Budynki użyteczności publicznej bez schronów i ukryć - rozporządzenie MSWiA

• Budynki użyteczności publicznej bez schronów i ukryć
• Brak obowiązku zapewnienia budowli ochronnej
• Zwolnienie z obowiązku zapewnienia budowli ochronnej
• FAQ

Budynki użyteczności publicznej bez schronów i ukryć

Budowle ochronne to obiekty zapewniające ochronę ludności przed zagrożeniami powstałymi w wyniku klęsk żywiołowych, zdarzeń o charakterze terrorystycznym lub działań wojennych. Przepisy ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej nakazują, aby w budynku użyteczności publicznej były zapewnione budowle ochronne – schrony lub ukrycia. Schron to obiekt budowlany albo część obiektu budowlanego o konstrukcji zamkniętej i hermetycznej, wyposażony w urządzenia filtrowentylacyjne lub pochłaniacze regeneracyjne. Natomiast ukrycie to obiekt budowlany albo część obiektu budowlanego o konstrukcji niehermetycznej.

Dopuszczalne jest zwolnienie z tego obowiązku. Kwestie te reguluje obowiązujące od 5 września 2026 r. rozporządzenie w sprawie zwalniania z obowiązku zapewniania budowli ochronnych w budynkach użyteczności publicznej oraz przypadków, w których nie ma obowiązku zapewniania budowli ochronnych w takich budynkach. Przepisy rozporządzenia określają przypadki, w których:

• w budynkach użyteczności publicznej nie ma obowiązku zapewnienia budowli ochronnej;
• organ ochrony ludności może zwolnić z obowiązku zapewnienia budowli ochronnej w budynku użyteczności publicznej.

Z obowiązku zapewnienia budowli ochronnej w budynku użyteczności publicznej może zwolnić właściwy organ ochrony ludności. Zwolnienie następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Czytaj również

Jak prawidłowo napisać do PIP skargę na nieuczciwego pracodawcę? Czy anonimowa skarga spowoduje kontrolę?

Brak obowiązku zapewnienia budowli ochronnej

Rozporządzenie wymienia sytuacje, gdy nie ma obowiązku zapewnienia budowli ochronnej w budynku użyteczności publicznej. W tej kategorii przesłanek uwzględniono takie przypadki jak:

• budynek użyteczności publicznej nie ma kondygnacji podziemnej, przy czym łączna powierzchnia wewnętrzna wszystkich kondygnacji nadziemnych nie przekracza 5000 m²;
• budynek użyteczności publicznej jest przeznaczony do przebywania w nim nie więcej niż 50 osób w tym samym czasie. Nie dotyczy to budynku przeznaczonego w całości lub w części na potrzeby administracji publicznej, w którym swoją siedzibę ma organ administracji publicznej;
• powierzchnia użytkowa w budynku przeznaczona na potrzeby użyteczności publicznej jest nie większa niż połowa całkowitej powierzchni użytkowej budynku. Nie dotyczy to przypadku, w którym powierzchnia użytkowa przeznaczona na potrzeby użyteczności publicznej przekracza 2500 m²;
• budynek użyteczności publicznej jest wpisany do rejestru zabytków albo do wojewódzkiej ewidencji zabytków;
• budynek użyteczności publicznej jest zlokalizowany na terenach zamkniętych określonych odpowiednio decyzją Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego lub Centralnego Biura Antykorupcyjnego i nie są w nim realizowane zadania użyteczności publicznej.

Obowiązku zapewnienia budowli ochronnej w budynku użyteczności publicznej nie ma także w przypadku rozbudowy lub nadbudowy budynku. Jest to możliwe pod warunkiem, że na skutek tej rozbudowy lub nadbudowy powierzchnia wewnętrzna budynku zwiększy się o niewięcej niż 2500 m² i o niewięcej niż 100 proc. w stosunku do dotychczasowej wielkości powierzchni wewnętrznej budynku.

Zwolnienie z obowiązku zapewnienia budowli ochronnej

Właściwy organ ochrony ludności może wydać decyzję zwalniającą z obowiązku zapewnienia budowli ochronnej w budynku użyteczności publicznej. Jest to dopuszczalne, jeżeli zachodzi co najmniej jeden z następujących przypadków:

• nie ma technicznych możliwości spełnienia wymagań określonych dla budowli ochronnych;
• brak jest ekonomicznej zasadności inwestycji zapewnienia w budynku użyteczności publicznej schronu albo ukrycia;
• istnieje nieakceptowalne ryzyko związane z potencjalnymi sytuacjami awaryjnymi lub katastroficznymi (np. awarie przemysłowe lub katastrofy naturalne, które mogą oddziaływać na bezpieczeństwo osób przebywających w schronie albo ukryciu);
• w miejscu, w którym zlokalizowano budynek użyteczności publicznej, nie ma potrzeby zapewnienia określonej liczby miejsc schronienia w schronie albo ukryciu. W szczególności obejmuje to sytuację, gdy w pobliżu budynku użyteczności publicznej nie przebywają stale osoby mogące chronić się w budowli ochronnej;
• istnieje możliwość zapewnienia schronienia użytkownikom budynku użyteczności publicznej w budowli ochronnej znajdującej się w odległości nieprzekraczającej 500 metrów;
• w budynku użyteczności publicznej lub jego części może przebywać nie więcej niż 100 osób lub ma on powierzchnię wewnętrzną nieprzekraczającą 2500 m². Nie dotyczy to budynku przeznaczonego w całości lub w części na potrzeby szpitala, nauki, szkolnictwa wyższego, oświaty lub wychowania;
• budynek użyteczności publicznej jest zlokalizowany na terenach zamkniętych albo znajduje się w posiadaniu jednostki przewidzianej do militaryzacji lub zmilitaryzowanej.

FAQ

Co to są budowle ochronne?

Obiekty zapewniające ochronę ludności przed zagrożeniami powstałymi w wyniku klęsk żywiołowych, zdarzeń o charakterze terrorystycznym lub działań wojennych określane są jako budowle ochronne. Dzielą się na schrony i ukrycia.

Czym są schrony i ukrycia?

Schrony i ukrycia są budowlami ochronnymi. Schron to obiekt budowlane albo część obiektu budowlanego o konstrukcji zamkniętej i hermetycznej, wyposażony w urządzenia filtrowentylacyjne lub pochłaniacze regeneracyjne. Ukrycie to obiekt budowlany albo część obiektu budowlanego o konstrukcji niehermetycznej.

Czy wszystkie budynki użyteczności publicznej muszą mieć zapewnione budowle ochronne?

Nie. Istnieją wyjątki od zapewnienia budowli ochronnych w budynkach użyteczności publicznej. Wyjątki zostały określone w rozporządzeniu w sprawie zwalniania z obowiązku zapewniania budowli ochronnych w budynkach użyteczności publicznej oraz przypadków, w których nie ma obowiązku zapewniania budowli ochronnych w takich budynkach.

Podstawa prawna

• ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej w budynku użyteczności publicznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1907 z późn. zm.)
• rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2026 r. w sprawie zwalniania z obowiązku zapewniania budowli ochronnych w budynkach użyteczności publicznej oraz przypadków, w których nie ma obowiązku zapewniania budowli ochronnych w takich budynkach (Dz.U. z 2026 r. poz. 1181)