Czas zimowy 2026 – kiedy zmiana czasu i jak wpłynie ona na wynagrodzenia osób, które pracują w nocy?

• Czas zimowy 2026 – kiedy zmiana czasu letniego na zimowy?
• Jak czas zimowy wpływa na nasze zdrowie?
• Jak zmiana czasu na zimowy, wpłynie na wynagrodzenia osób, które pracują w noc zmiany czasu?

Czas zimowy 2026 – kiedy zmiana czasu letniego na zimowy?

Zmiana czasu z letniego na zimowy w 2026 r., nastąpi w nocy z 24 na 25 października (czyli – z soboty na niedzielę) – o godzinie 3:00, cofniemy zegarki na godz. 2:00, która będzie tzw. godziną początkową czasu środkowoeuropejskiego (i jednocześnie odwołaniem czasu letniego środkowoeuropejskiego). Tego dnia, pośpimy zatem o godzinę dłużej, tym samym jednak – po przestawieniu zegarków, zmrok będzie zapadał wcześniej (skróceniu ulegną popołudnia z naturalnym światłem). Zyskamy natomiast jaśniejsze poranki.

Powyższe, wynika z rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 marca 2022 r. w sprawie wprowadzenia i odwołania czasu letniego środkowoeuropejskiego w latach 2022-2026. Dwukrotnie w ciągu roku, czas zmieniają jednak nie tylko Polacy, ale wszystkie państwa członkowskie UE – zgodnie z dyrektywą 2000/84/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 stycznia 2001 r. w sprawie ustaleń dotyczących czasu letniego.

W tym roku, zmiana czasu z letniego na zimowy, przypadnie wcześniej, niż w roku ubiegłym, kiedy zegarki – z godziny 3:00, na 2:00 – cofaliśmy w noc z 25 na 26 października. I wcześniej niż w roku 2024, w którym czas z letniego na zimowy zmienialiśmy w noc z 26 na 27 października oraz w roku 2023 r., w którym zimowa zmiana czasu przypadała na noc z 28 na 29 października.

Jak czas zimowy wpływa na nasze zdrowie?

Zgodnie z danymi opublikowanymi przez Główny Urząd Miar – każda zmiana czasu (zarówno ta z letniego na zimowy, jak i z zimowego na letni) nie pozostaje bez wpływu na nasze zdrowie. W październiku, kiedy cofamy zegarki o godzinę do tyłu:

• tracimy dłuższe popołudnia z naturalnym światłem, co przekłada się na zmniejszenie aktywności na świeżym powietrzu, która sprzyja zdrowszemu trybowi życia. Może to negatywnie wpływać na samopoczucie – w okresie niedoboru światła słonecznego (jakim jest okres jesienno-zimowy), zwiększa się bowiem ryzyko tzw. fotodepresji;
• zyskujemy natomiast jaśniejsze poranki, co jest pozytywne ponieważ oznacza lepszą widoczność w okresie wzmożonego ruchu (kiedy wiele osób pokonuje drogę do pracy lub szkoły), a co się z tym wiąże – mniejsze ryzyko wypadków i kolizji. Jaśniejszy poranek oznacza również brak konieczności stosowania sztucznego oświetlenia w salach i klasach w godzinach porannych oraz możliwość wykonywania od wczesnych godzin porannych prac (np. w budownictwie), które mogą być realizowane wyłącznie przy naturalnym oświetleniu.

Okres bezpośrednio po zmianie czasu (niezależnie od tego czy jest to zmiana z czasu letniego na zimowy, czy odwrotnie) to również duże utrudnienie dla wielu osób starszych, chorych i niepełnosprawnych, które są przyzwyczajone do regularnego rytmu dnia. Dwukrotna zmiana czasu w ciągu roku, pozostaje także nie bez znaczenia również dla zwierząt domowych i hodowlanych, które są poddawane rutynowym czynnościom dobowym (m.in. w zakresie karmienia, wyprowadzania na spacer czy udoju w przypadku krów). Konieczność przesunięcia rytmu dnia o 1 godz., może wywołać u zwierząt stres.

Jak zmiana czasu na zimowy, wpłynie na wynagrodzenia osób, które pracują w noc zmiany czasu?

Osoby, których nocna zmiana przypadnie na noc zmiany czasu (która w tym roku przypada na noc z 24 na 25 października 2026 r.) – zostaną w pracy o godzinę dłużej. Oznacza to, że przysługiwać im będzie:

• 100% dodatku do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w nocy (dotyczy to 1 dodatkowo przepracowanej godziny, wynikającej ze zmiany czasu) (zgodnie z art. 151¹ kodeksu pracy) lub
• czas wolny w zamian za pracę w godzinach nadliczbowych (dotyczy to 1 dodatkowej godziny, wynikającej ze zmiany czasu) (zgodnie z art. 151² kodeksu pracy).

W pierwszym przypadku – dodatkowe wynagrodzenie zostanie wypłacone pracownikowi wraz z wynagrodzeniem za miesiąc w którym wystąpiła nadgodzina (czyli za miesiąc październik). W drugim przypadku natomiast – udzielenie czasu wolnego w zamian za pracę w godzinach nadliczbowych, może nastąpić na wniosek pracownika bądź na podstawie decyzji pracodawcy. Jeżeli nastąpi na wniosek pracownika – wówczas przysługiwać mu będzie czas wolny w proporcji 1:1 (czyli – 1 dodatkowa godzina wolnego), a jeżeli na podstawie decyzji pracodawcy – w wymiarze o połowę wyższym niż liczba przepracowanych godzin nadliczbowych (czyli pracownikowi przysługiwać będzie 1,5 godziny dodatkowego wolnego) i ww. czas wolny będzie musiał zostać udzielony pracownikowi najpóźniej do końca okresu rozliczeniowego.

Niezależnie od dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych – zgodnie z art. 151⁸ kodeksu pracy – za pracę w nocy, pracownikowi przysługuje również tzw. dodatek nocny, w wysokości 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę, za każdą godzinę pracy w porze nocnej. Jednocześnie jednak, z art. 151⁷ kodeksu pracy wynika, że pora nocna obejmuje 8 godzin między godz. 21:00, a 7:00. W praktyce, powoduje to pewną niejednolitość w podejściu do przysługiwania pracownikowi dodatku nocnego, w przypadku pracy w nocy o 1 godzinę dłużej (czyli przez 9, a nie 8 godzin) w związku ze zmianą czasu z letniego na zimowy. Przedstawiciele jednego stanowiska uważają, że wówczas – za ww. dodatkową godzinę, należy wypłacić pracownikowi dodatek nocny (niezależnie od dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych), a przedstawiciele drugiego stanowiska, że – dodatek nocny przysługuje za nie więcej jak 8 godzin pracy w ciągu nocy, czyli za pracę przez 9 godzinę, wynikającą ze zmiany czasu – nie należy się.

Podstawa prawna:

• Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 marca 2022 r. w sprawie wprowadzenia i odwołania czasu letniego środkowoeuropejskiego w latach 2022-2026 (Dz.U. z 2022 r., poz. 539)
• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 277 z późn. zm.)
• Ustawa z dnia 10 grudnia 2003 r. o czasie urzędowym na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2004 r., nr 16, poz. 144)