Jak ustalać czas pracy pracowników niepełnosprawnych. Normy czasu pracy, wymiar czasu pracy, przerwy

• Ważny dzień wliczenia do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych
• Krótszy czas pracy pracowników niepełnosprawnych
• Ochrona wysokości wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych
• Dodatkowa przerwa w pracy dla pracownika niepełnosprawnego

Ważny dzień wliczenia do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych

Niepełnosprawność to trwała lub okresowa niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodującą niezdolność do pracy. Rozróżnia się trzy stopnie niepełnosprawności. Każdy ze stopni odzwierciedla różny poziom ograniczeń w funkcjonowaniu organizmu oraz wpływ na zdolność do pracy i samodzielnego życia:

• lekki stopień niepełnosprawności,
• umiarkowany stopień niepełnosprawności,
• znaczny stopień niepełnosprawności.

Czytaj również

Nawet 150000 zł dofinansowania do ceny zakupu samochodu. PFRON przyjmuje wnioski do 18 września

Osobę z niepełnosprawnością wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. Należy jednak zaznaczyć, że pracownik posiadający orzeczenie o niepełnosprawności nie ma obowiązku przedstawienia tego rodzaju dokumentu pracodawcy, a pracodawca nie ma prawa wymagać go od pracownika.

Krótszy czas pracy pracowników niepełnosprawnych

Pracownik, który przedstawił pracodawcy posiadane orzeczenie o niepełnosprawności, nabywa pewne przywileje pracownicze. Jednym z nich jest krótszy czas pracy. Trzeba pamiętać, że czas pracy pracownika niepełnosprawnego nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo. Ta norma ma zastosowanie w przypadku pracownika, który legitymuje się orzeczeniem stwierdzającym lekki stopień niepełnosprawności.

Czytaj również

Jakie zasiłki, dodatki i inne świadczenia przysługują osobom niepełnosprawnym? Wysokość dodatkowych świadczeń

Inaczej sprawa wygląda, jeżeli pracownik został zaliczony do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. W takim przypadku jego czas pracy nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo.

Skrócony wymiar czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym dla pracownika zaliczonego do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności ustala się w następujący sposób:

• Krok 1. Należy pomnożyć 35 godzin przez liczbę pełnych tygodni przypadających w okresie rozliczeniowym,
• Krok 2. Teraz należy dodać do otrzymanej liczby godzin iloczyn 7 godzin i liczby dni pozostałych do końca okresu rozliczeniowego, przypadających od poniedziałku do piątku, tzw. dni wystających,
• Krok 3. Należy obniżyć wymiar czasu pracy o 7 godzin za każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela.

W razie gdy pracownik niepełnosprawny świadczy pracę na część etatu, wymiar czasu pracy należy obniżyć proporcjonalnie do wielkości jego etatu.

Skróconego czasu pracy nie stosuje się, gdy lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników wyrazi, na wniosek pracownika, zgodę na pracę w wymiarze obowiązującym pracowników pełnosprawnych. Krótszy czas pracy nie ma zastosowania także w stosunku do pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych przy pilnowaniu.

Ochrona wysokości wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych

W przypadku zastosowania skróconego czasu pracy, pracownicy niepełnosprawni w stopniu umiarkowanym lub znacznym nie mogą mieć z tego powodu obniżonej wysokości wynagrodzenia wypłacanego w stałej miesięcznej wysokości.

Zmianie podlegają natomiast godzinowe stawki wynagrodzenia zasadniczego. Stawki wynagrodzenia odpowiadające osobistemu zaszeregowaniu lub zaszeregowaniu wykonywanej pracy, w razie przejścia na skrócone normy czasu pracy, ulegają podwyższeniu w stosunku, w jakim pozostaje dotychczasowy wymiar czasu pracy do tych norm.

Czytaj również

PIT: Odliczenie wydatków w ramach ulgi rehabilitacyjnej [przykłady]

Dodatkowa przerwa w pracy dla pracownika niepełnosprawnego

Jak wiadomo, każdy pracownik, którego dobowy wymiar czasu pracy wynosi co najmniej 6 godzin, ma prawo do płatnej przerwy w pracy, wliczanej do czasu pracy trwającej co najmniej 15 minut. Pracownik niepełnosprawny, niezależnie od stopnia niepełnosprawności, ma dodatkowo prawo do płatnej przerwy w pracy na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek. Czas takiej dodatkowej przerwy wynosi 15 minut i jest wliczany do czasu pracy.

Podstawa prawna

• ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (j.t. Dz.U. z 2026 r. poz. 884)
• ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 z późn. zm.)