Strona główna » Prawo » Sprawy rodzinne » Pomoc Społeczna » Niepełnosprawni » Sąd: Pracownik MOPS udawał klienta. I wykazał, że zasiłek się nie należy

Sąd: Pracownik MOPS udawał klienta. I wykazał, że zasiłek się nie należy

06 października 2026, 15:35
[Data aktualizacji 06 października 2026, 15:35]

Tomasz Król

prawnik piszący o m.in.: problemach osób niepełnosprawnych, ZUS, pracy, cywilistyce, administracji, przedsiębiorcach, podatkach

Starasz się o zasiłek w MOPS? Urzędnicy sprawdzą Twojego Facebooka i Instagrama pod kątem handlu, usług, wydatków (np. samochód) [Przykład]

T. Król

Własne

REKLAMA

W sprawie przedstawionej w artykule pracownik MOPS zadzwonił do tatuażysty, korzystając z kontaktu zamieszczonego na Facebooku, i umówił się na wykonanie tatuażu. Informacje pozyskał z Facebooka, gdzie znalazł ogłoszenie o usługach wykonywania tatuaży. Z tej historii wynikają dwa etapy prowokacji przeprowadzonej przez pracowników MOPS. Krok pierwszy to przejrzenie profilu na Facebooku osoby wnioskującej o zasiłek z MOPS. Krok drugi to udawanie klienta przed wnioskodawcą. W ten sposób pracownik MOPS uznał, że oświadczenia o dochodach zawarte we wniosku nie są prawdziwe.

Projekt zmian w prawie na 2027 r.
Porównanie stanu prawnego co do możliwości weryfikacji dochodów i majątku przez MOPS
Wróćmy do wyroku w sprawie tatuażysty. Jaka była jego sytuacja w MOPS?
Zasiłek celowy - kiedy i jak jest przyznawany:
Nie ma roszczeń w pomocy społecznej. Można tylko wnioskować. Reszta w praktyce zależy od MOPS i zasobności jego budżetu

Kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy okazało się dociekliwe śledztwo przeprowadzone przez pracownika MOPS. Pracownik socjalny nie ograniczył się do weryfikacji papierowych oświadczeń wnioskodawcy, lecz samodzielnie "namierzył" w mediach społecznościowych oferty wykonywania tatuaży publikowane przez skarżącego.

REKLAMA

Przykład

Aby ostatecznie zweryfikować faktyczne prowadzenie działalności, pracownik zastosował prowokację – zadzwonił do wnioskodawcy, podając się za klienta. Skarżący bez wahania zgodził się wykonać tatuaż i podał konkretną cenę za usługę. Gdy prawda wyszła na jaw, oburzony wnioskodawca zarzucił MOPS „prowokację”, nie zaprzeczając jednak samemu zdarzeniu – próbował jedynie usprawiedliwiać się kryzysem w branży i złym stanem zdrowia.

Organ nie miał wątpliwości: zatajenie nieewidencjonowanej działalności komercyjnej oraz dochodów to ewidentny brak współdziałania z pracownikiem socjalnym, co na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej w pełni uzasadniało odmowę przyznania świadczenia.

Źródło: Wyrok WSA w Łodzi z 5 maja 2026 r. (II SA/Łd 294/26). Link do wyroku

Projekt zmian w prawie na 2027 r.

Dotyczy nowelizacji art. 12 ustawy o pomocy społecznej: MOPS łatwiej odbierze przyznane świadczenia. Jeżeli uchwali to parlament, a prezydent RP podpisze, to zmiana w art. 12 ustawy o pomocy społecznej uderzy w osoby, które formalnie wykazywały niskie dochody, a jednocześnie dysponują znacznym majątkiem. Dotychczasowy przepis pozwalał ośrodkom pomocy społecznej (OPS/MOPS) jedynie na odmowę przyznania nowego świadczenia w przypadku rażących dysproporcji finansowych. Nowelizacja rozszerza tę kompetencję – organ uzyska prawo do uchylenia już wydanej decyzji przyznającej wsparcie.

Porównanie stanu prawnego co do możliwości weryfikacji dochodów i majątku przez MOPS

	Stan prawny w 2026 r.	Stan prawny od 2027 r. w przypadku uchwalenia projektu
Treść art. 12 ustawy	W przypadku stwierdzenia dysproporcji (...) można odmówić przyznania świadczenia.	W przypadku stwierdzenia dysproporcji (...) można odmówić przyznania świadczenia lub uchylić decyzję przyznającą świadczenie. MOPS miałby łatwiej z odebraniem świadczeń po wykryciu darowizny albo spadku.
Zakres działania MOPS	Wyłącznie blokowanie nowych wniosków (np. odmowa przyznania zasiłku celowego).	Blokowanie nowych wniosków oraz odebranie świadczeń przyznanych wcześniej (np. usług opiekuńczych).
Ciężar dowodowy	MOPS musiał udowadniać, że spadek/darowizna realnie podnosi dochód beneficjenta lub wykazać pracę w „szarej strefie”.	MOPS wykazuje jedynie sama jawną dysproporcję między deklarowanym dochodem a posiadanym majątkiem.

Wróćmy do wyroku w sprawie tatuażysty. Jaka była jego sytuacja w MOPS?

W uzasadnieniu wyroku czytamy: "Jak wynika z akt sprawy, skarżący ur. 14 kwietnia 1979 r. legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia 9 października 2025 r., którym został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 października 2028 r. W orzeczeniu tym wskazano, że naruszenie sprawności organizmu ma charakter czasowy, w związku z tym orzeczenie wydane zostało na czas określony. Zatrudnienie przewidziano w warunkach pracy chronionej.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

I ta sytuacja spowodowała wypłatę szeregu świadczeń. Np:

zasiłek celowy na zakup leków we wrześniu 2025 r. w wysokości 250 zł,
zasiłek celowy na zakup posiłków od 1 września 2025 r. do 30 września 2025 r. w wysokości 400 zł oraz
od 1 października 2025 r. do 31 października 2025 r. w wysokości 400 zł, jak również
zasiłek pielęgnacyjny w okresie od 1 sierpnia 2025 r. do 31 października 2028 r. w wysokości 215,84 zł miesięcznie.

Dodajmy, że w sprawie jest jeszcze dług alimentacyjny – ponad 50 000 zł – wobec niepłacenia alimentów na dwoje dzieci.

Zasiłek celowy - kiedy i jak jest przyznawany:

Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy przysługuje na pokrycie niezbędnych potrzeb bytowych (m.in. zakupu żywności, leków, opału, odzieży czy napraw w mieszkaniu).

Ważne

Decyzja rozstrzygająca o przyznaniu zasiłku celowego musi zostać poprzedzona postępowaniem wyjaśniającym, którego elementem koniecznym, zgodnie z art. 106 ust. 4 u.p.s. jest rodzinny wywiad środowiskowy, który jest szczególnym rodzajem dowodu przewidzianym w ustawie o pomocy społecznej. Takowy wywiad został w sprawie przeprowadzony.

Nie ma roszczeń w pomocy społecznej. Można tylko wnioskować. Reszta w praktyce zależy od MOPS i zasobności jego budżetu

Użyte w ww. przepisie sformułowanie „może” oznacza, że decyzja ma charakter uznaniowy. Wnioskodawca nie ma roszczenia o przyznanie wsparcia ani o określenie jego wysokości, a organ może odmówić pomocy lub ją miarkować. Spełnienie przesłanek ustawowych nie obliguje organu do uwzględnienia żądania strony, a kontrola sądowa ogranicza się jedynie do oceny, czy nie przekroczono granic uznania administracyjnego i nie wydano decyzji dowolnej (wyrok NSA z 8.05.2026 r., I OSK 399/25).

Pamiętajmy, że pomoc społeczna nie jest przyznawana automatycznie. W uzasadnieniu analizowanego wyroku sędziowie sformułowali następujące wyliczenie:

Po pierwsze, pomoc wymaga spełnienia przesłanek danego świadczenia;

po drugie, musi uwzględniać możliwości systemu wspierającego wiele osób potrzebujących;

po trzecie, może zostać odmówiona lub ograniczona, gdy osoba albo rodzina ubiegająca się o pomoc nie współdziała w przezwyciężaniu trudnej sytuacji materialnej. Nie może ona stanowić stałego i wyłącznego źródła utrzymania, ponieważ służy jedynie wsparciu w trudnych sytuacjach oraz zaspokojeniu niezbędnych potrzeb w sposób zgodny z godnością człowieka. Ma zatem charakter subsydiarny wobec aktywności samego zainteresowanego (vide np. wyrok WSA w Gdańsku z 24.06.2026 r., II SA/Gd 232/26)

Klasyfikacja budżetowa 2027. Nowe rozporządzenie z komentarzem eksperta

Kalkulator dat

I tak

Powiązane