REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zmiana czasu na zimowy w ten weekend. Godzina do tyłu, czy do przodu? Czy od 2027 r. będzie koniec ze zmianami czasu?

czas, zegar, czas letni, czas zimowy, zmiana czasu
Zmiana czasu w 2026 r. na zimowy – w ten październikowy weekend przestawiamy zegarki. Godzinę do przodu, czy do tyłu? Co z wynagrodzeniem? Jakie korzyści ze zmian czasu? Co ze zmianą czasu w 2027 roku?
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Zmiana czasu letniego na zimowy w 2026 roku nastąpi (jak co roku) w ostatni weekend października – a dokładnie w nocy z soboty 24 października na niedzielę 25 października. Zmiana ta następuje w Polsce i całej Unii Europejskiej. Wskazówki zegarów (tych, które tego wymagają oczywiście) trzeba przesunąć z godz. 3.00 na 2.00. Zatem tej nocy będziemy spać (a niektórzy - pracować) całą godzinę dłużej. Zyskamy 60 minut snu i będziemy mieli więcej jaśniejszych poranków z naturalnym światłem dziennym (słonecznym) ale za to popołudniami szybciej będzie się robiło ciemno. Jaki ma wpływ październikowa zmiana czasu na wynagrodzenie za pracę? Czy w 2027 roku również czekają nas zmiany czasu?

rozwiń >

Zmiana czasu z letniego (środkowoeuropejskiego) na zimowy i z powrotem obowiązuje we wszystkich państwach Unii Europejskiej

We wszystkich państwach Unii Europejskiej na czas letni (środkowoeuropejski) przechodzi się w ostatnią niedzielę marca (w 2026 r. miało to miejsce 29 marca). Natomiast do czasu zimowego wraca się w ostatnią niedzielę października każdego roku.
Jak informuje Główny Urząd Miar, w Polsce, pierwszy raz zmiana czasu była wprowadzona w okresie międzywojennym, a potem w latach 1946-1949 i 1957-1964 i od 1977 roku do dziś. Aktualnie zmiana czasu wprowadzana jest na podstawierozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 4 marca 2022 r. w sprawie wprowadzenia i odwołania czasu letniego środkowoeuropejskiego w latach 2022-2026.

Z tego rozporządzenia wynika też, że zmiana czasu na tzw. zimowy (czyli odwołanie czasu letniego środkowoeuropejskiego - co polega na zmianie wskazań zegarów z godziny 3.00 na godzinę 2.00), nastąpi w 2026 r. 25 października (noc z 24 na 25 października).

REKLAMA

REKLAMA

Co będzie w 2027 roku?

Warto zauważyć, że ww. rozporządzenie Rady Ministrów dotyczy jedynie lat 2022-2026. Zasadne jest zatem pytanie czy w 2027 roku czekają nas tradycyjne zmiany czasu z zimowego na letni i odwrotnie.
Polska jako członek Unii Europejskiej jest uzależniona w tym zakresie od decyzji Komisji Europejskiej. Wcześniejsze terminy zmiany czasu były zgodne z wydawanym co pięć lat, na kolejne 5 lat Komunikatem Komisji Europejskiej wprowadzającym wspólną we wszystkich państwach członkowskich datę i czas rozpoczęcia oraz zakończenia okresu stosowania czasu letniego.

W 2018 roku Komisja Europejska podjęła działania w kierunku rewizji ustaleń, dotyczących stosowania wpaństwach członkowskich UE czasu letniego i wynikających z jego stosowania sezonowych zmian czasu zmian regulowanychDyrektywą 2000/84/WE, która miała być uchylona.
Wypracowanie ostatecznego kształtu dyrektywyCOM (2018)639, znoszącej sezonowe zmiany czasu, zostało przerwane z powodu pandemii COVID-19. Rządy państw członkowskich w ramach Rady Unii Europejskiej zawiesiły prace i do tematu, dotąd formalnie nie powróciły.

Mimo trwających od lat analiz i konsultacji w UE odnośnie zniesienia obowiązkowych zmian czasu i pozytywnej opinii w tym zakresie Parlamentu Europejskiego, żadna decyzja jeszcze nie zapadła. Eksperci na zlecenie KE analizują podobno aż 10 scenariuszy dotyczących przyszłości zmian czasu.

W dniu 18 marca 2026 r. Komisja Europejska wydała oficjalny komunikat C/2026/1660, w którym ustaliła kolejny pięcioletni harmonogram zmian czasu na lata 2027-2031. Zgodnie z tym harmonogramem zmiana czasu nastąpić ma:

W 2027 roku:
- w nocy z soboty 27 marca na niedzielę 28 marca (z czasu zimowego na letni), oraz
- w nocy z soboty 30 października na niedzielę 31 października (z czasu letniego na zimowy).

W 2028 roku:
- w nocy z soboty 25 marca na niedzielę 26 marca (z czasu zimowego na letni), oraz
- w nocy z soboty 28 października na niedzielę 29 października (z czasu letniego na zimowy).

REKLAMA

W 2029 roku:
- w nocy z soboty 24 marca na niedzielę 25 marca (z czasu zimowego na letni), oraz
- w nocy z soboty 27 października na niedzielę 28 października (z czasu letniego na zimowy).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

W 2030 roku:
- w nocy z soboty 30 marca na niedzielę 31 marca (z czasu zimowego na letni), oraz
- w nocy z soboty 26 października na niedzielę 27 października (z czasu letniego na zimowy).

W 2031 roku:
- w nocy z soboty 29 marca na niedzielę 30 marca (z czasu zimowego na letni), oraz
- w nocy z soboty 25 października na niedzielę 26 października (z czasu letniego na zimowy).

Nie ma jeszcze wydanego rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w tej sprawie.

Zmiana czasu w telefonach i komputerach

Główny Urząd Miar zaleca, aby pamiętać o ręcznym przestawieniu tych zegarów, które tego wymagają. W innych przypadkach (jak np. w telefonach komórkowychczy komputerach), zmiana czasu zajdzie automatycznie. Główny Urząd Miar, współpracując z podobnymi instytucjami na świecie gwarantuje, że nasze zegary będą odpowiednio taktowałyi wskazywały czas zgodny z przyjętą strefą czasową.

Co gdyby nie było zmian czasu (z letniego na zimowy i z zimowego na letni)?

Gdyby obowiązywał u nas przez cały rok czas letni (UTC+2), to mielibyśmy:
- więcej ciemnych poranków w roku, co byłoby problemowe w okresie od jesieni do wiosny,
- dłuższe popołudnia z naturalnym światłem dziennym przez cały rok.

Gdyby obowiązywał u nas przez cały rok czas zimowy (UTC+1), to mielibyśmy
- jaśniejsze poranki przez cały rok,
- krótsze popołudnia z naturalnym światłem dziennym, co byłoby problemowe w okresie od wiosny do jesieni.

Jakie są korzyści ze zmian czasu?

Dwukrotna zmiana czasu w ciągu roku, pozwala zachować ww. korzyści czyli:
- jaśniejsze poranki z naturalnym dziennym światłem słonecznym przez cały rok,
- dłuższe popołudnia z naturalnym dziennym światłem przez cały rok.

Niedogodnością jest natomiast sama zmiana czasu i dostosowanie się do niej.

Główny Urząd Miar wskazuje następujące korzyści ze zmian czasu:

Zdrowie - wydłużanie poranków i popołudni z naturalnym światłem sprzyja aktywności na świeżym powietrzu.

Zużycie energii - wydłużanie poranków i popołudni z naturalnym światłem pozwala oszczędzać energię elektryczną.

Turystyka, kultura, handel, mała gastronomia - wydłużanie popołudni z naturalnym światłem to dłuższe godziny otwarcia muzeów, obiektów kulturalnych, wypożyczalni sprzętu turystycznego, małej gastronomii, i punktów handlowych na świeżym powietrzu (bazary).

Praca na świeżym powietrzu (budownictwo, rolnictwo, leśnictwo) - dłuższe poranki z naturalnym światłem sprzyjają pracom na świeżym powietrzu bez dodatkowego oświetlenia.

Bezpieczeństwo w ruchu drogowym - ciemne wieczory i poranki, to gorsza widoczność na drodze i potencjalnie więcej wypadków drogowych, a zatem zwiększanie długości poranków i popołudni z naturalnym światłem przeciwdziała tym zjawiskom.

Drobna przestępczość - mniejszy ruch w okresie zmierzchu, to mniejsze ryzyko drobnych kradzieży i rozbojów. Ponadto większość włamań do domów jednorodzinnych następuje po zmierzchu a przed powrotem właścicieli do domu lub w nocy.

Jakie są niedogodności wynikające ze zmian czasu?

Niedogodnościami związanymi ze zmianami czasu z zimowego na letni i odwrotnie są przede wszystkim problemy wynikające z konieczności przestawienia zegarów, perturbacje w komunikacji publicznej (godzinne przestoje albo godzinne opóźnienia), czy konieczność przestawienia naszych organizmów na zmieniony czas.

Wpływ zmiany czasu na gospodarkę, środowisko, zdrowie, samopoczucie

Badań dotyczących wpływu zmiany czasu na nasze zdrowie, samopoczucie, środowisko i gospodarkę nie brakuje.

Badania zużycia energii elektrycznej w stanie Indiana (USA) wykazały, że po wprowadzeniu czasu letniego rachunki mieszkańców za prąd wzrosły.
Z kolei badania prowadzone w Kalifornii dowodziły, że w tym stanie zmiana czasu nie powoduje zmian w zapotrzebowaniu na energię elektryczną.

Japończycy wyliczyli, że stosowanie czasu letniego może zmniejszyć emisję dwutlenku węgla o 400 tys. ton i pomóc zaoszczędzić do 930 mln litrów paliwa. Ponadto przyczynia się do spadku liczby ulicznych kradzieży o 10 proc.

Jak tłumaczył w rozmowie z PAP dr Michał Skalski z Poradni Leczenia Zaburzeń Snu przy Klinice Psychiatrycznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, zmiana czasu najbardziej dotyka ludzi, którzy mają problemy ze snem lub mają zaburzony rytm okołodobowy.

Z kolei dr Bartłomiej J. Gabryś z Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach zauważył, że wiadomo, iż zmniejszona ilość snu przekłada się na efektywność pracy, np. kierowców, kosztowne przestoje czy wymuszone opóźnienia tam, gdzie mamy do czynienia z pracą zmianową, zwłaszcza w transporcie i logistyce. "Nie bez znaczenia są koszty po stronie dobrostanu ludzi. Dzisiaj już wiemy, że ta najbliższa zmiana, gdzie nominalnie tracimy godzinę, delikatnie rzecz ujmując, nie jest dla nas najzdrowsza" - wskazał naukowiec w informacji przekazanej PAP.

Ludzie nie chcą zmian czasu?

Dyskusja na temat zasadności zmiany czasu w Unii Europejskiej toczy się od kilku lat. Konsultacje publiczne przeprowadzone przez Komisję Europejską wśród Europejczyków w 2018 roku wykazały, że aż 84 proc. respondentów opowiedziało się za zniesieniem zmian czasu. Zebrano w nich 4,6 mln odpowiedzi (największą liczbę w historii).

Zwolennikami rezygnacji z dwukrotnej w ciągu roku zmiany czasu okazali się też Polacy. Z badania CBOS przeprowadzonego w marcu 2019 roku wynikało, że przeciwko temu dotychczas stosowanemu rozwiązaniu opowiada się ponad trzy czwarte ogółu badanych (78,3 proc.), podczas gdy za jego utrzymaniem optuje jedynie 14,2 proc. Przeważająca większość dorosłych Polaków, przy przejściu na jeden czas, preferowała czas letni środkowoeuropejski zwany czasem letnim. Za tym wyborem opowiada się ponad 74 proc. respondentów.

Skąd wzięła się zmiana czasu? Historia

Ustalenia dotyczące zmian czasu letniego zostały wprowadzone przez państwa europejskie w XX wieku. Głównym celem tego rozwiązania było oszczędzanie energii, w szczególności w czasie wojny i podczas kryzysu naftowego w latach 70. XX wieku. Od 1980 roku stopniowo przyjmowano przepisy znoszące rozbieżne harmonogramy krajowych zmian czasu.

Wprowadzenie czasu letniego, tj. przesuwanie wskazówek zegarów o godzinę do przodu w okresie wiosenno-letnim, jako pierwszy proponował podobno Benjamin Franklin w XVIII wieku. Miało to pomóc lepiej dopasować czas aktywności człowieka do godzin, w których jest najwięcej światła słonecznego i przynieść oszczędności. Dlatego też czas letni określa się w języku angielskim, jako "czas oszczędzający światło dzienne". W Polsce zmiana czasu została wprowadzona w okresie międzywojennym, następnie w latach 1946-1949, 1957-1964, a od 1977 r. stosuje się ją nieprzerwanie.

Zmiana czasu a wynagrodzenie za pracę

Zmiana czasu na zimowy i o godzinę dłuższy czas pracy dla niektórych pracowników pracujących w nocy – ma wpływ na wynagrodzenie.

Obowiązujące w Polsce przepisy prawa pracy stanowią, że zapracę w godzinach nadliczbowychpracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia. Na podstawie art. 1511 § 1 kodeksu pracy, za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje dodatek w wysokości:

1) 100 % wynagrodzenia – za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających:
a) w nocy,
b) w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
c) w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy;

2) 50 % wynagrodzenia – za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu niż określony w pkt 1.

Warto wiedzieć, że:
- noc (pora nocna) to na podstawie art. 1517 kodeksu pracy godziny między 21.00 a 7.00.
- pracownikowi wykonującemu obowiązki w porze nocnej przysługuje (na podstawie art. 1518 kodeksu pracy) dodatek nocny w wysokości 20 proc. stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę.

I - co ważne - otrzymanie dodatku za pracę w nocy nie pozbawia pracownika prawa do dodatku za godziny nadliczbowe.

A zatem w przypadku dodatkowej (nadliczbowej) godziny pracy w noc z 24 na 25 października 2025 r. – co oczywiście wynika ze zmiany czasu w tą noc – pracownik ma prawo do:

A) tzw. odbioru tej godziny – czyli wcześniejszego o zakończenia pracy albo późniejszego rozpoczęcia pracy w tym lub innym dniu (zob. art. 1512 kodeksu pracy). Przy czym termin tego odbioru powinien być uzgodniony z pracodawcą (przełożonym). Co więcej jeżeli to sam pracownik zawnioskował o odbiór, pracodawca udziela jednej wolnej godziny za jedną godzinę nadliczbową. Ale gdy pracodawca sam udziela wolnego w tej sytuacji (bez wniosku pracownika), to wymiar wolnego powinien być o połowę wyższy niż liczba przepracowanych godzin nadliczbowych (1:1,5). Czyli w takim przypadku za 1 godzinę nadliczbową trzeba mu udzielić 1,5 godziny wolnego.
Trzeba też wiedzieć, że pracodawca musi udzielić czasu wolnego od pracy za nadgodziny (tzw. odbioru nadgodzin), najpóźniej do końca okresu rozliczeniowego i ten odbiór nie może spowodować obniżenia wynagrodzenia należnego pracownikowi za pełny miesięczny wymiar czasu pracy.
albo
B) wypłaty dodatku za tą nadgodzinę, razem z dodatkiem za pracę w nocy.

 

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Prawo
Ceny paliw w weekend. Ile zapłacimy za benzynę i olej napędowy w dniach od 7 do 9 listopada?

W najnowszym obwieszczeniu Minister Energii określił ceny benzyny i oleju napędowego na weekend. Sprawdzamy, jaką maksymalną cenę kierowcy będą musieli zapłacić za tankowanie w dniach od 7 listopada do 9 listopada. Czy program "Ceny Paliwa Niżej" może obniżyć inflację?

Komunikaty ZUS. Utrudnienia w dostępie do usług elektronicznych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje o utrudnieniach i ograniczeniach w dostępie do usług elektronicznych ZUS. Trudności wystąpią w programie Płatnik, ePłatnik i w aplikacjach dedykowanych do wystawiania e-ZLA.

Projekt nowelizacji ustawy o zatrudnieniu socjalnym. Większy nadzór nad centrami integracji społecznej

Trwają prace nad nowelizacją ustawy o zatrudnieniu socjalnym. Zmiany mają poprawić warunki funkcjonowania centrów integracji społecznej oraz zwiększyć ich skuteczność w odniesieniu do indywidualnych potrzeb uczestników. Projekt ustawy o zmianie ustawy o zatrudnieniu socjalnym oraz niektórych innych ustaw został skierowany do uzgodnień.

Czy AI zastąpi portale pracy? Coraz więcej kandydatów zmienia nawyki

Serwisy pracy, które zmagały się dotąd z konkurencją portali społecznościowych, zyskały nowego rywala – wyszukiwanie oparte na sztucznej inteligencji - podaje "Rz".

REKLAMA

Nawet 19 tys. zł z NFOŚiGW na domowy magazyn energii. Kto może otrzymać dofinansowanie i na jakich zasadach?

Właściciele przydomowych instalacji fotowoltaicznych mogą ubiegać się o pieniądze na zakup magazynów energii. Od 20 października trwa nabór wniosków w ramach nowego programu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), którego budżet wynosi miliard złotych. Maksymalne wsparcie sięga 19 tys. zł, choć nie każdy prosument może liczyć na taką kwotę. Wyjaśniamy, kto kwalifikuje się do programu, jakie urządzenia obejmuje dofinansowanie i na co zwrócić uwagę przed złożeniem wniosku.

Nowa pomoc w 2027 roku. Ułatwienie dla seniorów i osób z niepełnosprawnościami?

Od przyszłego roku osoby wymagające długotrwałej opieki oraz ich bliscy otrzymają pomoc w znalezieniu odpowiednich usług i świadczeń. Wsparcie to powinni zapewnić koordynatorzy do spraw opieki długoterminowej, działający w poszczególnych powiatach.

Zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy. Jakie okoliczności uzasadniają przerwę w wykonywaniu pracy?

Podstawowym obowiązkiem pracownika jest świadczenie pracy określonej w umowie o pracę. Przepisy prawa pracy przewidują jednak sytuacje, w których pracownik jest zwolniony z tego obowiązku. Sprawdź, jakie przyczyny są najczęściej spotykanym powodem zwolnień od pracy.

Wizyta u notariusza będzie droższa? Nowe stawki już obowiązują

5 listopada 2026 r. wchodzą w życie nowe maksymalne stawki taksy notarialnej. To pierwsza od ponad 20 lat tak szeroka aktualizacja przepisów określających wynagrodzenie notariuszy.

REKLAMA

Przeciętna pensja a rzeczywiste zarobki Polaków. GUS pokazał wyraźną różnicę

Mediana wynagrodzeń miesięcznych brutto w gospodarce narodowej w maju 2026 r. wyniosła 7.550,32 zł i była niższa o 21,55 proc. od przeciętnego wynagrodzenia brutto - przekazał Główny Urząd Statystyczny.

Polacy o rodzinach jednopłciowych. Kto powinien mieć prawo wychowywać dziecko?

Ponad połowa Polaków popiera prawo do wychowania dziecka przez dwie matki lub dwóch ojców - wynika z sondażu przeprowadzonego na zlecenie Kampanii Przeciw Homofobii.

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA