Nowe zasady ogłoszeń o pracę. Czy słowo „osoba” może oznaczać karę? Ministerstwo odpowiada

• Czy za słowo „osoba” grozi kara?
• Co dokładnie zmieniło się w Kodeksie pracy? Jak powinna wyglądać neutralna nazwa stanowiska?
• Ministerstwo podało konkretne przykłady
• Można napisać: „poszukujemy osoby”
• Jest jeszcze czwarty sposób
• To pracodawca wybiera sposób

Sprawa znalazła się w interpelacji nr 18360 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie określania płci w ogłoszeniach o pracę. Poseł Robert Dowhan zwrócił się o oficjalne stanowisko oraz jednoznaczną interpretację przepisów dotyczących stosowania języka neutralnego płciowo, szczególnie w ogłoszeniach rekrutacyjnych i komunikacji formalnej. Wśród pracodawców pojawiły się bowiem pytania dotyczące tego, jakie sformułowania mogą być stosowane bez ryzyka naruszenia przepisów.

Czy za słowo „osoba” grozi kara?

Jedno z najważniejszych pytań postawionych w interpelacji dotyczyło możliwości poniesienia odpowiedzialności za użycie w ogłoszeniu rekrutacyjnym słowa „osoba”. Poseł wskazał, że zgodnie z zasadami języka polskiego jest to rzeczownik rodzaju żeńskiego, a jednocześnie rzeczownik żywotny odnoszący się bezpośrednio do człowieka. Z tego powodu pojawiła się obawa, że nawet określenie powszechnie uznawane za neutralne może zostać potraktowane jako naruszające przepisy dotyczące oznaczeń sugerujących płeć.

W interpelacji zwrócono uwagę, że pracodawcy chcą działać z należytą starannością i uniknąć zarówno naruszenia przepisów, jak i nieuzasadnionych sankcji. Pytanie dotyczyło więc nie tylko samego języka, ale przede wszystkim praktycznego stosowania nowych regulacji. Chodziło o ustalenie, jak formułować ogłoszenia, aby spełniały wymogi neutralności pod względem płci.

Co dokładnie zmieniło się w Kodeksie pracy? Jak powinna wyglądać neutralna nazwa stanowiska?

Ministerstwo w odpowiedzi wskazało na art. 183ca § 3 Kodeksu pracy. Przepis został dodany ustawą z 4 czerwca 2025 roku, opublikowaną w Dz. U. z 2025 r. pod poz. 807, a ustawa weszła w życie 24 grudnia 2025 roku. Zgodnie z tym przepisem pracodawca zapewnia, że ogłoszenia o naborze na stanowisko oraz nazwy stanowisk będą neutralne pod względem płci, a proces rekrutacyjny będzie przebiegał w sposób wolny od znamion dyskryminacji.

Ministerstwo wyjaśniło, że w praktyce chodzi o to, aby osoba zapoznająca się z ogłoszeniem o naborze nie mogła odnieść wrażenia, że jest ono kierowane wyłącznie do osób określonej płci. Wymóg neutralności odnosi się więc do etapu rekrutacji. Kluczowe znaczenie ma sposób sformułowania ogłoszenia oraz nazwy stanowiska.

W odpowiedzi na interpelację ministerstwo wyjaśniło również, co należy rozumieć przez neutralność pod względem płci w przypadku nazwy stanowiska. Nazwa powinna być sformułowana w taki sposób, aby nie wskazywała, że dane stanowisko może zajmować wyłącznie kobieta albo wyłącznie mężczyzna. Resort podkreślił, że właściwa jest każda forma, która nie wskazuje, iż tylko osoba płci męskiej albo tylko osoba płci żeńskiej może zajmować dane stanowisko.

Ministerstwo wskazało przy tym kilka sposobów osiągnięcia takiej neutralności. Pracodawca może więc wybrać rozwiązanie odpowiednie dla danego ogłoszenia. Nie ma jednego obowiązkowego wzoru nazwy stanowiska, który musiałby być stosowany we wszystkich przypadkach.

Ministerstwo podało konkretne przykłady

Jednym ze sposobów jest używanie form złożonych, takich jak „nauczycielka/nauczyciel”. W takim przypadku nazwa stanowiska obejmuje obie formy i nie wskazuje jednej płci jako właściwej dla danego stanowiska. Jest to jeden ze sposobów, który ministerstwo uznało za zgodny z przepisami.

Drugą możliwością jest zastosowanie nazwy stanowiska w formie męskiej lub żeńskiej, ale jednoczesne dodanie informacji odnoszącej się do obu płci. W odpowiedzi podano przykład „pielęgniarz K/M”. Takie rozwiązanie również zostało wskazane jako sposób pozwalający zachować neutralność pod względem płci.

Można napisać: „poszukujemy osoby”

Ministerstwo wskazało również rozwiązanie, które bezpośrednio odnosi się do wątpliwości przedstawionych w interpelacji. Jednym ze sposobów sformułowania nazwy stanowiska jest poinformowanie o poszukiwaniu osoby na dane stanowisko, np. „poszukujemy osoby na stanowisko spawacza”. Taki sposób został wprost wymieniony w odpowiedzi jako właściwy.

Oznacza to, że wśród przykładów przedstawionych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej znajduje się właśnie konstrukcja wykorzystująca słowo „osoba”. Resort wskazał ją jako jeden ze sposobów zachowania neutralności pod względem płci. W przekazanej odpowiedzi nie wskazano więc, aby samo użycie tego określenia w opisanym przykładzie stanowiło naruszenie przepisu.

Jest jeszcze czwarty sposób

Neutralność można osiągnąć także bez bezpośredniego wskazywania osoby, która ma zostać zatrudniona. Ministerstwo jako przykład podało stosowanie form opisowych rodzaju pracy, np. „zatrudnienie przy sprzątaniu terenu”. Taka konstrukcja opisuje rodzaj wykonywanej pracy, zamiast wskazywać osobę konkretnej płci.

Resort wymienił więc cztery sposoby formułowania nazw stanowisk: formy złożone, nazwę stanowiska w jednej formie wraz z informacją odnoszącą się do obu płci, wskazanie poszukiwanej osoby oraz opis rodzaju pracy. Wszystkie te rozwiązania zostały wskazane jako zgodne z treścią art. 183ca § 3 Kodeksu pracy.

To pracodawca wybiera sposób

W odpowiedzi na interpelację Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej jednoznacznie wskazało, że każdy z przywołanych sposobów określenia nazwy stanowiska należy uznać za zgodny z art. 183ca § 3 Kodeksu pracy. Oznacza to, że pracodawca nie został ograniczony do jednego sposobu formułowania nazw stanowisk. Wybór pomiędzy przedstawionymi rozwiązaniami należy do pracodawcy.

Najważniejsze znaczenie ma więc to, aby ogłoszenie i nazwa stanowiska nie sugerowały, że rekrutacja jest skierowana wyłącznie do kobiet albo wyłącznie do mężczyzn. Ministerstwo podkreśliło, że każda forma, która nie wskazuje na możliwość zatrudnienia tylko osoby jednej płci, jest właściwa. Dotyczy to samego etapu rekrutacji.