REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Niegodność dziedziczenia. Jak wpływa na prawo do zachowku?

Wioleta Matela-Marszałek
Autorka licznych publikacji, dziennikarka, redaktorka, prawniczka, adwokatka (niewykonująca zawodu)
Czy krewny może być niegodnym zachowku?
Czy krewny może być niegodnym zachowku?
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Czy osoba uznana przez sąd za niegodną dziedziczenia ma prawo do zachowku? Z jakich przyczyn można pozbawić spadku i zachowku krewnego, który na majątek po spadkodawcy nie zasłużył? Przepisy określają tu szczegółowe wymagania oraz terminy.

rozwiń >

Krewny nie zasługuje na zachowek. Co można z tym zrobić?

„Mój brat domaga się ode mnie zapłaty zachowku. Przez ostatnie lata nie interesował się naszą mamą, odmawiał jej pomocy, zaniedbywał. Czy sąd może uznać, że jest osobą niegodną zachowku?’ - pyta Czytelnik.

REKLAMA

REKLAMA

Jeżeli spadkobierca zostanie uznany przez sąd za niegodnego dziedziczenia, to utraci również prawo do zachowku. W praktyce z instytucji tej można korzystać również w sytuacji, gdy o zachowek ubiega się krewny, który nie zasłużył na majątek.

Przesłanki niegodności dziedziczenia po zmianach

Instytucja uznania danej osoby niegodną dziedziczenia jest bardzo silnym narzędziem w rękach pozostałych spadkobierców.

W przeciwieństwie do wydziedziczenia, z niegodnością mamy do czynienia już po śmierci spadkodawcy. Od połowy listopada 2023 r. Kodeks cywilny przewiduje 5 możliwych przesłanek uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia (wcześniej były 3).

REKLAMA

Po zmianach zatem spadkobierca może być uznany przez sąd za niegodnego, jeżeli:

Dalszy ciąg materiału pod wideo

1) dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy;

2) podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności;

3) umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił jego testament albo świadomie skorzystał z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego;

4) uporczywie uchylał się od wykonywania wobec spadkodawcy obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową;

5) uporczywie uchylał się od wykonywania obowiązku pieczy nad spadkodawcą, w szczególności wynikającego z władzy rodzicielskiej, opieki, sprawowania funkcji rodzica zastępczego, małżeńskiego obowiązku wzajemnej pomocy albo obowiązku wzajemnego szacunku i wspierania się rodzica i dziecka.

Krótki termin na formalności

Co ważne, przepisy wymagają tu konkretnego działania osób, które mają w tym interes (np. pozostałych spadkobierców).. Aby uznać danego spadkobiercę za niegodnego dziedziczenia, trzeba złożyć do sądu odpowiedni pozew. Pismo składa się w ciągu roku od dnia, w którym powód dowiedział się o przyczynie niegodności, nie później jednak niż przed upływem lat trzech od śmierci spadkodawcy.

Pamiętajmy, iż nie można uznać kogoś niegodnym dziedziczenia, jeżeli spadkodawca mu przebaczył.

Jak niegodność dziedziczenia może zostać wykorzystana w sprawie o zachowek?

Jeżeli zachowku domaga się krewny, który nagannie postępował wobec spadkodawcy, warto rozważyć skierowanie do sądu żądania o uznanie go niegodnym dziedziczenia.

Do takich spraw należy jak najlepiej się przygotować. Konkretna przesłanka uznania za niegodnego dziedziczenia powinna bowiem zostać udowodniona. Trzeba też pamiętać o wyżej wspomnianym terminie oraz o konieczności opłacenia pozwu.

Ważne

Samo podnoszenie zarzutu niegodności dziedziczenia w sprawie o zachowek nie wystarczy. Trzeba złożyć pozew w innym postępowaniu, najlepiej jeszcze przed stwierdzeniem nabycia spadku.

Kto dostanie zachowek, jeśli sąd uzna spadkobiercę niegodnym dziedziczenia?

Spadkobierca niegodny zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku. Nie ma zatem prawa do spadku ani zachowku. Uprawnienie to przechodzi jednak na jego zstępnych np. dzieci.

Z jakich innych rozwiązań można skorzystać?

W wyjątkowych przypadkach sąd może zmniejszyć wysokość należnego zachowku bądź całkowicie go pozbawić ze względu na art. 5 Kodeksu cywilnego (sprzeczność zachowania krewnego z zasadami współżycia społecznego). W orzecznictwie podkreśla się jednak wyjątkowy charakter takiego rozstrzygnięcia.

Podsumowanie

Sprawy o spadek i zachowek należą do bardzo skomplikowanych. W wielu przypadkach nieodzowna może się kazać pomoc profesjonalisty: adwokata lub radcy prawnego.

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Prawo
Świadczenia dla seniorów. Jakie wsparcie będzie dostępne w 2027 roku?

Co już wiemy o możliwych formach wsparcia osób starszych w przyszłym roku? Na jaką pomoc będzie mógł liczyć senior? Oto przykładowe świadczenia i programy.

Medycyna pracy - zmiany w 2026 r. O czym pracodawca i pracownik muszą wiedzieć

Od 18 października 2026 r. lekarze medycyny pracy mają obowiązek wystawiania orzeczeń lekarskich w postaci elektronicznej, z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych w przepisach. Dokumenty będą stanowiły część elektronicznej dokumentacji medycznej, a pracownicy uzyskają do nich dostęp za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta (IKP). Zmiana ma usprawnić obieg dokumentacji i ograniczyć liczbę papierowych dokumentów, ale nie znosi dotychczasowych obowiązków pracodawców związanych z profilaktycznymi badaniami pracowników. Co nowe przepisy oznaczają w praktyce? Czy pracownik nadal musi dostarczyć orzeczenie pracodawcy? Jakie badania są obowiązkowe, kto płaci za ich wykonanie i co należy sprawdzić w dokumentacji kadrowej?

Komisja Ekspertów ds. Osób Starszych przy RPO – plan prac na rok 2027

Odbyło się pierwsze posiedzenie Komisji Ekspertów ds. Osób Starszych w nowej kadencji Rzecznika Praw Obywatelskich. Omówiono stan prac nad Konwencją o prawach osób starszych oraz ustalono czym komisja będzie się zajmować w roku 2027.

Ceny paliw w weekend. Ile zapłacimy za benzynę i olej napędowy w dniach od 7 do 9 listopada?

W najnowszym obwieszczeniu Minister Energii określił ceny benzyny i oleju napędowego na weekend. Sprawdzamy, jaką maksymalną cenę kierowcy będą musieli zapłacić za tankowanie w dniach od 7 listopada do 9 listopada. Czy program "Ceny Paliwa Niżej" może obniżyć inflację?

REKLAMA

Opinie psychiatryczne w postępowaniu karnym – wątpliwości RPO

Rzecznik Praw Obywatelskich wystosował pismo do konsultanta krajowego w dziedzinie psychiatrii o zwrócenie uwagi na problemy związane z opiniami psychiatrycznymi w postępowaniach karnych. Jakie kwestie podniósł Rzecznik w swoim wystąpieniu?

Komunikaty ZUS. Utrudnienia w dostępie do usług elektronicznych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje o utrudnieniach i ograniczeniach w dostępie do usług elektronicznych ZUS. Trudności wystąpią w programie Płatnik, ePłatnik i w aplikacjach dedykowanych do wystawiania e-ZLA.

Projekt nowelizacji ustawy o zatrudnieniu socjalnym. Większy nadzór nad centrami integracji społecznej

Trwają prace nad nowelizacją ustawy o zatrudnieniu socjalnym. Zmiany mają poprawić warunki funkcjonowania centrów integracji społecznej oraz zwiększyć ich skuteczność w odniesieniu do indywidualnych potrzeb uczestników. Projekt ustawy o zmianie ustawy o zatrudnieniu socjalnym oraz niektórych innych ustaw został skierowany do uzgodnień.

Czy AI zastąpi portale pracy? Coraz więcej kandydatów zmienia nawyki

Serwisy pracy, które zmagały się dotąd z konkurencją portali społecznościowych, zyskały nowego rywala – wyszukiwanie oparte na sztucznej inteligencji - podaje "Rz".

REKLAMA

Nawet 19 tys. zł z NFOŚiGW na domowy magazyn energii. Kto może otrzymać dofinansowanie i na jakich zasadach?

Właściciele przydomowych instalacji fotowoltaicznych mogą ubiegać się o pieniądze na zakup magazynów energii. Od 20 października trwa nabór wniosków w ramach nowego programu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), którego budżet wynosi miliard złotych. Maksymalne wsparcie sięga 19 tys. zł, choć nie każdy prosument może liczyć na taką kwotę. Wyjaśniamy, kto kwalifikuje się do programu, jakie urządzenia obejmuje dofinansowanie i na co zwrócić uwagę przed złożeniem wniosku.

Nowa pomoc w 2027 roku. Ułatwienie dla seniorów i osób z niepełnosprawnościami?

Od przyszłego roku osoby wymagające długotrwałej opieki oraz ich bliscy otrzymają pomoc w znalezieniu odpowiednich usług i świadczeń. Wsparcie to powinni zapewnić koordynatorzy do spraw opieki długoterminowej, działający w poszczególnych powiatach.

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA