Koniec z obowiązkiem prac domowych od września 2026 r. – te przepisy po raz pierwszy znajdą zastosowanie w roku szkolnym 2026/2027

• W dotychczasowym stanie prawnym (do końca roku szkolnego 2025/2026), zgodnie z przepisami ustawy prawo oświatowe – „konieczność odrabiania lekcji podczas pobytu w świetlicy szkolnej”?
• Koniec z „koniecznością odrabiania lekcji podczas pobytu w świetlicy szkolnej” – na czym polega zmiana w przepisach prawa oświatowego dokonana przez Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN)?
• Koniec z „koniecznością odrabiania lekcji podczas pobytu w świetlicy szkolnej” – od kiedy świetlice szkolne zaczną funkcjonować na nowych zasadach, wynikających z nowelizacji prawa oświatowego?

W dotychczasowym stanie prawnym (do końca roku szkolnego 2025/2026), zgodnie z przepisami ustawy prawo oświatowe – „konieczność odrabiania lekcji podczas pobytu w świetlicy szkolnej”?

Zgodnie z brzmieniem art. 105 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, które obowiązywało do 24 kwietnia 2026 r. – jednym z obowiązkowych zadań świetlicy szkolnej było odrabianie z uczniami pracy domowej:

Świetlica zapewnia zajęcia świetlicowe uwzględniające potrzeby edukacyjne oraz rozwojowe dzieci i młodzieży, a także ich możliwości psychofizyczne, w szczególności zajęcia rozwijające zainteresowania uczniów, zajęcia zapewniające prawidłowy rozwój fizyczny oraz odrabianie lekcji.

Z powyższego wynika, że to nie na uczniach ciążył obowiązek odrabiania pracy domowej w świetlicy szkolnej, a na świetlicy szkolnej – obowiązek zapewnienia uczniom możliwości/warunków do odrabiania lekcji.

Koniec z „koniecznością odrabiania lekcji podczas pobytu w świetlicy szkolnej” – na czym polega zmiana w przepisach prawa oświatowego dokonana przez Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN)?

Ustawą z dnia 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 25 kwietnia 2026 r. – dokonano zmiany art. 105 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, m.in. poprzez wykreślenie sformułowania „odrabianie lekcji”. Zgodnie z nowym brzmieniem ww. przepisu:

Świetlica zapewnia zajęcia świetlicowe uwzględniające potrzeby edukacyjne, w szczególności wynikające z realizacji podstawy programowej kształcenia ogólnego, oraz potrzeby rozwojowe dzieci i młodzieży, a także ich możliwości psychofizyczne, w szczególności zajęcia rozwijające zainteresowania uczniów oraz zajęcia zapewniające prawidłowy rozwój fizyczny.

Jak wyjaśniło Ministerstwo Edukacji Narodowej, w uzasadnieniu projektu ustawy wprowadzającej ww. zmianę:

„Powyższe oznacza rezygnację ze wskazywania w ustawie – Prawo oświatowe konieczności odrabiania lekcji podczas pobytu w świetlicy, na rzecz uwzględniania w szczególności potrzeb wynikających z realizacji podstawy programowej kształcenia ogólnego, w czym zawiera się również ewentualne odrabianie lekcji. Uelastycznienie przepisu w tym zakresie pozwoli kłaść nacisk nie tylko na odrobienie – obecnie nieobowiązkowych – prac domowych, ale także na ćwiczenie umiejętności kluczowych, takich jak czytanie, pisanie czy mówienie w szerszym kontekście.”

Zgodnie z ww. zmianą zatem – odrabianie prac domowych z uczniami przebywającymi w świetlicy przestanie być obowiązkiem szkoły, a jedynie – będzie istniała taka możliwość, jako jedna z „aktywności”, które są realizowane w świetlicy. Przepisy prawa oświatowego, nie przewidują już jednak odrabiania lekcji jako osobnego, obowiązkowego zadania świetlicy.

Należy podkreślić, że dotychczasowe (przed zmianą stanu prawnego) uwzględnienie odrabiania lekcji jako jednego z obowiązkowych zadań świetlicy – nie oznaczało, że uczniowie, podczas pobytu w świetlicy, zobowiązani byli odrabiać pracę domową. To po stronie świetlicy szkolnej istniał obowiązek stworzenia uczniom warunków do odrabiania lekcji i zapewnienia im pomocy w powyższym zakresie. Po zmianie przepisu art. 105 ust. 2 prawa oświatowego – świetlica szkolna nadal może stworzyć warunki do odrabiania przez uczniów prac domowych i pomagać im w tym, ale nie jest to już jej obowiązkowe zadanie.

Koniec z „koniecznością odrabiania lekcji podczas pobytu w świetlicy szkolnej” – od kiedy świetlice szkolne zaczną funkcjonować na nowych zasadach, wynikających z nowelizacji prawa oświatowego?

Chociaż ustawa dnia 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw, którą zmieniono brzmienie art. 105 ust. 2 prawa oświatowego, weszła w życie z dniem 25 kwietnia 2026 r. – zgodnie z art. 14 nowelizacji – przepis art. 105 ust. 2 prawa oświatowego (określający obowiązkowe zadania świetlicy szkolnej) w nowym brzmieniu, po raz pierwszy znajdzie zastosowanie do organizacji pracy szkół w roku szkolnym 2026/2027.

Oznacza to, że od września 2026 r. – świetlice szkolne nie będą już zobowiązane do zapewnienia uczniom warunków do odrabiania prac domowych i pomagania im w tym (choć nadal będą miały taką możliwość), a – zgodnie z wyjaśnieniem MEN, dzięki większej elastyczności zadań – mają również kłaść nacisk na ćwiczenie z uczniami innych kluczowych umiejętności, takich jak czytanie, pisanie czy mówienie w szerszym kontekście.

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2026 r., poz. 820)
• Ustawa z dnia 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r., poz. 504)