Rząd: Nie ma dyskryminacji stopnia umiarkowanego wobec znacznego. Świadczą o tym liczby

• Wsparcie budżetu to osoby całkowicie niezdolne do pracy (ok. 6% populacji osób z niepełnosprawnościami), a gdzie ponad milion osób z niepełnosprawnością umiarkowaną?
• Strona rządowa broni się przez liczby
• Świadczenia dla stopnia umiarkowanego a budżet świadczenia wspierającego

Wyważenie zakresu pomocy dla stopnia umiarkowanego i znacznego jest trudne. Problemy wskazała posłanka Lisowska w interpelacja nr 12145 w sprawie realizacji programu "Trzy filary wsparcia osób z niepełnosprawnościami". Postawiła tezy:

Wsparcie budżetu to osoby całkowicie niezdolne do pracy (ok. 6% populacji osób z niepełnosprawnościami), a gdzie ponad milion osób z niepełnosprawnością umiarkowaną?

• obecny system wsparcia kieruje środki głównie do pracodawców (SODIR), marginalizując podmiotowość samych osób z niepełnosprawnościami,
• jedynie ok. 3% osób z niepełnosprawnością korzysta z rehabilitacji społecznej, a ok. 25% jest aktywnych zawodowo,
• wsparcie systemowe obejmuje w praktyce przede wszystkim osoby całkowicie niezdolne do pracy (ok. 6% populacji osób z niepełnosprawnościami), pomijając ponad milion osób z niepełnosprawnością umiarkowaną,
• ministerstwo, proponując osobom z niepełnosprawnościami korzystanie z pomocy społecznej, ignoruje fakt, że dochody z renty czy świadczenia wspierającego są wliczane do kryterium dochodowego, przez co większość osób musi ponosić pełne koszty usług.

Budżet ignoruje fakt, że dochody z renty czy świadczenia wspierającego są wliczane do kryterium dochodowego, przez co większość osób musi ponosić pełne koszty usług.

Strona rządowa broni się przez liczby

Np. czytamy w odpowiedzi na zarzuty posłanki:„

"Odnosząc się do twierdzenia, że osoby niepełnosprawne w stopniu umiarkowanym są pomijane w systemie rehabilitacji społecznej i zawodowej, trudno się z nim zgodzić. Jeżeli chodzi o miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych największe wydatki na chronionym rynku pracy generują osoby ze stopniem umiarkowanym ze schorzeniami specjalnymi (40,0 %) i bez schorzeń specjalnych (36,6 %) (źródło: sprawozdanie rzeczowo-finansowe PFRON za 2024 r.).

Rząd twierdzi, też że „podobnie na otwartym rynku pracy największy udział dofinasowania odnotowany został dla pracowników z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności bez schorzeń szczególnych (42,3%) i ze schorzeniami specjalnymi (26,4%).”

W dokumentach widzimy konkretne kwoty. Przedstawiają się następująco: „W 2024 r. ponad 1 miliard zł przekazano pracodawcom z chronionego rynku pracy na dofinansowanie do wynagrodzenia osób zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, a pracodawcom z otwartego rynku - blisko 1,5 miliarda złotych.”

Podobnie, w ramach refundacji składek na ubezpieczenia społeczne 65,25 % środków zostało wypłaconych osobom zaliczonym do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, wobec 19,82% dla osób ze znacznym stopniem i 14,93% dla osób z lekkim stopniem.

Klasyfikacja budżetowa 2027. Nowe rozporządzenie z komentarzem eksperta

Kalkulator dat

Świadczenia dla stopnia umiarkowanego a budżet świadczenia wspierającego

Porównajmy jednak te kwoty z tymi wypłacanymi dla świadczenia wspierającego.

Źródło informacji: Posiedzenie Komisji Rodziny, Polityki Senioralnej i Społecznej (nr 32) w dniu 13-12-2024

W stenogramie z tego posiedzenia czytamy: "(...) chciałbym zwrócić uwagę na te świadczenia, które w budżecie się znalazły, i na to, jak duże to są wydatki, jak ważne dla polityki społecznej. Zaczęłabym od świadczenia „Aktywny rodzic” – tu na rok 2025 jest 8 miliardów 400 milionów zł. Na program „Rodzina 800+” są 62 miliardy 800 milionów zł. Na wypłatę trzynastej emerytury, czternastej emerytury i program „Mama 4 plus” jest 28 miliardów zł. Na świadczenia rodzinne w ustawie budżetowej na rok 2025 jest 15 miliardów 100 milionów zł, na świadczenie wspierające – 7 miliardów 300 milionów zł."

Wskazana kwota 7 miliardów 300 milionów jest istotna. Świadczenie wspierające otrzymują przede wszystkim osoby niepełnosprawne ze stopniem znacznym. To jedno świadczenie pokazuje jaka jest przewaga finansowa świadczeń dla osób niepełnosprawnych ze stopniem znacznym. Przy czym tak powinno być - to są osoby najpoważniej poszkodowane zdrowotnie. I trudno, aby wydatki pomocowe dla nich nie były traktowane jako priorytetowe przez budżet. Kwota 7,3 miliarda jest większa niż pieniądze na pomoc społeczną. W stenogramie z posiedzenia nr 32 czytamy w tej sprawie:

"Na pomoc społeczną mamy niezwykle ważny wzrost wydatków – z 5 miliardów 300 milionów zł w roku 2024 do 6 miliardów 400 milionów zł w 2025 r. Tutaj zatrzymałabym się chwilkę i powiedziała, z czego to wynika. Ten wzrost wynika z 1 najważniejszej rzeczy, czyli z tego, że w tym roku dokonaliśmy weryfikacji kryteriów dochodowych w pomocy społecznej, które nie były weryfikowane od 3 lat. Brak tej weryfikacji przyczynił się głównie do wzrostu skrajnego ubóstwa w Polsce wśród dzieci i wśród dorosłych. Jest on najwyższy od 10 lat, a więc ta zmiana jest bardzo pozytywna. I równocześnie znajduje się tutaj wzrost wydatków na środowiskowe domy samopomocy – bardzo oczekiwany, bardzo potrzebny."

Tabela 1. Liczba wydanych decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia przez WZON wg stanu na 10.06.2026 r.