ZUS wypłacił pierwsze zasiłki opiekuńcze parom jednopłciowym. Przywileje podatkowe dla tych osób od 2027 roku?

• Rozporządzenie pozwalające na transkrypcję aktów małżeństw jednopłciowych zawartych za granicą już obowiązuje
• ZUS akceptuje prawa zagranicznych małżeństw jednopłciowych
• Pary jednopłciowe dostaną też te same uprawnienia podatkowe co małżeństwa tradycyjne?

Rozporządzenie pozwalające na transkrypcję aktów małżeństw jednopłciowych zawartych za granicą już obowiązuje

Od 23 sierpnia 2026 r. obowiązuje rozporządzenie pozwalające na transkrypcję aktów małżeństw jednopłciowych zawartych za granicą. Dzięki transkrypcji osobom tworzącym takie związki mają przysługiwać takie same prawa jak małżeństwom dwupłciowym zawartym w Polsce.

Chodzi o Rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z 22 maja 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego - Dziennik Ustaw 2026 r. poz. 667.

Od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia urzędy stanu cywilnego w całej Polsce mają nowe wzory dokumentów, dostosowane do transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa par jednopłciowych. Nowe rozporządzenie pozwala na sporządzenie polskiego aktu małżeństwa na podstawie zagranicznego aktu małżeństwa bez konieczności wpisywania danych osób w sposób niezgodny z ich płcią.

Zgodnie z tym rozporządzeniem obowiązują różne formy dokumentów, uzależnione od tego, kto zawarł związek małżeński, tj. kobieta i mężczyzna, kobieta i kobieta lub mężczyzna i mężczyzna.

W odpisach aktów małżeństwa sporządzonych w wyniku transkrypcji znajduje się już jasna informacja, że akt został sporządzony w wyniku transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego, dotyczącego małżeństwa zawartego poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Wzór aktu małżeństwa sporządzanego dla osób, które zawarły małżeństwo w Polsce, pozostaje bez zmian.
Ministerstwo Cyfryzacji wskazuje, że zmiana wzorów aktów małżeństwa jest odpowiedzią na wieloletnie orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące obowiązku zapewnienia skutecznej możliwości transkrypcji zagranicznych aktów stanu cywilnego. Szczególne znaczenie ma wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 czerwca 2021 r., sygn. II OSK 216/21, a także późniejsze orzeczenia sądów administracyjnych.

Nowe przepisy stały się konieczne - zdaniem rządu - po orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który nałożył na Polskę obowiązek uznawania związków małżeńskich zawartych przez osoby tej samej płci w innych państwach UE.

Aktualizacja wzorów aktów małżeństw jest też wyjściem naprzeciw kilku wyrokom sądów administracyjnych, dotyczącym transkrypcji aktów małżeństw jednopłciowych.

W marcu 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny, orzekając w sprawie małżeństwa Jakuba Cupriaka-Trojana i Mateusza Trojana, podkreślił, że „techniczne niedostosowanie systemu teleinformatycznego rejestracji stanu cywilnego oraz aktów wykonawczych (w tym nazewnictwo rubryk oparte na kryterium płci) nie zwalnia organu administracji z obowiązku wykonania wyroku”. Małżeństwo Trojanów zostało zawarte w 2018 r. w Berlinie. W maju ich akt małżeństwa został – jako pierwszy w Polsce akt małżeństwa jednopłciowego – przeniesiony do rejestru stanu cywilnego w drodze transkrypcji.

ZUS akceptuje prawa zagranicznych małżeństw jednopłciowych

Pierwszą instytucją, która zobowiązała się respektować te prawa, był Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a co za tym idzie, osoby, które zawarły związek małżeński za granicą, uznany przez polski urząd stanu cywilnego, mogą liczyć m.in. na szereg wypłacanych przez ZUS świadczeń – w tym na zasiłek opiekuńczy, który już teraz przysługuje w sytuacji, kiedy konieczne jest zaopiekowanie się chorym małżonkiem.

W dniu 18 września 2026 r. w programie WP Tłit Agnieszka Dziemianowicz-Bąk przekazała, że ZUS wypłaca już pierwsze świadczenia.

– Zakład Ubezpieczeń Społecznych już teraz wypłaca pierwsze zasiłki opiekuńcze właśnie małżeństwom jednopłciowym – powiedziała szefowa MRPiPS. – Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako jedna z najważniejszych instytucji wie i rozumie, że miłość to miłość, małżeństwo to małżeństwo i będą te prawa respektowane – dodała.

Pary jednopłciowe dostaną też te same uprawnienia podatkowe co małżeństwa tradycyjne?

Podkreśliła przy tym, że pełnomocniczka rządu ds. równości Katarzyna Kotula rozmawia z Ministerstwem Finansów i Krajową Administracją Skarbową o możliwości nadania małżeństwom jednopłciowym takich samych uprawnień podatkowych, jakie obecnie przysługują małżeństwom.

Chodzi m.in. o możliwość wspólnego rozliczania podatku PIT oraz zwolnienie z podatku od spadków i darowizn, np. po śmierci małżonka.

– Chciałabym, żeby to było możliwe już w przyszłym roku. To jest równe, słuszne i sprawiedliwe – oceniła Dziemianowicz-Bąk.

Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z 22 maja 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego - Dziennik Ustaw 2026 r. poz. 667.