Demografia zmieni rynek pracy. Jest grupa pracowników, która może odegrać kluczową rolę

• Polski rynek pracy zmniejszy się o ponad 2,1 mln osób
• Doświadczenie przestaje być przewagą?
• Stereotypy wciąż kształtują rynek pracy
• Organizacje nie wykorzystują doświadczenia pracowników 50+
• Doświadczenie może być kluczowe w erze AI

Polski rynek pracy zmniejszy się o ponad 2,1 mln osób

Twórcy raportu „Siła doświadczenia w erze AI. Jak wykorzystać potencjał dojrzałych pracowników" podkreślili, że do 2035 r. w wyniku zachodzących procesów demograficznych polski rynek pracy zmniejszy się o ponad 2,1 mln osób. „To ekwiwalent sytuacji, w której z mapy zatrudnienia jednym ruchem wymazujemy jednocześnie całą populację Krakowa, Łodzi i Wrocławia" - zobrazowali. Zaznaczyli, że podczas gdy obecnie osoby 50+ stanowią 37,3 proc. populacji, w 2035 ich liczba może stanowić 43,2 proc.

Z badania wynika, że 66,9 proc. respondentów zgadza się ze stwierdzeniem, że w ciągu najbliższych 10 lat liczba osób dostępnych na rynku pracy będzie maleć. 73,6 proc. uważa jednak, że pracodawcy nie są obecnie przygotowani na nadchodzące zmiany demograficzne.

Doświadczenie przestaje być przewagą?

Twórcy raportu zwrócili również uwagę na paradoks, który obrazują wyniki. Podczas gdy większość respondentów jest świadomych tego, że liczba pracowników będzie maleć i 88,4 proc. uważa, że dłuższa aktywność zawodowa osób 50+ jest korzystna dla pracodawców, to z drugiej strony tylko 22,3 proc. jest zdania, że osoby te mają obecnie realne możliwości dalszego rozwoju zawodowego.

Badanie pokazuje, że pracownicy oceniają swoje kompetencje jako wartościowe na obecnym rynku pracy. Takiego zdania jest 93 proc. respondentów, a w grupie wiekowej 50+, 97,4 proc. Jednocześnie 95,6 proc. respondentów w tej grupie deklaruje gotowość do zdobywania nowych kompetencji.

„Mimo wysokiej oceny własnych kompetencji, w wielu wypowiedziach respondentów wybrzmiewa, że na rynku pracy doświadczenie zawodowe przestaje być postrzegane jako przewaga, a zaczyna być traktowane jako sygnał »niedopasowania« lub potencjalnego ryzyka dla pracodawcy" – zaznaczyli autorzy badania. „Choć organizacje deklarują, że cenią doświadczenie, w praktyce bywa ono postrzegane jako źródło wyższych oczekiwań, mniejszej elastyczności lub trudności w dopasowaniu do zespołu» – dodali.

Stereotypy wciąż kształtują rynek pracy

W badaniu sprawdzono również, z jakimi stereotypami najczęściej łączeni są pracownicy w grupie 50+ oraz poniżej 35 lat. Najsilniejsze stereotypy dotyczące osób 50+ koncentrują się wokół technologii, adaptacji i rozwoju. Osoby 50+ są określane jako wolniej uczące się technologii, mające trudności z przyjmowaniem informacji zwrotnej od młodszych szefów czy mniej kreatywne. Z kolei młodzi mają najczęściej opinię nielojalnych, mało odpornych na stres i mających skłonność do zbyt częstych zmian pracy.

Badanie przeprowadzone wśród respondentów pokazuje jednak inną perspektywę - 93,6 proc. zadeklarowało gotowość do zmiany roli, stanowiska lub zakresu odpowiedzialności, jeśli będzie tego wymagał rynek pracy, 67,9 proc. jest gotowych całkowicie zmienić zawód, a 64,4 proc. zmienić formę zatrudnienia. W grupie pracowników 50+, 94,5 proc. zadeklarowało gotowość do zmiany roli lub zakresu odpowiedzialności, 65,4 proc. jest gotowych zmienić zawód, a 71,8 proc. formę zatrudnienia.

Organizacje nie wykorzystują doświadczenia pracowników 50+

Pomimo chęci rozwoju kompetencji czy nawet zmiany zawodu, 48,6 proc. respondentów zgodziło się ze stwierdzeniem, że brakuje im oferty rozwojowej dopasowanej do obecnego etapu kariery, a w grupie 50+, 50 proc.

Cytowana w raporcie ekspertka Ewelina Niewińska, Managing Director w PwC Polska podkreśliła, że wyniki badania pokazują, że organizacje nie tylko nie wykorzystują doświadczenia pracowników 50+, ale systematycznie ten zasób erodują, nie zdając sobie sprawy z jego wartości dla transformacji technologicznej.

Doświadczenie może być kluczowe w erze AI

„W świecie agentów AI przewagę buduje nie ten, kto automatyzuje najszybciej, ale ten, kto wie, co wbudować w system, zanim pozwoli mu działać autonomicznie. Tę wiedzę mają dziś ludzie 50+. Pytanie brzmi, czy organizacje zdążą ją wydobyć, zanim odejdzie razem z nimi" – zaznaczyła Niewińska.

The Best Age to fundacja badawczo-ekspercka, której działalność koncentruje się na strategicznym zarządzaniu wiekiem i kapitałem ludzkim w warunkach transformacji demograficznej i technologicznej.

Badanie zrealizowano w okresie 12.02-12.03 2026 r. na próbie 4031 osób metodą internetową (CAWI). Wykorzystano również 36 indywidualnych wywiadów pogłębionych (IDI) oraz analizę 50 raportów ESG polskich spółek giełdowych.

Prezentacja raportu „Siła doświadczenia w erze AI. Jak wykorzystać potencjał dojrzałych pracowników" oraz dyskusja o nim z udziałem ekspertów odbędzie się we wtorek o 9.30 w auli VII Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.