: W 2025 roku Polska stała się liderem wydatków w naszym regionie, przeznaczając na funkcjonowanie państwa ponad 50 proc. PKB,
• Puchnący dług publiczny: Bez reform zadłużenie kraju, które przed pandemią wynosiło 45 proc. PKB, może skoczyć do niemal 76 proc. PKB do 2030 roku,
Demograficzna zapaść: Przy dzietności na poziomie zaledwie 1,12 dziecka na kobietę, obecny system emerytalny zmierza ku matematycznemu załamaniu. Jeśli nic nie zrobimy, przyszli emeryci będą otrzymywać jedynie jedną czwartą swojej ostatniej pensji,
• Ukrywanie długów: Raport wytyka rządom stosowanie „kreatywnej księgowości”, czyli wyprowadzanie wydatków do funduszy poza budżetem (np. w BGK), co sprawia, że obywatele nie znają prawdziwego stanu finansów kraju.

Recepta: Bolesne, ale konieczne cięcia zamiast nowych podatków

Autorzy raportu przekonują, że jedyną skuteczną drogą do uzdrowienia sytuacji jest radykalne ograniczenie wydatków konsumpcyjnych, a nie podnoszenie podatków, które w czasie spowolnienia gospodarczego mogłoby nas wpędzić w recesję. Plan stabilizacji na lata 2026–2029 zakłada, że aż 80 proc. oszczędności powinno pochodzić z lepszego zarządzania pieniędzmi państwa.

Co konkretnie proponują Autorzy Raportu?

1. Reforma 800+: Odejście od wypłat dla każdego na rzecz wsparcia celowanego. Rekomendowane jest wprowadzenie progu dochodowego dla świadczenia wychowawczego (potocznie 800+) na poziomie płacy minimalnej na osobę w gospodarstwie domowym.
Analityk FOR Mateusz Michnik poinformował, że w raporcie przygotowano dwa warianty - „łagodny” i „ostry”. Jedną z propozycji jest ograniczenie grupy beneficjentów programu 800+. Jak tłumaczył, celem jest by świadczenie otrzymywały tylko najuboższe gospodarstwa domowe. W wariancie „ostrym” proponują oni redukcję beneficjentów programu o połowę. W lżejszym scenariuszu oszacowano, że jest to 13,4 mld zł korzyści dla budżetu, a w ostrzejszym - 30 mld zł.

REKLAMA

2. Likwidacja „politycznych” dodatków do emerytur i rent: Autorzy rekomendują skasowanie 13. i 14. emerytury, co odciążyłoby budżet o kolejne 44 mld zł.
Zdaniem Autorów Raportu są to świadczenia o charakterze politycznym, niezwiązane z wypracowanym kapitałem emerytalnym, co demoralizuje system ubezpieczeń społecznych i zniechęca do dłuższej aktywności zawodowej.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

3. Ustanowienie równego wieku emerytalnego na poziomie 67 lat dla kobiet i mężczyzn jest według ekspertów niezbędne, by system ZUS przetrwał. Oszczędności z tego tytułu to ok. 50 mld zł rocznie.
Raport wskazuje, że:
- przeciętna długość życia w Polsce w 2023 roku wyniosła prawie 79 lat, wówczas gdy jeszcze w 1993 roku były to niespełna 72 lata.
- w Polsce kobiety mogą przechodzić na emeryturę najwcześniej w skali Unii Europejskiej, bo już w wieku 60 lat. Mężczyźni muszą pracować o 5 lat więcej, mimo że żyją średnio o 7 lat krócej.
- Polska posiada jeden z najniższych wskaźników urodzeń, jedynie 1,12 dziecka na kobietę, gdzie próg zastępowalności pokoleń to około 2,177.
- zróżnicowanie wieku emerytalnego to relikt przeszłości, a obecnie w coraz większej ilości państw wartość ta poddawana jest zrównaniu. Stopniowe zmiany na wzór duński, są na tym polu wskazane w sytuacji Polski.

4. Wielka prywatyzacja: Sprzedaż państwowych spółek, które nie są strategiczne (np. z sektora hotelarskiego czy chemicznego), mogłaby przynieść 75 mld zł na spłatę długu.

5. Koniec z „dopłatami do kredytów”: Raport ostro krytykuje programy typu „Bezpieczny Kredyt 2%”, które zamiast pomagać, podbijają ceny mieszkań i nabijają zyski deweloperom.

6. Weryfikacja programów: „Aktywny Rodzic” i „Renta Wdowia”. Raport rekomenduje:
- Zawieszenie naboru do programu „Aktywny Rodzic” i przekierowanie środków na budowę żłobków (podaż usług, a nie transfer gotówki).
- Rewizja zasad „Renty Wdowiej” – wprowadzenie kryterium dochodowego, aby pomoc trafiała do ubogich wdów/wdowców, a nie kumulowała świadczenia osób zamożnych.

7) Racjonalizacja zatrudnienia i płac w sektorze publicznym. Rekomendowane są tu dwa działania:
- wprowadzenie na lata 2026–2027 zamrożenia nominalnego funduszu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej (z wyłączeniem personelu medycznego i liniowego wojska).
- równolegle wdrożenie zasady „1 za 2” (zatrudnianie jednego nowego urzędnika na dwóch odchodzących na emeryturę lub zwalnianych).

8) Jednolita stawka podatku VAT bez zwolnień i obniżonych stawek.

9) Likwidacja monopolu państwowego na kasyna online i wprowadzenie modelu licencyjnego dla podmiotów prywatnych.

10) odejście od etatyzmu w obrocie ziemią na rzecz mechanizmów rynkowych. W tym zakresie Raport przynosi 3 rekomendacje:
- Zniesienie moratorium na sprzedaż ziemi. Należy odrzucić plan przedłużenia zakazu sprzedaży ziemi do 2036 roku. Państwowa ziemia powinna trafić w ręce prywatne, co jest najskuteczniejszą formą gwarancji inwestycyjnych. Prywatyzacja zasobów KOWR przyniosłaby budżetowi państwa jednorazowy zastrzyk kapitału (szacowany na 30–50 mld PLN w perspektywie kilku lat), który mógłby zostać przeznaczony na redukcję długu publicznego.

- Otwarcie rynku dla dużych przedsiębiorstw. Należy znieść dyskryminację dużych podmiotów w przetargach. KOWR powinien oferować duże, zwarte kompleksy rolne podmiotom, które przedstawią najlepszy plan inwestycyjny i najwyższą cenę, niezależnie od formy prawnej (rolnik indywidualny vs. spółka). Jest to kluczowe dla zwiększenia produktywności sektora.

- Wieloletnie dzierżawy inwestycyjne z prawem pierwokupu. W przypadkach, gdzie natychmiastowa sprzedaż nie jest możliwa, należy stosować umowy dzierżawy na okres minimum 20–30 lat z zagwarantowanym prawem pierwokupu dla dzierżawcy. Taki model (zbliżony do leasingu) zachęcałby do traktowania dzierżawionej ziemi jak własnej

11) podniesienie konstytucyjnego limitu zadłużenia z 60 proc. PKB do 70 proc. PKB do 2030 roku, a następnie stopniowe obniżanie o 1 proc. PKB przez kolejne 10 lat.

12) Wprowadzenie bonu edukacyjnego.

Skutki reform: Wyższe emerytury i pełniejsze portfele

Wdrożenie tych – na pierwszy rzut oka trudnych – zmian ma przynieść wymierne korzyści dla każdego obywatela. Autorzy raportu podkreślają, że naprawa finansów to nie tylko słupki w Excelu, ale szansa na bogatsze społeczeństwo.

Zdaniem twórców raportu, wdrożeni proponowanych ww. reform przyniesie następujące korzystne dla obywateli skutki:

1) Emerytury będą wyższe o 30–40 proc.: Dłuższa aktywność zawodowa i rezygnacja z doraźnych dodatków na rzecz systemowej waloryzacji sprawią, że realne świadczenia w perspektywie 15 lat będą znacznie wyższe niż w scenariuszu bierności.

2) Wynagrodzenia mogą się podwoić: Stabilny dług to niższe koszty pożyczek dla firm i więcej kapitału na inwestycje. Przy wzroście PKB na poziomie 3,5–4 proc. rocznie, realne płace Polaków mogą się podwoić w ciągu dwóch dekad.

3) Silniejszy złoty i tańsze zakupy: Odpowiedzialna polityka fiskalna to mniejsza presja na wzrost cen (inflację) oraz silniejsza waluta, co przełoży się na ochronę wartości naszych oszczędności.

4) Bezpieczeństwo finansowe: Polska mogłaby szybciej wyjść z unijnej procedury nadmiernego deficytu i uniknąć drastycznych cięć w najważniejszych usługach publicznych w przyszłości.

Alternatywą dla tych działań jest, według źródeł, utrata suwerenności gospodarczej i powszechne ubóstwo osób starszych w nadchodzących dekadach . Raport FOR i WEI to wezwanie do działania, zanim „budżetowa dziura” stanie się niemożliwa do zasypania.

Źródło: Raport "Budżetowy S.O.S. Jak wyprowadzić finanse publiczne na prostą w ciągu 3 lat. Diagnoza, narzędzia, plan działania". Warsaw Enterprise Institute, Forum Obywatelskiego Rozwoju.
Autorami Raportu są:
Mateusz Michnik, analityk ekonomiczny FOR
Andrzej Strojny, analityk WEI
Wojciech Wyszomierski, analityk WEI
Marcin Zieliński, Prezes zarządu i Główny ekonomista FOR

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Prawo
Komisja Izby Reprezentantów USA: Komisja Europejska cenzuruje internet i tłumi narracje zagrażające jej władzy

Opublikowany 3 lutego 2026 r. raport Komisji Sądownictwa Izby Reprezentantów USA szczegółowo opisuje trwającą od dziesięciu lat kampanię Komisji Europejskiej, mającą na celu przejęcie kontroli nad narracją w internecie. Dokument, oparty na tysiącach wewnętrznych dokumentów firm technologicznych, dowodzi, że europejskie regulacje – z Aktem o usługach cyfrowych (DSA) na czele – są wykorzystywane do zmuszania amerykańskich gigantów technologicznych, takich jak Google, Meta czy TikTok, do cenzurowania legalnych wypowiedzi politycznych, co bezpośrednio uderza w wolność słowa obywateli Stanów Zjednoczonych.

PIP wyjaśnia: Kiedy pracownik musi dostać ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy - zmiany kodeksu pracy w 2026 roku

Państwowa Inspekcja Pracy (Okręgowy Inspektorat Pracy w Gdańsku) udzieliła wyjaśnień kiedy pracownik powinien otrzymać ekwiwalent za urlop wypoczynkowy i jakie zmiany w tym zakresie weszły w życie pod koniec stycznia 2026 r.

Wpis w księdze wieczystej a zasiedzenie działki. Szczególna sytuacja. Przerwanie biegu zasiedzenia

Wpis obciążający księgę wieczystą na niekorzyść właściciela nieruchomości (o roszczeniu przeciwko niemu), może wskazywać na przerwanie bieg zasiedzenia. Jest to bowiem zewnętrzny dowód w dokumentach prawnych na to, że osoba widniejąca w księdze wieczystej jest traktowana przez osobę kierującą roszczenia jako właściciel nieruchomości (skoro są kierowane przeciwko niej roszczenia urzędu skarbowego, w sprawie o alimenty albo kontrahentów).

MSWiA kupiło 140 tys. czujek dymu i czadu. Strażacy bezpłatnie zamontują urządzenia

Szef MSWiA Marcin Kierwiński zainaugurował akcję dystrybucji czujek dymu i czadu w całej Polsce. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji zakupiło 140 tys. tych urządzeń, a strażacy zainstalują je u osób najbardziej potrzebujących. Czujki będą obowiązkowe we wszystkich domach i mieszkaniach, w których są źródła ciepła na opał lub paliwo.

REKLAMA

NSA: skarga wysłana przez zły system nie może zamknąć drogi do sądu

Wybór niewłaściwego kanału elektronicznego nie może decydować o utracie prawa do sądu – uznał Naczelny Sąd Administracyjny. Przełomowe postanowienie podważa formalistyczne podejście do składania skarg i może istotnie zmienić praktykę kancelarii oraz organów podatkowych.

Wypadek w drodze do pracy lub z pracy. Jaki zasiłek chorobowy się należy i jak długo powinien być wypłacany? Jaki wniosek złożyć?

ZUS wyjaśnia, że osoba, która uległa wypadkowi w drodze do pracy lub z pracy, ma prawo do zasiłku chorobowego w wysokości 100 procent podstawy wymiaru. Świadczenie przysługuje bez okresu wyczekiwania, nawet jeśli wypadek zdarzył się pierwszego dnia ubezpieczenia. Trzeba jednak potwierdzić, jak doszło do wypadku i że droga do pracy lub z pracy była najkrótsza albo najwygodniejsza.

Gdy matka przebaczyła, syn nie może być niegodny dziedziczenia

Czasami pomimo spełnienia przesłanki niedogodności, krewny spadek dostanie. Nie można bowiem uznać kogoś za niegodnego dziedziczenia, gdy w grę wchodzi skuteczne przebaczenie. To ważna zasada, o której nie każdy pamięta.

Polska gospodarka na skraju kryzysu? Zabraknie rąk do pracy, a imigracja nie pomoże

Choć tempo wzrostu PKB w Polsce należy imigracja do najwyższych w Europie, to w ciągu kilku lat może wyraźnie wyhamować - pisze w piątek „Puls Biznesu”. Gazeta cytuje dane MFW, z których wynika, że spadku liczby osób w wieku produkcyjnym nie będzie w stanie uzupełnić imigracja.

REKLAMA

Nawet kilkanaście tysięcy złotych przy odejściu z pracy. Sprawdź, ile musi wypłacić Ci szef

Przejście na emeryturę to nie tylko koniec aktywności zawodowej, ale także prawo do ostatniego, często bardzo wysokiego zastrzyku gotówki od pracodawcy. Odprawa emerytalna w 2026 roku, dzięki rekordowym podwyżkom wynagrodzeń, stała się znaczącym kapitałem na start nowej drogi życia. Komu przysługuje odprawa emerytalna? Jak obliczyć jej wysokość?

Czy UE zakaże hodowli zwierząt na futro? Odpowiedź już za kilka tygodni

Komisja Europejska ma czas do końca marca, aby udzielić oficjalnej odpowiedzi na Europejską Inicjatywę Obywatelską Fur Free Europe, którą podpisało ponad 1,5 mln obywateli UE. Celem inicjatywy jest całkowity zakaz hodowli zwierząt na futra oraz zakaz importu futer do krajów Unii. Obywatele wzywają komisarzy do działania w międzynarodowej akcji mailingowej, w Polsce prowadzonej przez Stowarzyszenie Otwarte Klatki.

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA