Ochrona dzieci i młodzieży przed zagrożeniami cyfrowymi. Apel do prezydenta Karola Nawrockiego

• Nowe technologie groźne dla dzieci i młodzieży
• Edukacja chroni przed zagrożeniami cyfrowymi
• Szczególne postępowanie wobec zagrożeń dla dzieci i młodzieży
• Apel do prezydenta Karola Nawrockiego

Nowe technologie groźne dla dzieci i młodzieży

Rozwój nowych technologii, w szczególności narzędzi wykorzystujących sztuczną inteligencję, stwarza nowe możliwości przetwarzania i modyfikowania danych osobowych i tym samym prowadzi do nowych zagrożeń. Takim zagrożeniem niewątpliwie jest tworzenie i rozpowszechnianie materiałów typu deepfake, w tym fałszywych zdjęć i nagrań przedstawiających osoby w sytuacjach intymnych. Takie działania stanowią naruszenie ochrony danych osobowych, a także prawa do prywatności oraz czci i dobrego imienia.

Cyberprzemoc szczególnie dotkliwie dotyka dzieci i młodzież. Wizerunki małoletnich są bezprawnie wykorzystywane do tworzenia fałszywych zdjęć i nagrań, również o charakterze seksualnym. Przykładem takiej sytuacji jest sprawa uczniów szkoły podstawowej, którzy wygenerowali fałszywe zdjęcie przedstawiające nagą koleżankę, a następnie zachęcali inne osoby do rozpowszechniania materiału. Przypadek ten pokazuje, że łatwo dostępne technologie mogą zostać wykorzystane do głębokiej ingerencji w prywatność i godność człowieka, co szczególnie dotknąć może dziecko czy młodą osobę.

Edukacja chroni przed zagrożeniami cyfrowymi

Ochrona przed zagrożeniami cyfrowymi nie może ograniczać się jedynie do penalizowania nielegalnych zachowań. Konieczne są równoległe działania prewencyjne, edukacyjne, także na poziomie prawnym i technologicznym.

W wyniku postulatów prezesa Wróblewskiego Ministerstwo Edukacji Narodowej w programie kształcenia dla klas 4-6 szkół podstawowych wprowadziło zagadnienia dotyczące cyberprzemocy, hejtu, deepfake’ów, kradzieży tożsamości, phishingu, child groomingu, szantażu oraz korzyści i zagrożeń związanych ze sztuczną inteligencją i wirtualną rzeczywistością.

Szczególne postępowanie wobec zagrożeń dla dzieci i młodzieży

Zdaniem prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) jednym z kluczowych elementów ochrony użytkowników internetu powinno być wdrożenie rozwiązań wynikających z aktu o usługach cyfrowych (DSA) i stworzenie skutecznej procedury reagowania na nielegalne treści.

W toku prac nad projektem ustawy o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw Prezes Mirosław Wróblewski postulował wprowadzenie szczególnego trybu postępowania wobec najpoważniejszych zagrożeń dla dzieci i młodzieży. Organ nadzorczy wskazywał przede wszystkim na potrzebę umożliwienia niezwłocznego blokowania treści związanych z seksualnym wykorzystywaniem małoletnich. W wyniku powyższych działań projekt został rozbudowany o rozwiązanie, zgodnie z którym rygor natychmiastowej wykonalności decyzji będzie mógł zostać nadany, jeżeli decyzja ta będzie dotyczyła nielegalnych treści, których rozpowszechnianie może wyczerpywać znamiona czynu zabronionego.

Apel do prezydenta Karola Nawrockiego

W ocenie prezesa Wojciechowskiego rozwiązania, wypracowane w procesie legislacyjnym związanym z wdrażaniem aktu o usługach cyfrowych, mogą wzmocnić ochronę prywatności i danych osobowych w Internecie oraz ograniczyć możliwość wykorzystywania nowych technologii do bezprawnej ingerencji w najbardziej osobiste dobra człowieka. W związku z powyższym prezes UODO zwrócił się do prezydenta Karola Nawrockiego z prośbą o akceptację rozwiązań ustawowych chroniących użytkowników sieci (w tym dzieci i młodzież) przed zagrożeniami cyfrowymi, wypracowanych w trakcie procesu legislacyjnego służącego wdrożeniu aktu o usługach cyfrowych.

W swoim stanowisku prezes Wojciechowski podkreślił, że wprowadzenie do polskiego porządku prawnego ustaw wdrażających DSA jest kluczowe dla zapewnienia skutecznej ochrony danych osobowych przetwarzanych w internecie. Wsparcie prezydenta RP jest również nieocenione w innych obszarach działań podejmowanych dla zwalczania zagrożeń cyfrowych związanych z niepożądanym przetwarzaniem danych osobowych.