To już ostatni dzień na przelanie drugiej raty odpisu na ZFŚS. Ile zapłacą pracodawcy?

• Do końca września trzeba wpłacić drugą ratę odpisu
• Odpisy dobrowolne i dowolne kształtowanie odpisu

Do końca września trzeba wpłacić drugą ratę odpisu

We wrześniu pracodawcy tworzący zakładowy fundusz świadczeń socjalnych przekazują na jego rachunek drugą ratę odpisu, na którą w większości przypadków złoży się 25% wartości odpisu podstawowego i odpisy dobrowolne. Przed dopełnieniem tego obowiązku konieczne było przeprowadzenie szczegółowych obliczeń. Nie będą to ostatnie obliczenia w tym roku, bo na dzień 31 grudnia będą jeszcze musieli dokonać korekty odpisu na podstawie wskaźników rzeczywistego, a nie planowanego zatrudnienia.
Przypomnijmy, że ZFŚS tworzy się z corocznego odpisu podstawowego, naliczanego w stosunku do przeciętnej liczby zatrudnionych. Należy odróżnić dwa rodzaje odpisu:
- podstawowy (obowiązkowy),
- zwiększenie odpisu (odpis fakultatywny, uznaniowy).

Zasadą jest, że wysokość odpisu podstawowego na jednego zatrudnionego wynosi zgodnie z postanowieniami ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych:
- 37,5% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub w drugim półroczu roku poprzedniego, jeżeli przeciętne wynagrodzenie z tego okresu było kwotą wyższą.
- 50% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na jednego pracownika wykonującego prace w szczególnych warunkach lub prace o szczególnym charakterze – w rozumieniu przepisów o emeryturach pomostowych.
Wynagrodzenie to ogłaszane jest przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) w terminie do 20 lutego każdego roku.

Wysokość odpisu podstawowego na jednego pracownika młodocianego wynosi odpowiedni procent przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej:
- 5% w pierwszym roku nauki,
- 6% w drugim roku nauki,
- 7% w trzecim roku nauki.

Odpisy dobrowolne i dowolne kształtowanie odpisu

Zwiększenia odpisu (odpisy dobrowolne, uznaniowe) przedstawiają się następująco:

1. Z tytułu niepełnosprawności - wysokość odpisu podstawowego może być zwiększona o 6,25% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na każdą zatrudnioną osobę, w stosunku do której orzeczono znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności. Trzeba pamiętać, że ten rodzaj odpisu dotyczy tylko pracowników. Nie można dokonać tego zwiększenia na emeryta lub rencistę, ponieważ ustawodawca wyraźnie wskazał, że chodzi o osobę zatrudnioną.
2. Na emerytów i rencistów – pracodawcy sprawujący opiekę socjalną nad emerytami i rencistami – byłymi pracownikami, w tym także ze zlikwidowanych zakładów pracy, mogą zwiększyć fundusz o 6,25% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na każdego emeryta i rencistę uprawnionego do tej opieki. Co istotne, pracodawca może zdecydować, że nie będzie dokonywał odpisów na emerytów i rencistów, ale nie może wykluczyć ani emerytów, ani rencistów z grona osób uprawnionych do korzystania z ZFŚS, nawet jeśli nie będzie dokonywał na nich odpisu.
3. Pracodawcy, którzy utworzyli zakładowy żłobek lub klub dziecięcy oraz przeznaczą na ten cel z odpisu podstawowego kwotę odpowiadającą 7,5 punktu procentowego tego odpisu mogą zwiększyć fundusz na każdą zatrudnioną osobę o 7,5% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, pod warunkiem przeznaczenia całości tego zwiększenia na prowadzenie żłobka lub klubu dziecięcego

U pracodawców innych niż jednostki budżetowe i samorządowe zakłady budżetowe, którzy zatrudniają według stanu na dzień 1 stycznia danego roku:
- co najmniej 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty,
- co najmniej 20 i mniej niż 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, gdzie fundusz został utworzony na wniosek zakładowej organizacji związkowej,
wysokość odpisu może być dowolnie kształtowana w układzie zbiorowym pracy, a gdy nie są nim związani, w regulaminie wynagradzania. Zapisy w tym zakresie muszą być uzgodnione z organizacją związkową, a jeżeli taka nie działa, to z przedstawicielem pracowników. „Dowolne” kształtowanie odpisu na fundusz oznacza, że pracodawca może odpis zarówno zmniejszyć, jak i zwiększyć, w stosunku do poziomu ustawowego, a ustawa nie określa górnej wysokości odpisu.