Opieka z MOPS. Czy jest bezpłatna i kto może ją dostać?

• Jakie rodzaje opieki można otrzymać w gminie?
• Na czym polegają usługi sąsiedzkie?
• Czy opieka z MOPS jest bezpłatna?
• Jak w 2026 roku powinna wyglądać opieka w miejscu zamieszkania?
• Kto może świadczyć usługi opiekuńcze?
• Jak w praktyce otrzymać opiekę z gminy?

Jakie rodzaje opieki można otrzymać w gminie?

Gmina może przyznać jeden z kilku rodzajów usług. Do najważniejszych zaliczamy usługi opiekuńcze, usługi sąsiedzkie oraz specjalistyczne usługi opiekuńcze. Taka opieka przysługuje osobom, które wymagają pomocy innych osób np. z powodu wieku czy choroby, ale nie mogą jej otrzymać od swoich najbliższych.

Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację w zakresie niewymagającym specjalistycznej wiedzy i kompetencji oraz - w miarę możliwości - zapewnienie kontaktów z otoczeniem.

Specjalistyczne usługi opiekuńcze obejmują dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności usługi świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym.

Na czym polegają usługi sąsiedzkie?

Usługi sąsiedzkie obejmują pomoc w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, podstawową opiekę higieniczno-pielęgnacyjną, przez którą należy rozumieć formy wsparcia niewymagające specjalistycznej wiedzy i kompetencji, oraz, w miarę potrzeb i możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem.

Gmina może zdecydować o świadczeniu takich usług również jako uzupełnienia opieki sprawowanej przez rodzinę.

Czy opieka z MOPS jest bezpłatna?

Szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i większość specjalistycznych usług opiekuńczych gminy określają w swoich uchwałach.

Najczęściej opieka świadczone są nieodpłatnie dla osób, które spełniają kryteria dochodowe określone w ustawie o pomocy społecznej. Próg dochodowy w przypadku osób samotnych wynosi 1010 zł, a dla osób w rodzinie – 823 zł. Jeżeli te kryteria są przekroczone, to trzeba usługi opłacić. Poziom odpłatności zależy od sytuacji dochodowe beneficjenta. Co ważne, do dochodu wliczają się niektóre świadczenia m.in. wspierające.

Niektóre mniejsze gminy (do 60 tys. mieszkańców) realizują program „Opieka 75+” Program ten zakłada wsparcie finansowe gmin w zakresie świadczenia usług opiekuńczych, w tym specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób w wieku 75 lat i więcej, spełniających warunki do udzielenia pomocy społecznej. Co ważne, program rekomenduje niepobieranie odpłatności za usługi opiekuńcze, w tym specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone dla osób w wieku 75 lat i więcej, których dochód nie przekracza 250% aktualnego kryterium dochodowego w pomocy społecznej. Progi wynoszę tu zatem: 2 057,50 zł dla osób w rodzinie i 2 525 zł w przypadku osób samotnych).

Jak w 2026 roku powinna wyglądać opieka w miejscu zamieszkania?

W sierpniu weszły w życie nowe standardy świadczenia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. Zgodnie z nowym rozporządzeniem usługi te mogą być świadczone na rzecz osób ich wymagających w różnych porach dnia i adekwatnie do występujących potrzeb przez 7 dni w tygodniu w godzinach od 6.00 do 21.00 z wyłączeniem dni świątecznych. W przypadkach zaś uzasadnionych koniecznością nieprzerwanego świadczenia usług opiekuńczych usługi te mogą być świadczone również w dni świąteczne.

Co ważne, opieka ma odbywać się w sposób zapewniający poszanowanie intymności i godności osobistej osoby, na rzecz której są świadczone usługi opiekuńcze.

Nowe przepisy określiły też minimalne wymagania w poszczególnych obszarach:

• zaspokajania codziennych potrzeb życiowych;

• opieki higienicznej;

• zaleconej przez lekarza pielęgnacji;

• zapewnienia kontaktów z otoczeniem.

Zobacz szczegółowy standard TUTAJ »>

Kto może świadczyć usługi opiekuńcze?

Usługi opiekuńcze wykonują osoby pełnoletnie, które ukończyły szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy i złożyły odpowiednie świadczenie o zdolności pod względem psychofizycznym do świadczenia takich usług. Nie mogą to być członkowie rodziny osoby, na rzecz której świadczone są usługi ani jej małżonkowie.

Osoby wykonujące usługi sąsiedzkie poza powyższymi wymaganiami muszą ponadto zamieszkiwać w najbliższej okolicy osoby, na rzecz której są świadczone usługi sąsiedzkie i zyskać jej akceptację.

Jak w praktyce otrzymać opiekę z gminy?

Aby skorzystać z usług opiekuńczych, trzeba skontaktować się z najbliższym ośrodkiem pomocy społecznej. W celu określenia sytuacji wnioskodawcy pracownik socjalny przeprowadza wywiad środowiskowy.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach np. gdy doszło do nagłego pogorszenia stanu zdrowia, usługi mogą być przyznane w trybie pilnym, czyli niezwłocznie po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego.