Nowa zasada pierwszeństwa rowerzystów w stosunku do kierujących pojazdami – kierowcy będą musieli ustąpić rowerom, bo „przepisy powinny być jednoznaczne, przewidywalne i dostosowane do realiów ruchu drogowego”? RPO wystąpił do MI

REKLAMA
REKLAMA
Przepisy prawa o ruchu drogowym zobowiązują kierującego pojazdem do ustąpienia pierwszeństwa nie tylko pieszemu znajdującemu się na przejściu dla pieszych, ale również temu, który wchodzi na to przejście. Analogiczne zasady nie znalazły jednak odzwierciedlenia w przepisach ruchu drogowego w odniesieniu do rowerzystów. Z uwagi na to, że „przepisy w tym zakresie powinny być możliwie jednoznaczne, przewidywalne i dostosowane do realiów ruchu drogowego, zwłaszcza w miejscach, w których przecinają się tory ruchu pojazdów i osób korzystających z infrastruktury rowerowej” – z interwencją w tej sprawie i sugestią doprecyzowania regulacji (która skutkowałaby wprowadzeniem nowej zasady pierwszeństwa rowerzystów w stosunku do kierowców), do Ministerstwa Infrastruktury, wystąpił Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO).
- Prawo ruchu drogowego niewystarczająco chroni rowerzystów po uchyleniu przepisu rozporządzenia w sprawie znaków i sygnałów drogowych – w miejscach, w których przecinają się tory ruchu pojazdów i osób korzystających z infrastruktury rowerowej
- Nowa zasada pierwszeństwa rowerzystów w stosunku do kierujących pojazdami? RPO (po zasięgnięciu opinii Komendy Głównej Policji) występuje z interwencją do Ministra Infrastruktury w sprawie zmiany przepisów prawa o ruchu drogowym
- Nowa zasada pierwszeństwa rowerzystów w stosunku do kierujących pojazdami – czy i kiedy można spodziewać się zmiany przepisów prawa o ruchu drogowym?
Prawo ruchu drogowego niewystarczająco chroni rowerzystów po uchyleniu przepisu rozporządzenia w sprawie znaków i sygnałów drogowych – w miejscach, w których przecinają się tory ruchu pojazdów i osób korzystających z infrastruktury rowerowej
Do 2 grudnia 2021 r. obowiązywał przepis par. 47 ust. 4 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych, zgodnie z którym:
REKLAMA
REKLAMA
Kierujący pojazdem zbliżający się do miejsca oznaczonego znakiem D-6, D-6a albo D-6b obowiązany był zmniejszyć prędkość tak, aby nie narazić na niebezpieczeństwo pieszych lub rowerzystów znajdujących się w tych miejscach lub na nie wchodzących lub wjeżdżających.
Przepis ten został uchylony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 października 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2065).
Ww. uchylony przepis rozporządzenia – zobowiązujący kierującego pojazdem zbliżającego się do miejsca oznaczonego znakiem D-6, D-6a albo D-6b do zmniejszenia prędkości tak, aby nie narazić na niebezpieczeństwo pieszych lub rowerzystów znajdujących się w tych miejscach lub na nie wchodzących albo wjeżdżających – znalazł swoje odwzorowanie na poziomie ustawowym w odniesieniu do przejść dla pieszych, natomiast nie zostało wprowadzone analogiczne rozwiązanie w odniesieniu do przejazdów dla rowerów.
REKLAMA
Art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym – w odniesieniu do pieszych, stanowi, że – kierujący pojazdem, zbliżając się do przejścia dla pieszych, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność, zmniejszyć prędkość tak, aby nie narazić na niebezpieczeństwo pieszego znajdującego się na tym przejściu albo na nie wchodzącego i ustąpić pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na tym przejściu albo wchodzącemu na to przejście.
Art. 27 ust 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym natomiast – w odniesieniu do rowerzystów, stanowi, że – Kierujący pojazdem, zbliżając się do przejazdu dla rowerów, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa kierującemu rowerem, hulajnogą elektryczną lub urządzeniem transportu osobistego oraz osobie poruszającej się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, znajdującym się na przejeździe.
W art. 27 ust. 1 prawa ruchu drogowego – w stosunku do rowerzystów – nie znalazła się zatem regulacja analogiczna jak w przypadku pieszych, zgodnie z którą – kierujący pojazdem zobowiązany byłby do ustąpienia pierwszeństwa nie tylko rowerzyście znajdującemu się już na przejeździe, ale również wjeżdżającemu na ten przejazd.
Jak podkreślił Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) – „Okoliczność ta uzasadnia rozważenie, czy obecne brzmienie art. 27 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym w dostateczny sposób zapewnia jasność i spójność zasad obowiązujących na przejazdach dla rowerów. Przepis ten nakłada na kierującego pojazdem, zbliżającego się do przejazdu dla rowerów, obowiązek zachowania szczególnej ostrożności i ustąpienia pierwszeństwa osobie znajdującej się na przejeździe. Nie zawiera natomiast analogicznego, jednoznacznego odniesienia do osoby wjeżdżającej na przejazd, tak jak ma to miejsce w art. 26 ust. 1 ustawy w odniesieniu do pieszego wchodzącego na przejście dla pieszych.”
Nowa zasada pierwszeństwa rowerzystów w stosunku do kierujących pojazdami? RPO (po zasięgnięciu opinii Komendy Głównej Policji) występuje z interwencją do Ministra Infrastruktury w sprawie zmiany przepisów prawa o ruchu drogowym
W związku ze wspomnianą powyżej rozbieżnością w zasadach pierwszeństwa pieszych i rowerzystów, tj. brakiem uregulowania w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, iż kierujący pojazdem zobowiązany jest ustąpić pierwszeństwa nie tylko kierującemu rowerem, który znajduje się na przejeździe dla rowerów, ale również kierującemu rowerem, który wjeżdża na przejazd dla rowerów, co stanowi – „problem nie tylko z perspektywy ochrony rowerzystów jako uczestników ruchu, lecz także z punktu widzenia kierujących pojazdami, którzy powinni mieć możliwość jasnej oceny, kiedy są obowiązani ustąpić pierwszeństwa, a kiedy pierwszeństwo im przysługuje” – w dniu 2 września 2026 r., RPO wystąpił z interwencją do Ministra Infrastruktury.
Jak podkreślił rzecznik – wpłynął do niego „wniosek dotyczący zasad pierwszeństwa na przejazdach dla rowerów, zwłaszcza w sytuacjach, w których przejazd przecina wlot drogi podporządkowanej oznaczonej znakiem A-7 „ustąp pierwszeństwa”. Wnioskodawca zwrócił uwagę na rozbieżności w praktyce interpretacyjnej oraz na trudności w ocenie zdarzeń, w których kierujący pojazdem wjeżdża na przejazd bezpośrednio przed nadjeżdżającym rowerzystą, zmuszając go do gwałtownego hamowania lub wykonania manewru obronnego.”
W związku z przedstawionymi wątpliwościami, Rzecznik zwrócił się do Dyrektora Biura Ruchu Drogowego Komendy Głównej Policji o przeanalizowanie praktyki stosowania przez Policję przepisów dotyczących pierwszeństwa na przejazdach dla rowerów oraz oceny zachowania zarówno kierujących pojazdami, jak i rowerzystów.
W udzielonej odpowiedzi wskazano, że obowiązki wynikające z przepisów i znaków drogowych określających relacje w razie przecinania się kierunków ruchu rowerów i innych pojazdów nie powinny budzić wątpliwości. Podkreślono zarazem, że wiodącą rolę w tym zakresie ma poprawne i czytelne oznakowanie takich miejsc, a w szczególnych przypadkach również zastosowanie odpowiednich rozwiązań technicznych, urządzeń bezpieczeństwa ruchu lub znaków o ustąpieniu pierwszeństwa. Zwrócono także uwagę, że w konkretnych przypadkach konieczne może być ustalenie, czy dane zdarzenie wynikało z naruszenia przepisów przez uczestnika ruchu, czy też z niedoskonałości infrastruktury lub oznakowania.
Jednocześnie Biuro Ruchu Drogowego KGP wskazało, że – nie jest planowane wydanie policjantom wytycznych wyznaczających konkretną, opartą na przedstawionych kazusach, interpretację norm dotyczących relacji kierujący rowerem – kierujący innym pojazdem. I co najistotniejsze – w odpowiedzi, zwrócono również uwagę, że uchylony przepis rozporządzenia zobowiązujący kierującego pojazdem zbliżającego się do miejsca oznaczonego znakiem D-6, D-6a albo D-6b do zmniejszenia prędkości tak, aby nie narazić na niebezpieczeństwo pieszych lub rowerzystów znajdujących się w tych miejscach lub na nie wchodzących albo wjeżdżających – znalazł swoje odwzorowanie na poziomie ustawowym w odniesieniu do przejść dla pieszych, natomiast w odniesieniu do przejazdów dla rowerów analogiczne rozwiązanie nie zostało wprowadzone.
W związku z powyższym – RPO zwrócił się do Ministra Infrastruktury z wnioskiem o przeanalizowanie powyższego problemu oraz o poinformowanie go o zajętym stanowisku i podjętych działaniach. Rzecznik jednocześnie zaznaczył, że – „Ewentualne doprecyzowanie regulacji powinno przy tym uwzględniać obowiązki obu grup uczestników ruchu:
- Z jednej strony powinno przeciwdziałać sytuacjom, w których kierujący pojazdem wjeżdża na przejazd bezpośrednio przed nadjeżdżającym rowerzystą, wymuszając na nim gwałtowne hamowanie lub wykonanie manewru obronnego.
- Z drugiej strony zasadne jest rozważenie jednoznacznego określenia obowiązków osób korzystających z przejazdów dla rowerów, w szczególności w zakresie zachowania szczególnej ostrożności oraz dostosowania prędkości przed wjazdem na przejazd.”
Nowa zasada pierwszeństwa rowerzystów w stosunku do kierujących pojazdami – czy i kiedy można spodziewać się zmiany przepisów prawa o ruchu drogowym?
Na dzień dzisiejszy, nie wiadomo jeszcze czy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, zostanie doprecyzowany zgodnie z sugestią RPO, aby – kierujący pojazdem zobowiązany był ustąpić pierwszeństwa nie tylko kierującemu rowerem, który znajduje się na przejeździe dla rowerów, ale również kierującemu rowerem, który wjeżdża na przejazd dla rowerów. Ministerstwo Infrastruktury nie ustosunkowało się bowiem jeszcze do wystąpienia rzecznika z dnia 2 września 2026 r.
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1251 z późn. zm.)
- Rozporządzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2310 z późn. zm.)
- Rozporządzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 października 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2065)
REKLAMA
© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.
REKLAMA



