REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Sądy: ZUS może zamrozić emeryturę. Zdarzało się w ZUS, że na rok. Przez podpis życia. Ale jest jeszcze Konstytucja RP

Tomasz Król
prawnik piszący o m.in.: problemach osób niepełnosprawnych, ZUS, pracy, cywilistyce, administracji, przedsiębiorcach, podatkach
Sądy: ZUS może zamrozić emeryturę. Zdarzało się w ZUS, że na rok. Przez podpis życia. Ale jest jeszcze Konstytucja RP
Sądy: ZUS może zamrozić emeryturę. Zdarzało się w ZUS, że na rok. Przez podpis życia. Ale jest jeszcze Konstytucja RP
T. Król
Własne

REKLAMA

REKLAMA

Trudno w to uwierzyć, ale naprawdę są przepisy, które pozwalają wstrzymać np. 1 października 2026 r. emeryturę do 1 października 2027 r. Jest to przepis niekonstytucyjny w mojej ocenie – rodzaj błędu ustawodawczego, który nie jest korygowany od lat. Wstrzymanie emerytury dotyczy czasu potrzebnego ZUS-owi na sprawdzenie, czy emeryt żyje – tak, aby świadczenie nie trafiło do oszustów pobierających emerytury/renty po śmierci osoby uprawnionej. I prawidłowe brzmienie przepisu powinno nakazywać ZUS-owi wypłatę emerytury – po sprawdzeniu wszystkiego – za okres od 1 października 2026 r. , a nie dopiero od 1 października 2027 r.

Chodzi o wstrzymanie wypłaty emerytury z powodu braku potwierdzenia dalszego prawa do świadczenia. W praktyce oznacza to utratę pieniędzy za okres, w którym ZUS nie wiedział, czy emeryt nadal żyje. Chyba, że emeryty pójdzie do sądu. Wtedy sąd orzeknie:

REKLAMA

REKLAMA

"Pozbawienie wyrównania emerytury narusza konstytucyjne prawo do zabezpieczenia społecznego. Istotne jest bowiem to, że celem wstrzymania wypłaty przez ZUS jest zabezpieczenie zakładu emerytalnego przed pobraniem pieniędzy przez osobę nieuprawnioną, a nie pozbawienie emeryta należnych mu środków."

Przykład

ZUS wszczyna procedurę sprawdzenia, czy emeryt żyje. Wysyła do niego w sierpniu 2026 r. formularz, który emeryt powinien odesłać z podpisem (potwierdzonym np. przez faktycznego opiekuna). ZUS nie otrzymuje tego pisma od emeryta bo ten nie wie, że ZUS go szuka - ZUS wysłał wezwanie do podpisu życia na stary adres zamieszkania emeryta (ZUS się pomylił). ZUS wstrzymuje wypłaty emerytury od 1 października 2026 r. Wyjaśnienia całej sprawy trwa rok. Emeryt wreszcie się dowiaduje, że ZUS go szuka, wysyła podpis życia. ZUS odwiesza emeryturę. ALE UWAGA! Emeryt otrzymuje emeryturę na nowo od 1 października ale 2027 r. Pieniądze za okres 1 października 2026 r. - koniec września 2027 r. PRZEPADAJĄ. Jeżeli emeryt pójdzie do sądu, to ten przywróci mu zaległe płatności.

Wstrzymanie emerytury nie oznacza automatycznie utraty pieniędzy

Pozbawienie ubezpieczonego wypłaty świadczenia za okres poprzedzający złożenie wniosku o wznowienie wypłaty, na podstawie art. 135 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, nie zawsze jest adekwatne do celu wstrzymania świadczenia. Chodzi o sytuację, w której ZUS wstrzymuje wypłatę na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 128 ustawy, ponieważ nie otrzymał dowodów potwierdzających dalsze istnienie prawa do świadczenia.

Celem takiego rozwiązania jest ochrona przed wypłatą pieniędzy osobie nieuprawnionej, na przykład po śmierci emeryta. Jeżeli jednak okaże się, że świadczeniobiorca żył przez cały okres wstrzymania wypłaty, przyczyna uzasadniająca obawy ZUS nie potwierdzi się. W takiej sytuacji pozbawienie go wyrównania emerytury za minione miesiące nie służy już realizacji celu, dla którego ustawodawca przewidział możliwość wstrzymania świadczenia.

REKLAMA

Klasyfikacja budżetowa 2027. Nowe rozporządzenie z komentarzem eksperta

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Kalkulator dat

Takie ograniczenie prawa do emerytury może naruszać istotę prawa do zabezpieczenia społecznego, zagwarantowanego w art. 67 ust. 1 Konstytucji RP. Skoro ostatecznie nie doszło do zdarzenia powodującego ustanie prawa do świadczenia, czyli śmierci osoby uprawnionej, utrata wypłaty za okres niepewności co do jej dalszego życia pozostaje niewspółmierna do celu regulacji.

Wstrzymanie wypłaty zabezpiecza interes ZUS. Gdzie w tym emeryt?

W orzecznictwie wskazuje się, że wstrzymanie wypłaty emerytury ma zapobiec pobraniu świadczenia przez inną osobę w przypadku śmierci uprawnionego. Jeżeli śmierć świadczeniobiorcy rzeczywiście nastąpiła, wstrzymanie wypłaty pozwala osiągnąć zamierzony przez ustawodawcę cel. Nie ma wówczas podstaw do dalszego wypłacania świadczenia osobie, która utraciła do niego prawo.

Jeżeli natomiast okaże się, że emeryt żyje, samo wstrzymanie wypłaty już zabezpieczyło interes systemu przed ewentualnym pobraniem pieniędzy przez osobę nieuprawnioną. Dodatkowe pozbawienie emeryta wyrównania za okres, w którym istniała niepewność co do tego, czy nadal żyje, nie znajduje odpowiedniego uzasadnienia.

Ograniczenie konstytucyjnego prawa do zabezpieczenia społecznego musi być proporcjonalne do celu, któremu służy. Jeżeli skutki zastosowania przepisu pozostają w rażącej dysproporcji do tego celu, nie można uznać takiego ograniczenia za uzasadnione. Problem pojawia się zatem wtedy, gdy osoba, która przez cały czas zachowała prawo do emerytury, zostaje pozbawiona wypłaty za okres poprzedzający złożenie wniosku o jej wznowienie.

Prokonstytucyjna wykładnia przepisów pozwala uniknąć sporu o ich niezgodność z Konstytucją

W sprawach dotyczących wstrzymania wypłaty świadczeń pojawia się również problem stwierdzania niekonstytucyjności przepisów ustaw przez sądy powszechne. Co do zasady kompetencja do orzekania o zgodności ustaw z Konstytucją należy do Trybunału Konstytucyjnego. W doktrynie istnieje jednak dyskusja dotycząca możliwości dokonywania takiej oceny przez sądy rozpoznające konkretne sprawy.

W sądach widać prokonstytucyjną interpretacja art. 134 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 135 ust. 1 i 3 ustawy emerytalno-rentowej.

Przepisy te regulują możliwość wstrzymania wypłaty świadczenia, gdy osoba pobierająca emeryturę, mimo pouczenia lub żądania organu rentowego, nie przedstawi dowodów potwierdzających dalsze istnienie prawa do świadczenia. Co do zasady wznowienie wypłaty następuje nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku albo wydania z urzędu decyzji o wznowieniu. Jeżeli jednak wstrzymanie wypłaty nastąpiło wskutek błędu organu rentowego, art. 135 ust. 3 przewiduje możliwość wyrównania świadczenia za okres nie dłuższy niż trzy lata poprzedzające bezpośrednio miesiąc złożenia wniosku lub wydania decyzji z urzędu.

Znaczenie ma również obowiązek prawidłowego pouczenia świadczeniobiorcy o przepisach i okolicznościach mogących prowadzić do utraty prawa do wypłaty emerytury. Pouczenie musi być pełne i zrozumiałe, aby mogło wywoływać skutki prawne wobec ubezpieczonego.

Potwierdza to utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego, w tym wyroki z 17 lutego 2005 r., sygn. akt II UK 440/03, z 26 kwietnia 1980 r., sygn. akt II URN 51/80, oraz z 10 grudnia 1985 r., sygn. akt II URN 207/84.

Chociaż wskazane orzeczenia dotyczyły prawidłowości pouczenia w kontekście żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, przedstawione w nich zasady mogą znaleźć zastosowanie również w sprawach dotyczących wstrzymania i wznowienia wypłaty emerytury. Istotne jest bowiem to, czy ubezpieczony został właściwie poinformowany o swoich obowiązkach i konsekwencjach związanych z dalszym pobieraniem świadczenia.

Podstawy prawne

Przepisami źle interpretowanymi przez ZUS są art. 134 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Stanowi, że:

oraz art. 135 tej ustawy:

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Prawo
Koniec z pogrzebami wyłącznie na cmentarzach – rozsypanie prochów zmarłego bliskiego poza cmentarzem zamiast finansowania nagrobka. Rząd wprowadza rewolucję w pochówkach i liberalizuje przestarzałe przepisy

Zamiast kosztownego nagrobka i pochówku zmarłej osoby bliskiej na cmentarzu – rozsypanie jej prochów poza cmentarzem, w miejscu wyznaczonym przez gminę lub na morzu. Rząd nowelizuje ustawę o z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych i wprowadza zupełnie nowe formy pochówku, które – mają odpowiadać „obecnym potrzebom obywateli” oraz „oczekiwaniom społecznym dotyczącym godnego pochówku i upamiętnienia osób zmarłych”.

Adopcja osób pełnoletnich – czy istnieje potrzeba zmiany przepisów?

Do Rzecznika Praw Obywatelskich kierowane są wnioski o zmianę przepisów dotyczących możliwości adopcji również osób pełnoletnich. Według obecnie obowiązujących uregulowań nie jest to możliwe. Jakie są powody postulowanych zmian?

Rząd przyjął nową ustawę azbestową. Będą kary do 100 tys. zł, ale zniknie uciążliwy coroczny obowiązek

Rząd przyjęła już projekt ustawy o wyrobach zawierających azbest, który całkowicie przebudowuje zasady jego usuwania i ewidencjonowania w Polsce. Nowe prawo znosi uciążliwy obowiązek corocznego składania informacji przez właścicieli nieruchomości, ale jednocześnie wprowadza surowe kary administracyjne sięgające nawet 100 tys. zł oraz ścisły system zezwoleń dla firm wykonawczych.

Nowe formy pochówku, zasady ekshumacji, działalność domów pogrzebowych, transport zwłok – rewolucja w przepisach o cmentarzach i chowaniu zmarłych

Czekają nas rewolucyjne zmiany na cmentarzach. Rząd przygotował projekt ustawy dopuszczającej m. in. rozsypywanie prochów zmarłych i chowanie w biournach. Zmienią się też zasady: funkcjonowania domów pogrzebowych, przeprowadzania ekshumacji i transportu zwłok.

REKLAMA

Rekordowe tłumy na ulicach Pragi po decyzji parlamentu. Rządowy projekt likwidacji abonamentu RTV wywołał burzę

Nawet 450 tysięcy osób mogło wziąć udział w niedzielnej manifestacji na praskich błoniach Letná. Obywatele masowo sprzeciwili się rządowemu projektowi likwidacji abonamentu RTV, widząc w nim próbę politycznego przejęcia telewizji i radia. Tak potężnego zrywu społecznego niepodległe Czechy jeszcze nie widziały, a iskrą zapalną stało się nocne głosowanie w parlamencie.

Najkrótszy dzień w roku. Kiedy wypada? Kiedy jest przesilenie zimowe?

Kiedy w tym roku wypada najkrótszy dzień w roku? Ile będzie trwałą najdłuższa noc? Kiedy wypada kalendarzowa i astronomiczna zima?

Sztuczna inteligencja w samochodach. Czy polskie i unijne prawo jest gotowe na motoryzacyjne AI bez chmury?

Przemysł motoryzacyjny coraz częściej sięga po wyspecjalizowane spółki z sektora sztucznej inteligencji, a funkcje AI przenoszone są z serwerów w chmurze do komputerów samego pojazdu. Trend ten najwyraźniej widać dziś na rynku amerykańskim. Z perspektywy polskiej, osadzonej w unijnym porządku prawnym, kluczowe jest pytanie, czy obowiązujące przepisy pozwalają komercyjnie wdrażać takie rozwiązania i czy sprzyjają współpracy producentów z akademickimi spin-outami. Odpowiedź jest twierdząca, ale lokalne przetwarzanie nie jest skrótem regulacyjnym: zmienia rozkład obowiązków, a nie ich istnienie.

ZUS sam wyczyści stare długi Polaków. Wielu straci jednak część przyszłej emerytury

Już 1 maja 2027 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych automatycznie umorzy zaległości sprzed 1999 roku, zdejmując tym samym egzekucje i hipoteki z majątku dłużników. Choć nie trzeba składać żadnych wniosków, eksperci zwracają uwagę na poważny haczyk – skorzystanie z abolicji może drastycznie obniżyć wysokość przyszłego świadczenia.

REKLAMA

Pieniądze z MOPS na opał. Kto może dostać zasiłek i ile on wynosi?

Czy gminy wypłacają zasiłki na zakup opału? Od czego zależy możliwość otrzymania takiej pomocy i jej kwota? Prezentujemy najważniejsze przepisy.

Postępowanie w razie zagrożenia i ogłoszenia alarmu. Czy rodzice mogą odebrać dzieci ze szkół i przedszkoli?

MSWiA razem z MEN przygotowały dla szkół procedurę zachowania się w sytuacji kryzysowej. Dokument rekomenduje, aby podczas alarmu nie wydawać dzieci rodzicom. Odbiór dziecka może stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia dziecka, rodziców, pracowników szkoły oraz działających służb.

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA