ZUS wstrzymał wyrównania. Kwoty 7000 - 30 000 zł. Wszystko zależy od sądów
REKLAMA
REKLAMA
Osoby niepełnosprawne wygrywają sprawy w sądach przeciwko WZON o zaniżanie punktacji w świadczeniu wspierającym. Dotyczy to zwłaszcza osób w wieku 75+. Rząd wydał wytyczne dla WZON, aby z uwagi na wiek obniżać wysokość świadczenia wspierającego. Teraz otworzyło się nowe pole sporów osób niepełnosprawnych z ZUS o świadczenie wspierające. Chodzi o brak wyrównania za okres rozpatrywania wniosku o to świadczenie na etapie procedowania we WZON. ZUS odmawia wypłaty poważnych kwot. Np. przy 6 miesiącach procedowania i najwyższej wartości świadczenia, ZUS wstrzymuje 26 118 zł. Spór rozstrzygną - podobnie jak z Wytycznymi - sądy.
- Przykład odebrania wyrównania przez ZUS za okres marzec, kwiecień i maj 2026 r.
- Jak było w ZUS w 2024 r. i w 2025 r.?
- Jak w ZUS jest w 2026 r.
- Przepis ZUS-u to art. 5 ustawy z dnia 25 września 2024 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
- Argumenty osób niepełnosprawnych za otrzymaniem wyrównania w świadczeniu wspierającym - art. 26 ust. 2
- Jakie szanse w sądzie?
Fora internetowe osób niepełnosprawnych zalane są informacjami o zaprzestaniu w 2026 r. (w porównaniu do lat poprzednich) przez ZUS wypłaty wyrównań w świadczeniu wspierającym. Większa część osób wiąże to z nowelizacją przepisów. Nie było takiej na 2026 r. ZUS powołuje się na art. 5 jednej ustawy wprowadzony pod koniec 2024 r. Można w drodze wykładni systemowej wyprowadzić z niego podstawę do blokady wyrównań przez ZUS. Ale jednocześnie ZUS ignoruje art. 26 ust. 2 innej ustawy, który nakazuje wprost (bez wykładni systemowej) wypłatę tych pieniędzy. Wysokość zależy od tego ile miesięcy upłynęło między datą złożenia wniosku (od tej daty liczy się wyrównanie) a datą przyznania punktów przez WZON (jest podana w decyzji WZON - przykład na skanie dokumentu poniżej). Np. dla 6 miesięcy wyrównania wynoszą 4 752 zł (6 miesięcy × 792 zł świadczenia wspierającego za 70 punktów), 7 128 zł (6 miesięcy × 1 188 zł), 9 498 zł (6 miesięcy × 1 583 zł), 14 250 zł (6 miesięcy × 2 375 zł), 21 372 zł (6 miesięcy × 3 562 zł), 26 118 zł (6 miesięcy × 4 353 zł). Tyle byłoby pieniędzy za 6 miesięcy rozpatrywania wniosku, gdyby ZUS nie zablokował tych pieniędzy w 2026 r.
REKLAMA
REKLAMA
WAŻNE! Opisany w artykule problem zabrania przez ZUS z powołaniem się na omówiony poniżej art. 5 wyrównań w świadczeniu wspierającym nie dotyczy wniosków złożonych we WZON w 2024 r. i 2025 r. Te osoby otrzymają wyrównanie (prawdopodobnie już je odebrały). Nie otrzymają go bez walki w sądzie z ZUS osoby starające się o punkty we WZON w 2026 r. (czyli takie, które złożyły wniosek w WZON w 2026 r.).
Przykład odebrania wyrównania przez ZUS za okres marzec, kwiecień i maj 2026 r.
Poniżej przykładowa decyzja WZON - poziom potrzeby wsparcia WZON określił od 3 czerwca 2026 r. Mamy w dokumencie jasno wskazaną datę.
punkty w świadczeniu wspierającym
punkty w świadczeniu wspierającym
Media
W tym przykładzie wniosek w WZON został złożony w marcu 2026 r. Obecnie ZUS nie wypłaca wyrównania za marzec, kwiecień i maj. W 2025 r. i 2024 r. wypłacał.
Pomoc społeczna. Komentarz do ustawy
REKLAMA
Jak było w ZUS w 2024 r. i w 2025 r.?
Według zasad obowiązujących w poprzednich latach osoba niepełnosprawna otrzymałaby przelew z ZUS z dwóch tytułów:
1) Świadczenie wspierające za okres od czerwca 2026 r.,
2) wyrównanie za okres za marzec 2026 r, kwiecień 2026 r. i maj 2026 r.
W okresie 2024 r. i 2025 r. oficjalnie o wyrównaniach w świadczeniu wspierającym mówił rząd. Np. w poniższej odpowiedzi na interpelację czytamy:
„Aby opiekun osoby z niepełnosprawnościami uniknął obowiązku zwrotu tzw. starego świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna pobranego za okres, za który osoba ta uzyska świadczenie wspierające, osoba z niepełnosprawnościami korzystająca z jego pomocy i opieki może zaznaczyć – jeśli taka będzie jej decyzja – we wniosku o świadczenie wspierające składanym elektronicznie do ZUS, że wnioskuje o przyznanie świadczenia wspierającego bez wyrównania."
Sens tego cytatu jest taki - "Normalny tryb wypłaty świadczenia wspierającego, to ten z wyrównaniem. Ale jest tryb szczególny, kiedy osoba niepełnosprawna rezygnuje z wyrównania, a jej opiekun zachowuje świadczenie pielęgnacyjne."
Tu poniżej całość dokumentu, z którego pochodzi ten cytat:
Nie było nowelizacji co do opisanej przez rząd możliwości wyboru przez osobę niepełnosprawną:
1) świadczenie wspierające z wyrównaniem albo
2) świadczenie wspierające bez wyrównania (dlatego, aby zachować świadczenie pielęgnacyjne).
Jak w ZUS jest w 2026 r.
W 2026 r. znika pkt 2 z przelewu od ZUS. Dlaczego skoro nie było żadnej nowelizacji przepisów na 2026 r.?
Przepis ZUS-u to art. 5 ustawy z dnia 25 września 2024 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Stanowi:
Art. 5. W decyzjach, o których mowa w art. 6b3 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, wydanych w wyniku rozpatrzenia wniosków złożonych w okresie od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 grudnia 2025 r., poziom potrzeby wsparcia, o którym mowa w art. 4b ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1, ustala się od dnia złożenia wniosku.
Po przetłumaczeniu na język polski
W okresie od 1 stycznia 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. poziom potrzeby wsparcia (czyli punkty z przedziału 0-100 będące podstawą dla przyznania świadczenia wspierającego), ustala się od dnia złożenia wniosku we WZON.
Jak widać przepis ma czasowe działanie - jest ograniczone tylko na 2025 r. Po zakończeniu tego roku WZON nie ma już prawa - zdaniem ZUS - do wskazania w swojej decyzji daty złożenia wniosku do WZON. Nie ma więc wyrównania.
ZUS wskazuje, że art. 5 nakazując uwzględniać datę złożenia wniosku we WZON (od niej zależą wyrównania) działał tylko w 2025 r. Zdaniem ZUS w 2026 r. nie mogą już być wypłacane wyrównania liczone od momentu złożenia wniosku we WZON bo art. 5 przestał działać. Pismo ZUS przedstawiające jego stanowisko opublikowaliśmy już w maju 2026 r. w poniższym artykule:
Warto pamiętać, że art. 5 jest adresowany do WZON, a nie ZUS. ZUS nie jest adresatem tego przepisu.
Argumenty osób niepełnosprawnych za otrzymaniem wyrównania w świadczeniu wspierającym - art. 26 ust. 2
Tu wchodzi drugi bohater historii - art. 26 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym. Przepis jest adresowany do ZUS, a nie WZON i stanowi:
„Jeżeli w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, zostanie złożony wniosek, prawo do świadczenia wspierającego ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia”.
To, że przepis jest adresowany do ZUS, a nie WZON jest prawnie bardzo ważne - bo ZUS ignoruje przepis adresowany do niego, a jednocześnie stosuje art. 5, którego nie jest adresatem - art. 5 jest skierowany do WZON. ZUS nie ma prawa się nim posługiwać i ustalać od kiedy, co obowiązuje w świadczeniu wspierającym. Pomimo to robi tak od 1 stycznia 2026 r.
Art. 26 ust 2 ustawy o świadczeniu wspierającym pozostaje w sprzeczności z art. 5 w tym znaczeniu, że w przypadku dotrzymania wymogu złożenia dokumentów w ZUS w terminie 3 miesięcy od wydania przez WZON decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, bez żadnych dodatkowych warunków nakazuje ZUS-owi wypłacić wyrównanie poczynając od dnia złożenia wniosku we WZON. Art. 26 ust. 2 w ogóle nie odnosi się ani jednym słowem do dat wskazanych przez WZON w decyzji.
Dla zastosowania art. 26 ust. 2 istotne są wyłącznie:
- data złożenia wniosku we WZON oraz
- data złożenia dokumentów w ZUS.
Ważne! Przepis nakazuje także ZUS-owi działać z urzędu. ZUS tego nie robi, gdyż interpretuje prawo w ten sposób, że zastosowanie art. 26 ust. 2 jest zależne od dat wskazanych w decyzji WZON, choć w samym przepisie nie zawarto takiego warunku.
Wniosek o przyznanie punktów (poziom potrzeby wsparcia) został złożony w WZON w marcu 2026 r. Decyzję WZON wydał w czerwcu 2026 r. – w decyzji punkty zostały przyznane od 3 czerwca.
Osoba niepełnosprawna od razu złożyła wniosek w ZUS o wypłatę świadczenia wspierającego i domaga się wyrównania od marca 2026 r., zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym. ZUS powołuje się na art. 5.
Pojedynek między instytucją a osobą niepełnosprawną rozstrzygnie sąd.
Osoby niepełnosprawne - nie liczcie na to, że ZUS ustąpi w sprawie wyrównań. Świadczy o tym odpowiedź ZUS na zapytanie Infor.pl
Zapytanie:
"Przygotowuję artykuł o zasadach wypłaty wyrównań przez ZUS na podstawie art. 26 ust 2 ustawy o świadczeniu wspierającym. Dołączę do artykułu Państwa odpowiedź.
Art. 26 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym stanowi, że „Jeżeli w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, zostanie złożony wniosek, prawo do świadczenia wspierającego ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia”.
W decyzjach WZON o poziomie potrzeby wsparcia jest podana data, od której ustala się potrzebę wsparcia. W przykładzie poniżej jest to data „od 3 czerwca 2026 r.” Załóżmy, że wniosek w WZON został złożony w marcu 2026 r. Jest to więc wniosek złożony w tym roku. Jest to pierwszy wniosek o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia, a nie o jego przedłużenie.
punkty w świadczeniu wspierającym
punkty w świadczeniu wspierającym
Media
Czy ZUS wypłaci osobie niepełnosprawnej wyrównanie od marca 2026 r. z urzędu działając na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym, czy też wypłaci świadczenie wspierające od czerwca 2026 r. (kierując się datą 3 czerwca)? Czy aby otrzymać wyrównanie od marca 2026 r. potrzebny jest osobny wniosek osoby niepełnosprawnej z wyraźnym żądaniem wypłaty przez ZUS świadczenia wspierającego od marca 2026 r.
z poważaniem
Tomasz Król
dziennikarz Infor.pl
ZUS odpowiedział krótko i zdecydowanie:
Panie Redaktorze,
W opisanym przykładzie art. 26 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym nie będzie miał zastosowania.
W decyzji WZON wskazał początek okresu na jaki określił potrzebę wsparcia. Nie ma więc podstawy do przyznania świadczenia wspierającego za okres wcześniejszy.
Art. 26 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym miałby zastosowanie, jeśli w decyzji jako początek okresu wskazana byłaby data złożenia wniosku o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia.
Jakie szanse w sądzie?
Są dwa warianty (w mojej ocenie) zachowania sędziów, którzy otrzymają odwołanie osoby niepełnosprawnej domagającej się wypłaty wyrównania w 2026 r. tak jak było to w 2025 r. i w 2024 r.
Wariant 1. ZUS wygrywa:
Taka sytuacja będzie miała miejsce po przyjęciu przez sąd, że skoro poziom potrzeby wsparcia określono na np. 3 czerwca (jak w naszym przykładzie powyżej), to za okresy wcześniejsze świadczenie wspierające dla osoby niepełnosprawnej nie powstało. Nie ma więc podstawy do wyrównania od marca 2026 r.
Wariant 2, ZUS przegrywa
Taka sytuacja będzie miała miejsce jeżeli sędziowie sięgną do Konstytucji RP.
Art. 2 Konstytucji RP stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Niezależnie od argumentów ZUS (są logiczne) w prawie jest obowiązujący art. 26 ust. 2, który nakazuje - bez żadnego związku z datami w decyzjach WZON na wypłatę wyrównań. Przy uwzględnieniu art. 2 Konstytucji RP jest podstawa do wypłaty tych pieniędzy - trzeba tylko złożyć wniosek do ZUS o wypłatę do sądu i złożyć odwołanie wskazując, że spełniło się przesłanki art. 26 ust. 2, czyli skierowało do ZUS pismo w terminie 3 miesięcy od dnia decyzji WZON o punktach.
Wynik sporu w sądzie jest bardzo niepewny i nie potrafię powiedzieć, co zrobią sędziowie.
REKLAMA
© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.
REKLAMA
