Zasady przyznawania urlopu ojcowskiego. Wzór wniosku o urlop ojcowski

• Kto ma prawo do urlopu ojcowskiego
• Wymiar urlopu ojcowskiego i podział na części
• Ochrona stosunku pracy podczas urlopu ojcowskiego
• Wzór wniosku o urlop ojcowski

Kto ma prawo do urlopu ojcowskiego

Urlop ojcowski przysługuje w związku z narodzeniem lub przysposobieniem dziecka i jest udzielany w celu opieki nad dzieckiem. Z urlopu może skorzystać pracownik będący ojcem biologicznym. Prawo do urlopu ma także pracownik będący ojcem adopcyjnym, który przedstawi pracodawcy postanowienie sądu o przysposobieniu. Z urlopu ojcowskiego może też skorzystać ojciec, który nie zawarł z matką dziecka związku małżeńskiego. Świadczenie przysługuje również rozwiedzionemu ojcu. Jednakże prawa do urlopu ojcowskiego nie ma ojciec dziecka pozbawiony władzy rodzicielskiej.

Urlop ojcowski jest wyłącznym prawem ojca, niezależnym od uprawnień matki dziecka. Prawo do tego urlopu przysługuje ojcu dziecka również w sytuacji, gdy matka nie jest pracownicą i nie może korzystać z urlopów związanych z urodzeniem dziecka.

Wymiar urlopu ojcowskiego i podział na części

Pracownik – ojciec ma prawo do urlopu ojcowskiego nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 12 miesiąca życia albo upływu 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia orzekającego przysposobienie dziecka i nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 14 roku życia.

Urlop ojcowski jest udzielany w wymiarze do dwóch tygodni, przy czym tydzień urlopu odpowiada siedmiu dniom kalendarzowym – czyli pracownik ma 14 dni urlopu. Jeśli podczas urlopu przypadają dni wolne od pracy, świadczenie nie może zostać wydłużone. Na długość urlopu ojcowskiego nie ma też wpływu liczba dzieci. Oznacza to, że w przypadku, gdy urodzą się bliźniaki, ojcu nadal przysługuje tylko 14 dni urlopu.

Pracownik może wykorzystać urlop ojcowski jednorazowo. Urlop może też być udzielony w dwóch częściach, z których żadna nie może być krótsza niż jeden tydzień. Tak więc urlop może przysługiwać w jednej części obejmującej 14 dni, lub w dwóch częściach - każda w wymiarze siedmiu dni.

Jeżeli dziecko będzie wymagać opieki szpitalnej, pracownik może przerwać urlop ojcowski.

Czytaj również

Czy składki ZUS będą dziedziczone przez członków rodziny? Stanowisko w sprawie zmiany przepisów

Ochrona stosunku pracy podczas urlopu ojcowskiego

Trwałość stosunku pracy pracownika korzystającego z urlopu ojcowskiego jest pod szczególną ochroną. W tym czasie pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę. Pracodawca nie może również prowadzić przygotowań do wypowiedzenia lub rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę. Przy czym ochrona pracownika-ojca zaczyna obowiązywać na siedem dni przed rozpoczęciem urlopu, jeśli pracownik wcześniej złożył wniosek o urlop ojcowski.

Możliwe jest rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. Wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy o pracę w okresie ochronnym jest także dopuszczalne, jeżeli dopuszczalne byłoby rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Po zakończeniu urlopu ojcowskiego pracodawca dopuszcza pracownika do pracy na dotychczasowym stanowisku. Jeżeli nie jest to możliwe dopuszcza go do pracy na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przed rozpoczęciem urlopu i na warunkach nie mniej korzystnych od tych, które obowiązywałyby, gdyby pracownik nie korzystał z urlopu.

Wzór wniosku o urlop ojcowski

Urlop ojcowski jest przyznawany tylko na wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej. Pracownik powinien złożyć ten wniosek w terminie nie krótszym niż siedem dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu.

Wniosek o udzielenie urlopu ojcowskiego lub jego części powinien zawierać imię i nazwisko pracownika oraz wskazanie okresu, na który ma być udzielony urlop. Do wniosku pracownik dołącza:

• odpis skrócony aktu urodzenia dziecka (dzieci) lub zagraniczny dokument potwierdzający urodzenie dziecka (dzieci), wydany przez uprawniony organ dokonujący rejestracji urodzenia w danym kraju, albo kopie tych dokumentów;
• kopię prawomocnego postanowienia sądu o przysposobieniu dziecka, w przypadku gdy wniosek dotyczy udzielenia urlopu ojcowskiego albo jego części na dziecko przysposobione;
• oświadczenie pracownika - ojca, czy korzystał z urlopu ojcowskiego albo jego części.

Pracodawca zobowiązany jest uwzględnić wniosek pracownika i udzielić urlopu.

Przykładowy wzór wniosku o udzielenie urlopu ojcowskiego

Miejscowość, data …………………………………………

Pracownik

……………….…………………

………………………………….

(dane pracownika)

Do

…………………………………

............................................

(dane pracodawcy)

Wniosek o udzielenie urlopu ojcowskiego

Wnoszę o udzielenie przysługującego mi urlopu ojcowskiego w dniach od ……………. do ……….……….. w wymiarze ……………………….. dni.

…………………….

(podpis pracownika)

Załączniki:

1. skrócony odpis aktu urodzenia dziecka

2. oświadczenie o niewykorzystaniu urlopu ojcowskiego

Podstawa prawna

• ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2026 r. poz. 1245)
• rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 marca 2025 r. w sprawie wniosków dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem oraz dokumentów dołączanych do takich wniosków (Dz.U. z 2025 r. poz. 322)