REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Szkody powodowane przez dziki - od kogo można dochodzić odszkodowania. Szkody w mieście, na drodze i na terenach rolniczych

dziki w mieście, na ulicy
Kto ponosi odpowiedzialność za szkody powodowane przez dziki? W mieście, na drodze i na terenach rolniczych
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Dziki stanowią coraz większe zagrożenie na terenach miejskich. W mediach coraz częściej słyszymy o atakach na mieszkańców i szkodach powodowanych przez te zwierzęta. Dlatego warto nie tylko wiedzieć, jak reagować, ale także od kogo i na jakich zasadach dochodzić naprawienia wyrządzonej przez nie szkody.

rozwiń >

Jak się zachować w zetknięciu z dzikami?

Dziki z natury są raczej płochliwymi zwierzętami, ale zdarza się, że ich zachowanie może być dla człowieka nieprzewidywalne. Tak też było np. 25 marca 2026 r. w Wołominie pod Warszawą, gdzie dzik w środku miasta zaatakował 78-letnią seniorkę spacerującą z psem, która wskutek tego doznała poważnych obrażeń i trafiła do szpitala. W dniu 12 kwietnia 2026 r. w Brwinowie pod Warszawą dziki śmiertelnie poturbowały małego psa rasy shih tzu na oczach właścicielki. Podobne sytuacje zdarzają się także w innych miastach w Polsce.

Dziki mogą być niebezpieczne zwłaszcza w sytuacji, gdy przebywają z młodymi. Należy wówczas zachować szczególną ostrożność, nie zbliżać się, nie dokarmiać i oczywiście poinformować odpowiednie służby.

REKLAMA

REKLAMA

Szczególne obowiązki władzy publicznej

Szczególne obowiązki w tym zakresie spoczywają na organach władzy publicznej. Sąd Okręgowy w Olsztynie w wyroku z 21.11.2018 r. (I C 291/15) podkreślił, że zwierzęta łowne żyjące w stanie wolnym stanowią własność Skarbu Państwa zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie (Dz. U. 1995 Nr 147 poz. 713, dalej: PrŁow). Z tego względu na wojewodzie spoczywa szereg obowiązków związanych z kontrolą oraz czuwaniem nad tym, aby zwierzęta te nie wyrządzały szkód. Wojewoda wykonuje te obowiązki przy pomocy Państwowej Straży Łowieckiej, która ma za zadanie podejmowanie działań mających na celu ochronę zwierzyny, a więc również odseparowanie jej od skupisk ludzkich i ochronę ludzi w takich skupiskach przed zwierzyną (art. 37 ust. 1 pkt 1 PrŁow).

Przepisy Prawa łowieckiego nie nakładają natomiast na Państwową Straż Łowiecką obowiązku kontroli zabezpieczenia terenów miejskich przed dzikimi zwierzętami. Zapewnienie bezpieczeństwa w tym zakresie należy do obowiązków starosty (art. 45 ust. 3 PrŁow), sejmiku województwa (art. 33a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, Dz. U. 1997 Nr 111 poz. 724) oraz gminy (art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Dz. U. 1990 Nr 16 poz. 95), przeciwko którym również można występować z żądaniem naprawienia szkody w przypadku zaniedbań.

Ponadto obowiązkiem organów samorządowych jest ograniczanie liczebności populacji dzikich zwierząt stanowiących zagrożenie dla życia, zdrowia lub gospodarki człowieka.

Przesłanki odpowiedzialności

Zgodnie z wyrokiem SN z dnia 29 października 2024 r., II CSKP 52/23 Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez dziki na podstawie przepisów Prawa łowieckiego w zakresie szkód w uprawach i płodach rolnych na obszarach niewchodzących w skład obwodów łowieckich, czyli np. terenów miejskich.

W tym samym wyroku sąd podkreślił, że Skarb Państwa odpowiada za tego rodzaju szkody na zasadach ogólnych. Podstawę odpowiedzialności stanowi art. 417 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (dalej: KC, Dz. U. 1964 Nr 16 poz. 93). Aby jednak przypisać Skarbowi Państwa odpowiedzialność, konieczne jest wykazanie szkody wyrządzonej niezgodnym z prawem działaniem lub zaniechaniem przy wykonywaniu władzy publicznej. Niezbędne jest również ustalenie adekwatnego związku przyczynowego między takim działaniem lub zaniechaniem a powstałą szkodą (art. 361 KC).

Szkoda na terenach pozamiejskich

Inaczej procedura ta wygląda w przypadku szkód powstałych w płodach rolnych czy gruntach wchodzących w skład obwodów łowieckich. Kwestię tą reguluje art. 46 ust. 1 PrŁow, zgodnie z którym za szkody wyrządzone w uprawach i płodach rolnych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny, odpowiada dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego. Zgodnie z procedurą poszkodowany musi wystąpić z wnioskiem o odszkodowanie do zarządcy lub dzierżawcy obwodu łowieckiego, po czym następują oględziny i szacowanie ostateczne. Od decyzji przysługuje odwołanie do właściwego Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. W przypadku gruntów lub płodów rolnych warto rozważyć stosowanie dodatkowych zabezpieczeń takich jak: ogrodzenia emitujące implusy elektryczne, środki zapachowe czy taśmy. Rozsądnym zabezpieczeniem może być też zakup dodatkowego ubezpieczenia.

REKLAMA

Dziki na drodze publicznej

Dziki mogą stanowić również poważne niebezpieczeństwo na drodze. W grę wchodzi tutaj odpowiedzialność zarządcy drogi w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 1985 Nr 14 poz. 60), który w razie braku usadowienia znaku drogowego A-I8b, tj. „zwierzęta dzikie", w miejscu, w którym jego ulokowanie byłoby zasadne, stanowi niedopełnienie obowiązków po stronie zarządcy (zob. wyr. Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2021 r., II CSKP 142/21) i uzasadnia jego odpowiedzialność.

W tym samym wyroku SN wskazał, że Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności w przypadku zderzenia zwierzyny z pojazdem, o ile do zdarzenia nie doszło na obszarze uzasadniającym ustawienie ostrzegającego znaku drogowego. Nie ma też podstaw, aby w zakresie ochrony uczestników ruchu drogowego do przypisania w tym zakresie odpowiedzialności Skarbu Państwa – Nadleśniczemu Nadleśnictwa.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Podsumowanie

Za szkody wyrządzone przez dziki na terenach miejskich odpowiedzialność ponosi Skarb Państwa reprezentowany przez wojewodę, na którym spoczywają obowiązki w zakresie sprawowania kontroli i czuwania nad dzikimi zwierzętami. Obowiązki kontroli zabezpieczenia terenów miejskich przed dzikimi zwierzętami obciążają starostę, sejmik województwa lub gminę, mających za zadanie podejmowanie działań zmierzających do ograniczenia liczebności populacji dzikich zwierząt zagrażających życiu, zdrowiu lub gospodarce człowieka.

Skarb Państwa odpowiada natomiast na podstawie art. 417 § 1 KC, co implikuje wykazanie szkody, niezgodnego z prawem działania lub zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej oraz adekwatnego związku przyczynowo – skutkowego. Inaczej wygląda procedura odszkodowawcza w przypadku szkód wyrządzonych w płodach rolnych lub gruntach wchodzących w skład obwodów łowieckich, która oparta jest na przepisach ustawy Prawo łowieckie. Pamiętajmy o tym, że w razie wyrządzenia szkody przez dziki, odpowiedzialność może obciążać organy władzy publicznej.

Bartłomiej Heichel, LL.M. - Prawo dla Nas (www.prawodlanas.pl)

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Prawo
Strzelanina w Krakowie. Prokurator wskazał, co świadkowie powinni zrobić z nagraniami

Dla dobra postępowania, filmy od świadków z momentu tego zdarzenia powinny trafiać najpierw do służb, a nie być rozpowszechniane w portalach społecznościowych – tak dr Piotr Kosmaty, prokurator, odniósł się w rozmowie z PAP do sobotnich zdarzeń w Krakowie.

Strzelanina w Krakowie. Ekspert wskazuje, jak zachować się w obliczu zagrożenia

Słysząc strzały, należy oddalić się od zagrożenia i ostrzegać innych, a jeśli ucieczka jest niemożliwa - szukać schronienia – przekazał ekspert ds. terroryzmu Andrzej Mroczek. Ocenił też, że służby w Krakowie szybko rozpoznały zagrożenie i właściwie na nie zareagowały.

Komisja Europejska: Polska bez obowiązku przyjmowania migrantów w 2027 r. Jak działa unijny pakt o migracji i azylu?

Polska najprawdopodobniej po raz kolejny znajdzie się w gronie państw zwolnionych z obowiązku przyjmowania migrantów oraz ponoszenia wkładów finansowych w ramach unijnego mechanizmu solidarnościowego. Taka zapowiedź Komisji Europejskiej połączona z błyskawicznym przyjęciem oficjalnego wniosku złożonego przez polski rząd, stanowi kluczowy element praktycznego stosowania Paktu o migracji i azylu. W przestrzeni publicznej pakt ten bywa często upraszczany i postrzegany jako pojedynczy akt prawny narzucający przymusową relokację nielegalnych migrantów, którzy dotarli do Europy. W rzeczywistości jest to kompleksowy pakiet legislacyjny składający się z dziesięciu odrębnych aktów prawnych reformujących całą unijną politykę azylową, graniczną i powrotową. Czego dotyczy propozycja Komisji Europejskiej, jaką ma strukturę unijny Paktu o migracji i azylu, i jakie są zasady, na jakich Polska podlega tym regulacjom, oraz przyczyny, dla których nasz kraj będzie objęty pełnym wyłączeniem ze świadczeń solidarnościowych na 2027 rok.

Świadczenia dla seniorów w 2027 roku. Jakie wsparcie będzie dostępne?

Na jaką pomoc mogą liczyć osoby starsze? Co już wiemy o możliwych formach wsparcia seniorów w 2027 roku? Oto przydatna lista przykładowych programów i świadczeń.

REKLAMA

Medycyna pracy - zmiany w 2026 r. O czym pracodawca i pracownik muszą wiedzieć

Od 18 października 2026 r. lekarze medycyny pracy mają obowiązek wystawiania orzeczeń lekarskich w postaci elektronicznej, z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych w przepisach. Dokumenty będą stanowiły część elektronicznej dokumentacji medycznej, a pracownicy uzyskają do nich dostęp za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta (IKP). Zmiana ma usprawnić obieg dokumentacji i ograniczyć liczbę papierowych dokumentów, ale nie znosi dotychczasowych obowiązków pracodawców związanych z profilaktycznymi badaniami pracowników. Co nowe przepisy oznaczają w praktyce? Czy pracownik nadal musi dostarczyć orzeczenie pracodawcy? Jakie badania są obowiązkowe, kto płaci za ich wykonanie i co należy sprawdzić w dokumentacji kadrowej?

Komisja Ekspertów ds. Osób Starszych przy RPO – plan prac na rok 2027

Odbyło się pierwsze posiedzenie Komisji Ekspertów ds. Osób Starszych w nowej kadencji Rzecznika Praw Obywatelskich. Omówiono stan prac nad Konwencją o prawach osób starszych oraz ustalono czym komisja będzie się zajmować w roku 2027.

Ceny paliw w weekend. Ile zapłacimy za benzynę i olej napędowy w dniach od 7 do 9 listopada?

W najnowszym obwieszczeniu Minister Energii określił ceny benzyny i oleju napędowego na weekend. Sprawdzamy, jaką maksymalną cenę kierowcy będą musieli zapłacić za tankowanie w dniach od 7 listopada do 9 listopada. Czy program "Ceny Paliwa Niżej" może obniżyć inflację?

Opinie psychiatryczne w postępowaniu karnym – wątpliwości RPO

Rzecznik Praw Obywatelskich wystosował pismo do konsultanta krajowego w dziedzinie psychiatrii o zwrócenie uwagi na problemy związane z opiniami psychiatrycznymi w postępowaniach karnych. Jakie kwestie podniósł Rzecznik w swoim wystąpieniu?

REKLAMA

Komunikaty ZUS. Utrudnienia w dostępie do usług elektronicznych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje o utrudnieniach i ograniczeniach w dostępie do usług elektronicznych ZUS. Trudności wystąpią w programie Płatnik, ePłatnik i w aplikacjach dedykowanych do wystawiania e-ZLA.

Projekt nowelizacji ustawy o zatrudnieniu socjalnym. Większy nadzór nad centrami integracji społecznej

Trwają prace nad nowelizacją ustawy o zatrudnieniu socjalnym. Zmiany mają poprawić warunki funkcjonowania centrów integracji społecznej oraz zwiększyć ich skuteczność w odniesieniu do indywidualnych potrzeb uczestników. Projekt ustawy o zmianie ustawy o zatrudnieniu socjalnym oraz niektórych innych ustaw został skierowany do uzgodnień.

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA