Świadczenie wspierające 2026. Jak długo czeka się na decyzję WZON?

• Osoby z niepełnosprawnościami skarżą się na przewlekłe postępowania
• Według przepisów 3 miesiące na decyzję WZON
• Aktualny czas oczekiwania na decyzję o potrzebie wsparcia
• Jak uzyskać świadczenie wspierające w 2026 roku?

Osoby z niepełnosprawnościami skarżą się na przewlekłe postępowania

O problemach związanych z przewlekłością postępowań przed wojewódzkimi zespołami ds. orzekania o niepełnosprawności (WZON), pisał w swojej interpelacji Henryk Szopiński wraz z grupą posłów.

„Do naszych biur poselskich wpływa coraz więcej dramatycznych sygnałów od osób z niepełnosprawnościami oraz ich rodzin, dotyczących przewlekłości postępowań związanych z wydawaniem decyzji niezbędnych do uzyskania świadczenia wspierającego” – czytamy w interpelacji.

Posłowie przekonują, iż problem ma charakter systemowy i obejmuje wiele województw. Jak podkreślają, w praktyce wiele osób napotyka chaos organizacyjny, a także brak skutecznych mechanizmów ochrony przed bezczynnością organów administracji.

Do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej skierowano zatem pytania o to ile osób w Polsce oczekuje obecnie na wydanie decyzji dotyczącej świadczenia wspierającego z przekroczeniem ustawowych terminów i jakie są rzeczywiste średnie czasy oczekiwania. Posłowie zapytali również o możliwość przygotowania pilnej nowelizacji przepisów w tym zakresie.

Według przepisów 3 miesiące na decyzję WZON

W odpowiedzi na interpelację, wiceszefowa resortu rodziny Monika Sikora przypomniała o art. 6b4 ust. 5 ustawy o rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych. Zgodnie z tym przepisem, wnioski o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia rozpatrywane są w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia wpływu do wojewódzkiego zespołu . Na podstawie art. 35 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego do terminów określonych w przepisach nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych i okresów zawieszenia postępowania, okresów trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.

Aktualny czas oczekiwania na decyzję o potrzebie wsparcia

Pełnomocniczka podkreśliła, iż w krótkim czasie do wojewódzkich zespołów wpłynęła bardzo duża liczba wniosków o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia. Zwiększyła się też liczba wniosków o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności i orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, co przyczyniło się do wydłużenia czasu oczekiwania na decyzje.

Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podjęło zatem decyzję o natychmiastowym zwiększeniu finansowania systemu orzecznictwa i podjęciu działań naprawczych, które zwiększyły efektywność wydawania decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia przez wojewódzkie zespoły.

„W ich efekcie stale zwiększa się odsetek rozpatrzonych wniosków. W Biurze Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych prowadzony jest stały monitoring średniego czasu rozpatrywania wniosków przez poszczególne Wojewódzkie Zespoły do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności” – podkreśla wiceminister Monika Sikora.

I przypomina o dokonanym w ubiegłym roku przeglądzie stosowania przepisów ustawy o świadczeniu wspierającym. Dokument ten zawiera konkretne rekomendacje dotyczące skrócenia czasu oczekiwania, usprawnienia pracy zespołów orzeczniczych oraz korekty zasad punktacji i stanowi punkt wyjścia dla dalszych prac legislacyjnych.

„Aktualnie w ministerstwie rodziny trwają prace nad przełożeniem rekomendacji przeglądu na konkretne rozwiązania prawne i organizacyjne. „Do Zespołu do spraw Programowania Prac Rządu 23 czerwca br. przekazano wniosek o wpis projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniu wspierającym oraz niektórych innych ustaw do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Przyjęty harmonogram prac zakłada, że projekt będzie rozpatrywany przez Radę Ministrów i trafi do prac parlamentarnych do końca br.” – informuje MRPiS.

Ponadto ministerstwo realizuje projekt „Przebudowa modelu orzekania o niepełnosprawności”. Zakończenie wszystkich działań zaplanowano na połowę 2028 r. Projekt zakłada m.in. wprowadzenie kolejnych systemowych usprawnień: opracowanie narzędzi do wieloaspektowej oceny, powstanie platformy e- learningowej i systemu informatycznego wspierającego zarządzanie procesem orzeczniczym.

Jak uzyskać świadczenie wspierające w 2026 roku?

Przypomnijmy, iż o decyzję wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności (WZON) mogą ubiegać się osoby posiadające odpowiednie orzeczenie. Chodzi tu o orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydawane przez powiatowe i miejskie zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności lub orzeczenie innego organu np. orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji, które wydaje Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Co ważne, Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie przyzna świadczenia wspierającego bez decyzji WZON ustalającej odpowiednią liczbę punktów w skali potrzeby wsparcia. Decyzja WZON co do zasady obejmuje taki sam okres jak ważność orzeczenia, ale nie dłuższy niż 7 lat.

Gdy decyzja WZON stanie się ostateczna, osoba z niepełnosprawnością może złożyć wniosek do ZUS-u o przyznanie świadczenia wspierającego. Najlepiej zrobić to w ciągu trzech miesięcy, aby otrzymać świadczenie wspierające z wyrównaniem.

Źródło: Interpelacja nr 17515 w sprawie narastającego kryzysu związanego z przewlekłością postępowań dotyczących świadczenia wspierającego oraz konieczności pilnych zmian ustawowych chroniących osoby z niepełnosprawnościami/Sejm

Polecamy: INFORLEX Pomoc społeczna