Nie będzie podwyżek wynagrodzenia dla pracowników państwowej sfery budżetowej w 2027 r. ze względu na nadmierny dług publiczny – co wynika z projektu ustawy budżetowej na rok 2027?

• Państwowy dług publiczny (PDP) na koniec II kwartału 2026 r. – jaka jest obecnie relacja PDP do PKB?
• Procedura ostrożnościowa w sytuacji nadmiernego długu publicznego – przekroczenie określonego progu przez relację państwowego długu publicznego (PDP) do produktu krajowego brutto (PKB) jest równoznaczne z brakiem podwyżek wynagrodzenia pracowników budżetówki
• Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy budżetowej na 2027 rok – co stanowi on w kwestii podwyżek wynagrodzenia dla pracowników sfery budżetowej?
• Relacja PDP w stosunku do PKB ma wpływ na podwyżki wynagrodzenia dla pracowników państwowej sfery budżetowej, ale – jaka wartość długu publicznego była brana pod uwagę przez Radę Ministrów przy uchwalaniu projektu ustawy budżetowej na rok 2027?

Państwowy dług publiczny (PDP) na koniec II kwartału 2026 r. – jaka jest obecnie relacja PDP do PKB?

Zgodnie z danymi dotyczącymi zadłużenia sektora finansów publicznych opublikowanymi przez Ministerstwo Finansów – na koniec II kwartału 2026 r. państwowy dług publiczny (PDP) wyniósł 2 bln 147,8 mld zł, co stanowi 53,3% produktu krajowego brutto (PKB). Relacja PDP do PKB wzrosła w porównaniu z poprzednim kwartałem o 2,8 pp. oraz o 4,4 pp. w porównaniu z końcem 2025 r.¹

Oficjalne dane o państwowym długu publicznym (PDP) na koniec III kwartału 2026 r. nie zostały jeszcze podane do publicznej wiadomości przez Ministerstwo Finansów.

Procedura ostrożnościowa w sytuacji nadmiernego długu publicznego – przekroczenie określonego progu przez relację państwowego długu publicznego (PDP) do produktu krajowego brutto (PKB) jest równoznaczne z brakiem podwyżek wynagrodzenia pracowników budżetówki

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, w rozdziale 3 (art. 86) zawiera dwa progi w zakresie relacji kwoty państwowego długu publicznego (PDP) do produktu krajowego brutto (PKB): 55% i 60% oraz związane z nimi procedury ostrożnościowe i sanacyjne.

W przypadku przekroczenia przez państwowy dług publiczny 55% PKB (ale nieprzekroczenia 60% PKB) – w projekcie ustawy budżetowej uchwalonym przez Radę Ministrów ponadto:

• nie przewiduje się deficytu budżetu państwa lub przyjmuje się poziom różnicy dochodów i wydatków budżetu państwa, zapewniający, że relacja długu Skarbu Państwa do produktu krajowego brutto przewidywana na koniec roku budżetowego, którego dotyczy projekt ustawy, będzie się obniżała,
• waloryzacja rent i emerytur nie może przekroczyć poziomu odpowiadającego wzrostowi cen towarów i usług konsumpcyjnych (inflacji konsumenckiej), ogłoszonemu przez Główny Urząd Statystyczny za poprzedni rok budżetowy,
• wprowadza się zakaz udzielania pożyczek i kredytów z budżetu państwa z wyjątkiem rat kredytów i pożyczek udzielonych w latach poprzednich,
• nie przewiduje się wzrostu wydatków w jednostkach, o których mowa w art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, tj. – Kancelarii Sejmu, Kancelarii Senatu, Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Trybunale Konstytucyjnym, Najwyższej Izbie Kontroli, Sądzie Najwyższym, Naczelnym Sądzie Administracyjnym wraz z wojewódzkimi sądami administracyjnymi, Krajowej Radzie Sądownictwa, sądach powszechnych, biurze Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka, Krajowej Radzie Radiofonii i Telewizji, biurze Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Krajowym Biurze Wyborczym, Państwowej Inspekcji Pracy oraz Biurze Rady Fiskalnej – na poziomie wyższym niż w administracji rządowej.

Rada Ministrów zobowiązana jest wówczas również do dokonania przeglądu wydatków budżetu państwa finansowanych środkami pochodzącymi z kredytów zagranicznych i przeglądu programów wieloletnich, jak również do przedstawienia Sejmowi programu sanacyjnego, mającego na celu obniżenie relacji państwowego długu publicznego do PKB.

Dodatkowo procedury ostrożnościowe wymagają szeregu działań od samorządów (w zakresie limitowania wydatków), organów administracji rządowej oraz PFRON.²

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy budżetowej na 2027 rok – co stanowi on w kwestii podwyżek wynagrodzenia dla pracowników sfery budżetowej?

W dniu 29 września 2026 r. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów poinformowała o przyjęciu przez Radę Ministrów projektu ustawy budżetowej na rok 2027 wraz z projektem uchwały Rady Ministrów w sprawie projektu ustawy budżetowej na rok 2027, przedłożonym przez Ministra Finansów i Gospodarki.

Jak wynika z komunikatu kancelarii premiera – „Projekt budżetu na 2027 r. koncentruje się na trzech kluczowych obszarach: bezpieczeństwie, zdrowiu i rozwoju polskiej gospodarki. Wydatki na obronność przekroczą 4,5% PKB, czyli wyraźnie więcej niż średnia w NATO. Na ochronę zdrowia trafi o 26,3 mld zł więcej niż w 2026 r. Dodatkowe środki zostaną przeznaczone przede wszystkim na potrzeby pacjentów. Projekt budżetu zakłada również korzystne dla tzw. „klasy średniej” zmiany w PIT, które obejmą 3,5 mln Polek i Polaków. Rząd będzie jednocześnie kontynuował realizację strategicznych inwestycji i wzmacnianie potencjału polskiej gospodarki. W przyszłym roku PKB wzrośnie realnie o 3%, a inflacja wyniesie 2,8%.”

W projekcie budżetu na rok 2027 r., w związku z nieprzekroczeniem przez relację państwowego długu publicznego (PDP) w stosunku do PKB wartości 55% – nie została zatem uruchomiona procedura ostrożnościowa, o której mowa w art. 86 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych i zostały w nim uwzględnione środki (wydatki) na przyszłoroczne podwyżki wynagrodzenia dla pracowników państwowej sfery budżetowej oraz nauczycieli.

W dniu 29 września 2026 r. rządowy projekt ustawy budżetowej na rok 2027 został złożony przez Prezesa Rady Ministrów do laski marszałkowskiej, a w dniu 30 września 2026 r. skierowany do I czytania na posiedzeniu Sejmu. W harmonogramie posiedzenia Sejmu, które odbędzie się w dniu 6 października 2026 r., zastrzeżono, że porządek dzienny obrad w tym dniu, może zostać uzupełniony o pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy budżetowej. Wówczas należy zatem – z dużym prawdopodobieństwem – spodziewać się szczegółowego omówienia projektu ustawy budżetowej przez Ministra Finansów i Gospodarki Andrzeja Domańskiego.

Relacja PDP w stosunku do PKB ma wpływ na podwyżki wynagrodzenia dla pracowników państwowej sfery budżetowej, ale – jaka wartość długu publicznego była brana pod uwagę przez Radę Ministrów przy uchwalaniu projektu ustawy budżetowej na rok 2027?

Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych – Rada Ministrów uchwala projekt ustawy budżetowej w ramach tzw. procedury ostrożnościowej, która zobowiązuje ją do nieuwzględniania w projekcie m.in. podwyżki wynagrodzeń dla pracowników państwowej sfery budżetowej, jeżeli – wartość relacji kwoty państwowego długu publicznego do produktu krajowego brutto, o której mowa w art. 38 pkt 1 lit. a, ogłoszonej zgodnie z art. 38 ww. ustawy – jest większa od 55%, a mniejsza od 60%.

Art. 38 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych stanowi, że – kwotę i relację państwowego długu publicznego (PDP) do produktu krajowego brutto (PKB) – Minister Finansów ogłasza, w terminie do dnia 31 maja roku następnego, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. Oznacza to, że – przy uchwalaniu projektu budżetu na rok 2027 – brana była pod uwagę relacja PDP do PKB za rok 2025 (która nie przekroczyła 55%, a wynosiła konkretnie 49,1%³). Wspomniana powyżej relacja PDP do PKB za rok 2026 (z tym jednak zastrzeżeniem, że za cały rok 2026, a nie za II kwartał 2026, choć – na dzień dzisiejszy, są to ostatnie znane nam dane na temat wysokości długu publicznego) będzie natomiast brana pod uwagę przy planowaniu budżetu państwa na rok 2028. Jeżeli zatem – relacja PDP do PKB za rok 2026 przekroczyłaby 55%, wówczas – z powodu nadmiernego długu publicznego – w projekcie budżetu na rok 2028, Rada Ministrów nie powinna przewidywać podwyżek wynagrodzenia dla pracowników sfery budżetowej.

¹ Ministerstwo Finansów, Dług publiczny II kw. 2026, 10 września 2026 r.

² Ludwik Kotecki, prof. Paweł Wojciechowski, Marek Skawiński, Zagrożenia nadmiernego długu publicznego. Edycja 2026, czerwiec 2026 r.

³ Ministerstwo Finansów, Zadłużenie Sektora Finansów Publicznych IV kw. 2025, 31 marca 2026 r.

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1483 z późn. zm.)

Fot. Kancelaria Premiera, Konferencja po posiedzeniu RM, 29 września 2026 r.