Większe prawa dla pasażerów linii lotniczych w UE od 2027 r. Odwołane loty i opóźnienia a odszkodowanie. Co zmienia się na niekorzyść?

• Zmiany prawach pasażerów linii lotniczych od 2027 r.
• 5 ukłonów w stronę podróżnych
• Nowe rozwiązania na niekorzyść konsumenta
• Zmiany w prawach pasażerów od 2027 r. - komentarz
• Etapy wdrażania zmian

Zmiany prawach pasażerów linii lotniczych od 2027 r.

Po niemal 13 latach trudnych negocjacji instytucje Unii Europejskiej przypieczętowały kompleksową nowelizację Rozporządzenia (WE) nr 261/2004, kluczowego aktu prawnego regulującego prawa pasażerów w przypadku opóźnionych i odwołanych lotów oraz odmowy przyjęcia na pokład. Znowelizowane przepisy przynoszą długo oczekiwany przełom – nie tylko chronią wywalczone wcześniej standardy ochrony finansowej, ale również zdecydowanie upraszczają procedury reklamacyjne oraz eliminują uciążliwe ukryte opłaty.

5 ukłonów w stronę podróżnych

1. Utrzymanie progu odszkodowania - opóźnienie co najmniej 3 godziny

Pasażerowie zachowują prawo do rekompensaty finansowej (od 250 do 600 euro) w przypadku opóźnienia przybycia do celu o co najmniej 3 godziny. Odrzucono propozycje wydłużenia tego czasu do 5 godzin, co stanowi istotną wygraną konsumentów.

2. Większa przejrzystość cen i bezpłatny przedmiot osobisty o maksymalnych wymiarach 40 × 30 × 15 cm

Pasażer będzie mógł zabrać na pokład bez dodatkowej opłaty jeden przedmiot osobisty, o maksymalnych wymiarach 40 × 30 × 15 cm lub taki, który mieści się pod siedzeniem. Przy prezentowaniu taryf lotniczych przewoźnicy i pośrednicy będą musieli domyślnie pokazywać cenę obejmującą również jeden bagaż podręczny. Nowe przepisy wprowadzają również zakaz pobierania dodatkowej opłaty za wydrukowanie karty pokładowej, jeśli pasażer dokonał już odprawy.

3. Bezpłatna korekta literówki w nazwisku

Przewoźnik będzie musiał bezpłatnie, co najmniej raz, poprawić literówkę w nazwisku pasażera lub zaktualizować nazwisko w związku ze zmianą administracyjną. Wniosek należy złożyć najpóźniej 48 godzin przed planowanym odlotem.

4. Koniec z praktyką „no-show”

Przewoźnik nie będzie mógł odmówić pasażerowi wejścia na pokład lotu powrotnego ani pobierać od niego opłaty tylko dlatego, że pasażer nie skorzystał z wcześniejszego lotu w ramach tego samego kontraktu przewozowego.

5. Jasne terminy składania wniosków o odszkodowanie

Pasażer będzie miał 9 miesięcy od rzeczywistej daty odlotu na złożenie wniosku o odszkodowanie. Przewoźnik będzie zobowiązany niezwłocznie potwierdzić otrzymanie wniosku, a następnie w ciągu 30 dni kalendarzowych wypłacić należne odszkodowanie albo przekazać pasażerowi uzasadnienie odmowy. Dodatkowo, w przypadku opóźnienia mogącego stanowić podstawę do odszkodowania, przewoźnik będzie musiał w ciągu 96 godzin od zakończenia podróży przekazać pasażerowi informację o przysługujących mu prawach oraz instrukcję składania wniosku.

6. Sprawniejsze przekierowanie i alternatywne połączenia

Jeżeli przewoźnik nie zaoferuje w ciągu 3 godzin odpowiedniego przekierowania do miejsca docelowego, pasażer będzie mógł samodzielnie zorganizować alternatywną podróż – innym lotem, u innego przewoźnika lub, jeśli jest to odpowiednie ze względu na pokonywaną odległość, innym środkiem transportu. Pasażer będzie mógł ubiegać się o zwrot niezbędnych, rozsądnych i odpowiednich kosztów takiej podróży, do wysokości 400% pełnej ceny pierwotnego biletu lub biletów oraz ewentualnych opłat pośrednika.

Nowe rozwiązania na niekorzyść konsumenta

Chociaż bilans reformy wypada na korzyść konsumentów, nowelizacja zawiera również rozwiązania będące wynikiem kompromisu z branżą lotniczą, np.:

• Limity na bezpłatną opiekę w kryzysach masowych – w sytuacjach długotrwałych paraliży przestrzeni powietrznej wprowadzono górny limit na bezpłatne zakwaterowanie w hotelu (do 5 nocy).
• Brak waloryzacji kwot odszkodowań – stawki odszkodowań pozostały na poziomie z 2004 roku. Z powodu inflacji ich realna wartość nabywcza jest dziś odczuwalnie niższa.
• Brak zabezpieczenia na wypadek upadłości linii lotniczej (Insolvency Protection) – nie zdecydowano się na wprowadzenie obowiązkowego funduszu gwarancyjnego na przypadek bankructwa przewoźnika.

Zmiany w prawach pasażerów od 2027 r. - komentarz

Wojciech Szczerba, Koordynator ECK: Przez lata w sprawach lotniczych obserwowaliśmy niepokojącą asymetrię - często podróżny w trakcie zakłóconego lotu musiał działać pod ogromną presją czasu, podczas gdy na rozpatrzenie reklamacji czekał miesiącami, niejednokrotnie zderzając się z odmowami powołującymi się na ogólnikowe 'nadzwyczajne okoliczności'.

Największą wartością nowej regulacji nie jest sama wysokość stawek odszkodowań – które udało się obronić – lecz precyzja proceduralna. Wprowadzenie sztywnego, 30-dniowego terminu na odpowiedź linii lotniczej oraz jasny podział odpowiedzialności za organizację transportu zastępczego to krok w stronę prawdziwego partnerstwa na rynku.

Jako sieć ECC-Net każdego roku wspieramy tysiące konsumentów w polubownym rozwiązywaniu sporów z zagranicznymi liniami lotniczymi. Nasze doświadczenie pokazuje, że najwięcej konfliktów rodzi się z niejasności – gdy przepisy pozostawiają zbyt duży margines do różnej interpretacji, porozumienie bywa trudne do osiągnięcia.

Ta nowelizacja daje pasażerom i naszej sieci zupełnie nową jakość. Klarowne zasady, sztywne 30 dni na odpowiedź przewoźnika oraz jasny katalog niedozwolonych opłat tworzą przejrzyste ramy, w których konsument i linia lotnicza z innego kraju UE mogą sprawnie i polubownie dojść do porozumienia.

Etapy wdrażania zmian

Nowelizacja przechodzi obecnie finalne etapy legislacyjne przed wejściem w życie:

• Prace formalno-językowe: Finalizacja poprawności i spójności terminologicznej we wszystkich językach urzędowych UE.
• Publikacja: Oficjalne ogłoszenie aktu prawnego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
• Wejście w życie: Przepisy wchodzą w życie 20 dni po publikacji.
• Okres przejściowy (vacatio legis): Wyznaczono 12-miesięczny okres dostosowawczy dla linii lotniczych, portów lotniczych oraz krajowych organów egzekwowania prawa (w Polsce: Urzędu Lotnictwa Cywilnego), aby przygotować procedury i systemy IT do nowych standardów.
• Stosowanie przepisów: Nowe zasady zaczną w pełni chronić pasażerów najwcześniej w drugiej połowie 2027 roku.