Sprzedaż rzeczy o wartości do 3000 zł bez podatku. Zmiany w PCC wejdą w życie jeszcze w 2026 r., czy już w 2027 roku?

• Umowa sprzedaży rzeczy ruchomych (poza działalnością gospodarczą) podlega opodatkowaniu PCC. Podatek obciąża kupującego
• Kiedy kupno rzeczy ruchomych nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych?
• Jaki podatek od zakupu rzeczy ruchomych? Jaka podstawa opodatkowania?
• Będzie podwyżka limitu zwolnienia do 3000 zł
• Kiedy nowa kwota limitu zwolnienia wejdzie w życie

Umowa sprzedaży rzeczy ruchomych (poza działalnością gospodarczą) podlega opodatkowaniu PCC. Podatek obciąża kupującego

Umowy sprzedaży rzeczy ruchomych (np. samochodów, mebli, rowerów, komputerów, mebli, telefonów, sprzętu AGD i RTV, przedmiotów kolekcjonerskich, dzieł sztuki i innych) podlegają – co do zasady - opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Wynika to z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (dalej: ustawa o PCC).

Chodzi w szczególności o te wszystkie transakcje sprzedaży realizowane przez osoby fizyczne poza działalnością gospodarczą i nieopodatkowane VAT. Np. rzeczy używanych.

Warto wskazać, że rzeczami ruchomymi (ruchomościami) są wszystkie te przedmioty materialne, które nie są nieruchomościami. A więc jest to bardzo szeroki zakres opodatkowania.

Obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych od umowy sprzedaży, czyli obowiązek zapłaty podatku i złożenia deklaracji podatkowej PCC-3 (albo PCC-4) - ciąży na kupującym.

Warto też wskazać, że na podstawie art. 1 ust. 4 ustawy o PCC, umowa sprzedaży rzeczy podlega temu podatkowi, tylko wtedy gdy jej przedmiotem są:
1) rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2) rzeczy znajdujące się za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Te oba warunki w pkt 2) muszą być spełnione łącznie by transakcja była opodatkowana.

Kiedy kupno rzeczy ruchomych nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych?

Podatkowi PCC nie podlegają umowy sprzedaży rzeczy ruchomych:
a) w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług (VAT),
b) jeżeli przynajmniej jedna ze stron umowy jest zwolniona od podatku VAT z tytułu dokonania tej czynności,
c) które w rozumieniu przepisów prawa celnego stanowią towary:
- wprowadzone do wolnego obszaru celnego lub składu wolnocłowego,
- objęte procedurą składu celnego.

Także jeżeli nabywamy coś od podatnika VAT lub sami jesteśmy podatnikiem VAT (dotyczy to także podmiotów, które wybrały zwolnienie podmiotowe z VAT), to z pewnością nie musimy zapłacić PCC.

Ale przy nabyciu rzeczy wartej rynkowo więcej niż 1 000,- zł, jeżeli ani sprzedawca ani kupujący nie są podatnikami VAT (czynnymi lub zwolnionymi), to kupujący powinien rozliczyć PCC – czyli złożyć deklarację PCC-3 (a jeżeli takich zakupów jest więcej w krótkim czasie, to można skorzystać z formularza PCC-4) do właściwego dla kupującego urzędu skarbowego i tam też zapłacić podatek.

Jeżeli po stronie kupującej jest więcej niż jedna osoba (np. dwie osoby kupują samochód na współwłasność), to obie te osoby są solidarnie odpowiedzialne za rozliczenie PCC.

Jaki podatek od zakupu rzeczy ruchomych? Jaka podstawa opodatkowania?

Od umowy sprzedaży rzeczy ruchomych kupujący musi zapłacić podatek PCC wg stawki 2%. Te 2% jest liczone od podstawy opodatkowania, którą jest wartość rynkowa rzeczy. A zatem 2% liczymy nie od zapłaconej ceny a wartości rynkowej.

Czyli 2% przy nabyciu np. używanego samochodu, roweru, droższego telefonu, czy komputera - liczymy nie od zapłaconej ceny a od wartości rynkowej auta, która nie zawsze musi się pokrywać z ceną (np. przy nabyciu od członków rodziny).

Ta zasada została wprowadzona do przepisów po to by nie zaniżać podstawy opodatkowania i samego podatku. Zatem jeżeli kupiliśmy coś taniej niż wynika to z przeciętnych cen za taką samą rzecz w takim samym stanie, to lepiej zapłacić podatek od przeciętnej ceny rynkowej za taką rzecz. Inaczej urząd skarbowy może nam wymierzyć wyższy podatek i obciążyć odsetkami a nawet grzywną.

Będzie podwyżka limitu zwolnienia do 3000 zł

Minister Finansów i Gospodarki zauważył w uzasadnieniu omawianego projektu, że przy podstawie opodatkowania podatkiem PCC nieznacznie przekraczającej 1000 zł koszty rozliczenia podatku przez podatnika (koszt przesyłki pocztowej oraz przelewu), a także koszty postępowań podatkowych w przypadku nieuiszczenia podatku (koszt przesyłki oraz koszty osobowe), zbliżają się bądź przewyższają kwotę należnego podatku.

Przykładowo: przy sprzedaży używanego roweru za 1200 zł trzeba zapłacić podatek PCC w wysokości: 1200 zł x 2% = 24 zł.

Zdaniem MFiG, konieczność egzekwowania podatku od umów o niskiej wartości ich przedmiotu generuje po stronie organów egzekucyjnych koszty przewyższające kwotę podatku, co czyni go nieefektywnym fiskalnie. Dlatego zapadła decyzja, że kwota ww. zwolnienia zostanie podwyższona do 3000 zł. W opinii resortu finansów ta zmiana powinna pozytywnie wpłynąć na uwolnienie od obowiązków podatkowych „drobnego obrotu nieprofesjonalnego”.

Zmiana przepisu art. art. 8 pkt 6 ustawy o pcc i wprowadzenie w nim kwoty 3000 zł jako limitu zwolnienia dla sprzedaży rzeczy ruchomych z tego podatku znalazła się w projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (UD372), opublikowanym na stronach Rządowego Centrum Legislacji w dniu 1 czerwca 2026 r.

Ponadto warto wskazać, że wyżej opisany limit zwolnienia nie był zmieniany od 1 stycznia 2001 roku kiedy to weszła w życie ustawa o PCC. Minister Finansów i Gospodarki wskazał też, że skumulowany wzrost cen od 2001 r. do dziś wynosi ok. 111%. A wzrost siły nabywczej obywateli (zmierzony w oparciu o przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej) wyniósł w tym samym czasie 297%. Wszystko to - zdaniem MFiG - uzasadnia podwyżkę kwoty ww. limitu zwolnienia podatkowego do kwoty 3000 zł.

Kiedy nowa kwota limitu zwolnienia wejdzie w życie

Zgodnie z przyjętym przez rząd projektem, nowelizacja ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r. Ale akurat omawiana w niniejszym artykule zmiana (art. 3 nowelizacji) ma wejść w życie w ciągu 14 dni od dnia publikacji w Dzienniku Ustaw. Jednocześnie nowelizacja przewiduje przepis przejściowy (art. 10 nowelizacji), zgodnie z którym do czynności cywilnoprawnych dokonanych przed dniem wejścia w życie niniejszego przepisu stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym (czyli limit 1000 zł). Zatem dopiero umów sprzedaży rzeczy ruchomych zawartych po wejściu w życie omawianej zmiany będzie dotyczył nowy limit zwolnienia podatkowego (3000 zł).

Teraz projektem zajmie się Sejm RP.

Jak najbardziej możliwe jest, że omawiany projekt przejdzie pełną procedurę legislacyjną w Sejmie i Senacie i zostanie podpisany przez Prezydenta oraz opublikowany jeszcze w 2026 roku, co sprawi, że omawiana zmiana wejdzie w życie w bieżącym roku. Ale oczywiście nie można wykluczyć, że stanie się to dopiero w 2027 roku.

Źródło: Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (UD372)