Koniec ze stawianiem śmietników pod domem i przy płocie – 5000 zł grzywny za niewłaściwe umiejscowienie pojemników na odpady przez właściciela nieruchomości od 20 września 2026 r.?
REKLAMA
REKLAMA
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które utraciło moc obowiązującą z dniem 20 września 2026 r. (ale na zasadach wynikających z przepisów przejściowych dodanych do ustawy prawo budowlane – nadal, w określonych przypadkach, może znajdować zastosowanie) – wymogi co do minimalnej odległości miejsca gromadzenia odpadów (umiejscowienia śmietników) od okien i drzwi domów oraz granicy nieruchomości – wyłączało w stosunku do zabudowy jednorodzinnej. Nowe rozporządzenie, nad którym pracuje obecnie Ministerstwo Rozwoju i Technologii – takiego wyłączenia jednak nie zawiera.
- Wymogi co do umiejscowienia śmietników/miejsca gromadzenia odpadów na nieruchomości w dotychczasowym stanie prawnym – minimalne odległości wyłączone względem domów jednorodzinnych
- Wymogi co do umiejscowienia śmietników/miejsca gromadzenia odpadów na nieruchomości w projekcie nowego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – koniec z wyłączeniem dla domów jednorodzinnych
- Nawet 5000 zł grzywny dla właściciela nieruchomości za niewłaściwe rozmieszczenie śmietników/pojemników na odpady przy swoim domu?
- Kiedy wejdą w życie nowe wymogi co do umiejscowienia śmietników/miejsca gromadzenia odpadów na nieruchomości i czy będą musieli zastosować się do nich wszyscy właściciele domów czy wyłącznie nowi inwestorzy?
Wymogi co do umiejscowienia śmietników/miejsca gromadzenia odpadów na nieruchomości w dotychczasowym stanie prawnym – minimalne odległości wyłączone względem domów jednorodzinnych
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z którego wynikały wymogi co do umiejscowienia śmietników/miejsca gromadzenia odpadów na nieruchomości – na podstawie art. 66 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami – utraciło moc obowiązująca z dniem 20 września 2026 r. Przepisy ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. nadal mogą jednak mieć zastosowanie na podstawie przepisów przejściowych – art. 102a-102c – dodanych do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, ponieważ cały czas są jeszcze w toku prace legislacyjne nad nowym rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
REKLAMA
REKLAMA
Stanowi o tym wprost komunikat Ministerstwa Rozwoju i Technologii z dnia 18 września 2026 r., zgodnie z którym – „Od dnia 20 września 2026 r. w okresie 18 miesięcy do budowy, wykonywania robót budowlanych oraz do utrzymywania i użytkowania budynków mieszkalnych stosuje się dotychczasowe przepisy wykonawcze dotyczące warunków technicznych.” Ministerstwo wyjaśnia:
„Na mocy ustawy z dnia 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa oraz ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. poz. 1161) przez 18 miesięcy liczonych od dnia 20 września 2026 r. stosuje się dotychczasowe przepisy wykonawcze dotyczące warunków technicznych, w zakresie określonym tą ustawą.
Inwestor będzie mógł złożyć organowi prowadzącemu postępowanie oświadczenie o przygotowaniu projektu w oparciu o dotychczasowe przepisy, które zawarte są w rozporządzeniach:
REKLAMA
- Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,
- Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych.
W celu wypracowania optymalnego brzmienia nowych przepisów prace nad projektem rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych są nadal prowadzone.”
W okresie 18 miesięcy liczonych od dnia 20 września 2026 r., tj. do dnia 20 marca 2028 r. – nadal można więc powoływać się na przepisy ww. rozporządzenia, z tym jednak zastrzeżeniem, że – do inwestycji wykonanych począwszy od 20 września br. – znajdą one zastosowanie, jeżeli inwestor złożył oświadczenie o stosowaniu ww. przepisów, zgodnie z art. 102a ust. 1 prawa budowlanego.
Co zatem – ww. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. – stanowi w kwestii wymogów co do umiejscowienia śmietników/miejsca gromadzenia odpadów na nieruchomości?
Zgodnie z par. 23 ust. 1 ww. rozporządzenia – odległość miejsca do gromadzenia odpadów stałych, tj.
- zadaszonych osłon lub pomieszczeń ze ścianami pełnymi bądź ażurowymi,
- utwardzonych placów do ustawiania kontenerów z zamykanymi otworami wrzutowymi,
- utwardzonych placów z nadziemnymi otworami wrzutowymi i podziemnymi lub częściowo podziemnymi kontenerami,
powinna wynosić co najmniej:
- 10 m – od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi,
- 3 m – od granicy działki budowlanej.
Ustawodawca przewidział jednak również wyłączenia od powyższych zasad, zgodnie z którymi:
- Zachowanie ww. odległości od granicy działki budowlanej nie jest wymagane, jeżeli miejsca te stykają się z podobnymi miejscami na działce sąsiedniej (par. 23 ust. 2 ww. rozporządzenia). Jeżeli zatem sąsiad również, po drugiej stronie płotu wydzielił miejsce do składowania odpadów – nie ma problemu i odległość co najmniej 3 m od granicy sąsiedniej działki nie musi zostać zachowana.
- Minimalne odległości od okien i drzwi budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz od granicy działki budowlanej nie mają zastosowania w zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej (par. 23 ust. 4 ww. rozporządzenia).
Wymogi co do umiejscowienia śmietników/miejsca gromadzenia odpadów na nieruchomości w projekcie nowego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – koniec z wyłączeniem dla domów jednorodzinnych
Zgodnie z projektem nowego rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (numer w wykazie prac legislacyjnych Ministra Rozwoju i Technologii: 68), a konkretnie jego par. 20 ust. 1 – odległość miejsca do gromadzenia odpadów stałych, tj.
- zadaszonej osłony lub przestrzeni wydzielonej ścianami pełnymi lub ażurowymi,
- utwardzonego placu do ustawiania kontenerów z zamykanymi otworami wrzutowymi,
- utwardzonego placu z nadziemnymi otworami wrzutowymi i podziemnymi lub częściowo podziemnymi kontenerami,
- wyodrębnionego pomieszczenia na innej kondygnacji niż poziom terenu, pod warunkiem wykonania rozwiązań technicznych umożliwiających ich odbiór,
ma wynosić co najmniej:
- 10 m – od okna lub drzwi pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi,
- 3 m – od granicy działki budowlanej, na której jest sytuowane.
Wyłączenia od wymogu zachowania odległości co najmniej 3 m od granicy działki budowlanej, które przewidziano w projekcie, to przyleganie miejsca do gromadzenia odpadów stałych do:
- miejsca do gromadzenia odpadów stałych na działce sąsiedniej, pod warunkiem, że miejsca te będą się ze sobą stykały,
- terenu lub użytku gruntowego oznaczonego w ewidencji gruntów i budynków jako droga lub grunt przeznaczony pod budowę dróg publicznych lub linii kolejowych bądź
- publicznie dostępnego placu.
Podkreślić należy, że ww. przypadki umożliwiające zwolnienie z zachowania koniecznej odległości dotyczą tej granicy działki budowlanej, przy której sytuowane jest dane miejsce do gromadzenia odpadów stałych.
Jeżeli zatem ww. rozporządzenie wejdzie w życie i sąsiad również będzie składował odpady w tym samym miejscu, tylko za płotem (tj. na swojej działce) – podobnie jak dotychczas – nie trzeba będzie zachować odległości co najmniej 3 m od granicy nieruchomości.
Co najistotniejsze jednak – w projekcie nowego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – nie przewidziano wyłączenia, zgodnie z którym ww. wymogi co do umiejscowienia śmietników/miejsca gromadzenia odpadów na nieruchomości (w zakresie odległości od okna lub drzwi pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi oraz od granicy działki budowlanej) nie znajdowałyby zastosowania do zabudowy jednorodzinnej (czyli – stanowiącego odpowiednik dotychczasowego par. 23 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Jeżeli zatem projekt rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii ostatecznie wejdzie w życie – określone powyżej wymogi co do miejsca składowania odpadów (z wyłączeniami dotyczącymi umiejscowienia śmietników przy granicy nieruchomości) będą znajdowały zastosowanie również do zabudowy jednorodzinnej.
Nawet 5000 zł grzywny dla właściciela nieruchomości za niewłaściwe rozmieszczenie śmietników/pojemników na odpady przy swoim domu?
Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – rada gminy, w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, może określić m.in. warunki rozmieszczania pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości. Warunki te muszą oczywiście pozostawać zgodne z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, czyli – z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i wynikającymi z niego wymogami co do umiejscowienia śmietników/miejsca gromadzenia odpadów na nieruchomości.
Z art. 10 ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika ponadto, że karze grzywny (w wysokości do 5000 zł – zgodnie z art. 24 par. 1 kodeksu wykroczeń) podlega ten, kto nie wykonuje obowiązków określonych w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy.
Jeżeli zatem przepisy projektu rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (o ile ostatecznie wejdzie ono w życie w obecnym kształcie) – w zakresie miejsca składowania odpadów na nieruchomościach przeznaczonych pod zabudowę jednorodzinną) – znajdą swoje odzwierciedlenie w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy – właściciel nieruchomości, który nie będzie przestrzegał ww. wymogów – będzie mógł zostać ukarany grzywną.
Kiedy wejdą w życie nowe wymogi co do umiejscowienia śmietników/miejsca gromadzenia odpadów na nieruchomości i czy będą musieli zastosować się do nich wszyscy właściciele domów czy wyłącznie nowi inwestorzy?
Projekt rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (numer w wykazie prac legislacyjnych Ministra Rozwoju i Technologii: 68), który wymogami co do minimalnych odległości miejsca gromadzenia odpadów stałych na nieruchomości (od okien i drzwi domów oraz granicy działki) ma objąć również zabudowę jednorodzinną – jest na etapie ustosunkowywania się przez resort rozwoju i technologii do uwag zgłoszonych do ww. projektu na etapie jego opiniowania, konsultacji publicznych i uzgodnień międzyresortowych.
Zgodnie z par. 389 projektu – rozporządzenie to miało wejść w życie z dniem 20 września 2026 r. (tj. z dniem, z którym moc obowiązującą utraciło rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, choć – jak zostało wspomniane powyżej – w określnych przypadkach, jego przepisy nadal mogą znajdować zastosowanie). Już dzisiaj wiemy, że ww. terminu nie udało się dotrzymać.
Należy również podkreślić, że nowe wymogi co do umiejscowienia śmietników/miejsca gromadzenia odpadów na nieruchomości, wynikające z projektu rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (jeżeli projekt ten wejdzie ostatecznie w życie w obecnym kształcie), nie będą jednak znajdować zastosowania do zamierzeń budowlanych, wobec których, przed dniem wejścia w życie rozporządzenia:
- został złożony wniosek o pozwolenie na budowę, wniosek o wydanie odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego, wniosek o zmianę pozwolenia na budowę,
- została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę lub odrębna decyzja o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego,
- zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonywania innych robót budowlanych w przypadku, gdy nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę,
- została wydana decyzja o legalizacji, o której mowa w art. 49 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, oraz decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (zgodnie z par. 388 projektu rozporządzenia).
Wobec ww. inwestycji – stosowane będą przepisy dotychczasowe, tj. wynikające z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które zabudowę jednorodzinną wyłączały z wymogów co do minimalnych odległości miejsca gromadzenia odpadów od okien i drzwi domów oraz granic nieruchomości.
Podstawa prawna:
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1225 z późn. zm.) – które utraciło moc obowiązująca z dniem 20 września br., ale jego przepisy mogą być nadal stosowane na podstawie przepisów przejściowych – art. 102a-102c – dodanych do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
- Projekt rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (numer w wykazie prac legislacyjnych Ministra Rozwoju i Technologii: 68)
- Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1411)
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 524 z późn. zm.)
- Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 733 z późn. zm.)
- Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 734 z późn. zm.)
REKLAMA
© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.
REKLAMA
