Zasiłek opiekuńczy przez dodatkowe 60 dni. Jest projekt nowelizacji ustawy zasiłkowej i Kodeksu pracy

REKLAMA
REKLAMA
Nowelizacja ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, tzw. ustawy zasiłkowej, zwiększy o 60 dni okres zasiłku opiekuńczego w razie ciężkiej choroby dziecka. W sumie okres ten wyniesie nawet 120 dni w roku kalendarzowym. Zmienią się też przepisy Kodeksu pracy dotyczące tzw. zwolnienia na opiekę nad dzieckiem.
- Projekt nowelizacji ustawy zasiłkowej oraz Kodeksu pracy
- Teraz zasiłek opiekuńczy przez 60 dni w roku kalendarzowym
- Po nowelizacji zasiłek opiekuńczy nawet przez 120 dni w roku kalendarzowym
- Dłuższy okres opieki po indywidualnej ocenie medyczno-funkcjonalnej
- Zwolnienie od pracy na opiekę nad dzieckiem w wieku do 18 roku życia
- Wejście w życie nowelizacji
Projekt nowelizacji ustawy zasiłkowej oraz Kodeksu pracy
Zasady przyznawania i wypłaty zasiłku opiekuńczego reguluje ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2026 r. poz. 854 z późn. zm.). Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt nowelizacji m. in. tej ustawy.
REKLAMA
REKLAMA
Rodziny wymagają szczególnego wsparcia w sytuacjach, w których stan zdrowia dziecka wiąże się z koniecznością sprawowania nad nim wzmożonej, długotrwałej opieki. W związku z tym projektowana regulacja zawiera propozycje dotyczące wprowadzenia dodatkowego okresu przysługiwania zasiłku opiekuńczego w przypadkach ciężkich chorób dzieci oraz zmian przepisów Kodeku pracy o zwolnieniu od pracy (tzw. opieka na dziecko).
Teraz zasiłek opiekuńczy przez 60 dni w roku kalendarzowym
Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami zasiłek opiekuńczy przysługuje przez okres zwolnienia od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki, nie dłużej jednak niż przez okres:
- 60 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opieka sprawowana jest nad tzw. zdrowym dzieckiem do lat 8 w przypadkach ściśle określonych ustawą (np. choroba rodzica dziecka lub małżonka stale opiekującego się dzieckiem) lub chorym dzieckiem do lat 14, w tym także dzieckiem z niepełnosprawnością w tym wieku, albo
- 30 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opieka sprawowana jest nad: chorym dzieckiem z niepełnosprawnością, które ukończyło 14 lat, ale nie ukończyło 18 lat, albo dzieckiem z niepełnosprawnością, które ukończyło 8 lat, ale nie ukończyło 18 lat - w przypadkach ściśle określonych w ustawie (np. choroba rodzica dziecka lub małżonka stale opiekującego się dzieckiem),
- 14 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opieka sprawowana jest nad dzieckiem w wieku ponad 14 lat lub innym chorym członkiem rodziny.
Łącznie zasiłek opiekuńczy przysługuje na opiekę nad dziećmi i innymi członkami rodziny za okres nie dłuższy niż 60 dni w roku kalendarzowym. W przypadku gdy opieka jest sprawowana wyłącznie nad dziećmi z niepełnosprawnością i innymi chorymi członkami rodziny zasiłek opiekuńczy przysługuje łącznie za okres nie dłuższy niż 30 dni w roku kalendarzowym.
REKLAMA
Po nowelizacji zasiłek opiekuńczy nawet przez 120 dni w roku kalendarzowym
Projektowana nowelizacja ustawy zasiłkowej zakłada przyznanie dodatkowego okresu zasiłku opiekuńczego w przypadku ciężkich chorób dzieci, przy jednoczesnym uwzględnieniu krótkoterminowego charakteru tego świadczenia. Po wykorzystaniu okresu zasiłku opiekuńczego wynoszącego 60 dni, 30 dni albo 14 dni, ubezpieczonemu zwolnionemu od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad ciężko chorym dzieckiem w wieku do ukończenia 18 lat będzie przysługiwał dodatkowo zasiłek opiekuńczy, jeżeli jest to uzasadnione stanem zdrowia tego dziecka, w tym jego zdolnością do samoobsługi i poziomem samodzielności.
W projekcie zaproponowano, aby dodatkowy okres przysługiwania zasiłku opiekuńczego wynosił do 60 dni w roku kalendarzowym. Świadczenie to będzie przysługiwało w szczególnych sytuacjach, niezależnie od standardowego limitu zasiłku opiekuńczego (do 60/30/14 dni), po wykorzystaniu tego podstawowego okresu. Oznacza to, że np. limit 60 dni będzie przysługiwał w przypadku chorego dziecka w wieku do 14 lat na dotychczasowych zasadach, tj. niezależnie od rodzaju choroby (tak samo traktowany przypadek dziecka chorego np. na anginę czy nowotwór), a dodatkowy okres 60 dni będzie przysługiwał jedynie w przypadku ciężkiej choroby (np. dziecko chore na nowotwór, a na anginę nie). Tak więc przyznanie dodatkowego okresu zasiłku opiekuńczego będzie możliwe jedynie w szczególnych i wyjątkowych sytuacjach, gdy dziecko cierpi na poważną i obiektywnie ciężką chorobę, a nie dla wszystkich ubezpieczonych niezależnie od rodzaju schorzenia dziecka.
Dłuższy okres opieki po indywidualnej ocenie medyczno-funkcjonalnej
Przy ustalaniu dłuższego okresu konieczności osobistej opieki nad dzieckiem do ukończenia 18. roku życia z powodu ciężkiej choroby podstawą będzie indywidualna ocena medyczno-funkcjonalna, uwzględniająca wiek dziecka, rodzaj, ciężkość i zaawansowanie choroby, jej przebieg, aktualny etap i intensywność leczenia, rokowanie, ryzyko powikłań lub nagłego pogorszenia oraz zakres ograniczeń w codziennym funkcjonowaniu i wynikająca z nich rzeczywista potrzeba pomocy lub nadzoru osoby dorosłej. Ocena ta nie powinna być uzależniona od zamkniętego katalogu jednostek chorobowych ani poszczególnych rozpoznań, ponieważ potrzeba opieki jest zależna od indywidualnego przebiegu choroby i stanu funkcjonalnego dziecka.
Za każdym razem daną sytuację będzie oceniał lekarz wystawiający zaświadczenie o konieczności osobistego sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny (tzw. e-ZLA). Dlatego projekt nowelizacji wprowadza rozwiązanie w zakresie danych zawartych w zaświadczeniu lekarskim. W przypadku gdy lekarz stwierdzi, że stan zdrowia ciężko chorego dziecka w wieku do ukończenia 18 lat, w tym jego zdolność do samoobsługi i poziom samodzielności, uzasadnia konieczność sprawowania nad nim osobistej opieki w ramach dodatkowego okresu, będzie mógł to wskazać w elektronicznym systemie zwolnień lekarskich.
Ponadto w projekcie przewidziano wprowadzenie zmiany do ustawy zasiłkowej w zakresie danych zawartych w e-ZLA, polegającej na zawarciu w zaświadczeniu lekarskim informacji o jego wystawieniu w związku z ciężką chorobą dziecka oraz informacji o numerze statystycznym choroby dziecka ustalonym według Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (kod choroby z międzynarodowego systemu ICD-10). Obecnie lekarz wystawiający e-ZLA wpisuje ten kod choroby jedynie w przypadku choroby ubezpieczonego (na tej podstawie jest przyznawane wynagrodzenie z tytułu choroby/zasiłek chorobowy). Wprowadzenie tego obowiązku również w przypadku dodatkowych 60 dni zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad ciężko chorym dzieckiem zminimalizuje ryzyko wystawiania takich zaświadczeń lekarskich w sytuacji chorób, które nie kwalifikują się jako ciężkie. W tym celu niezbędna jest modyfikacja systemu informatycznego ZUS.
Zwolnienie od pracy na opiekę nad dzieckiem w wieku do 18 roku życia
W projekcie nowelizacji ustawy zasiłkowej przewidziano także wprowadzenie zmiany Kodeksu pracy. Obecnie przepis art. 188 § 1 Kodeksu pracy stanowi, że pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy w wymiarze 16 godzin lub 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.
Zmiana będzie polegała na przyznaniu pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 18 lat zwolnienia od pracy w ciągu roku kalendarzowego w wymiarze 16 godzin lub 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Taka regulacja znacząco ułatwi realizację opieki nad dziećmi pomiędzy 14 a 18 rokiem życia, tj. w okresie kiedy nie uzyskały one pełnoletności.
Wejście w życie nowelizacji
Projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz niektórych innych ustaw zakłada, że nowelizacja ustawy zasiłkowej wejdzie w życie po upływie 8 miesięcy od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Tak długi okres vacatio legis jest uzasadniony koniecznością dokonania zmian w systemach informatycznych ZUS w zakresie elektronicznych zwolnień lekarskich.
Natomiast przepis dotyczący art. 188 Kodeksu pracy wszedłby w życie już po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia nowelizacji w Dzienniku Ustaw.
REKLAMA
© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.
REKLAMA



