Polacy nie wybaczają tych długów. Alimenty na czele listy

• Alimenty najbardziej szkodliwym rodzajem długu
• Długi firm wobec innych przedsiębiorców na drugim miejscu
• Świadome unikanie spłaty radykalnie zmienia ocenę dłużnika

Zgodnie z raportem „Moralność finansowa Polaków 2026” Związku Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce (ZPF) 34,2 proc. ankietowanych uważa, że niektóre długi są bardziej szkodliwe dla gospodarki i społeczeństwa niż inne. Niemal taki sam odsetek – 34,1 proc. – ocenia wszystkie zaległości jako równie szkodliwe, a prawie co trzeci respondent nie ma w tej sprawie zdania.

Alimenty najbardziej szkodliwym rodzajem długu

Wśród osób, które różnicują szkodliwość poszczególnych rodzajów zadłużenia, najwyżej na liście znalazło się niepłacenie alimentów. Za bardzo szkodliwe uważa je 64,6 proc. tej grupy. Na drugim miejscu znalazły się zaległości przedsiębiorców wobec innych firm, które za szczególnie dotkliwe dla gospodarki i społeczeństwa uznało 58,8 proc. badanych. Dane Krajowego Rejestru Długów wskazują, że długi alimentacyjne sięgają 16,3 mld zł, a przedsiębiorców – niemal 12 mld zł.

Długi firm wobec innych przedsiębiorców na drugim miejscu

Badani pytani, jak oceniliby znajomego mającego niespłacone długi, najczęściej odpowiadali, że rozumieją, iż ludzie miewają trudności finansowe – taką odpowiedź wskazało 54,7 proc. badanych. Kolejne 16,1 proc. uznało, że jest to sytuacja, która może zdarzyć się każdemu. Znacznie rzadziej długi znajomego byłyby odbierane jako dowód nieodpowiedzialności – tak odpowiedziało 15,7 proc. respondentów. Tylko 4,4 proc. uznałoby taką sytuację za niemoralną.

Świadome unikanie spłaty radykalnie zmienia ocenę dłużnika

Wśród badanych, którzy początkowo tłumaczyli zaległości okolicznościami życiowymi, 71 proc. zmieniłoby swoją ocenę na negatywną, gdyby okazało się, że dana osoba ma pieniądze, lecz świadomie nie reguluje zobowiązań. Jedynie 15 proc. nadal podchodziłoby do niej ze zrozumieniem.

Badanie pokazuje też, że ankietowanych do terminowej spłaty najbardziej motywuje chęć uniknięcia problemów prawnych (70,3 proc.) oraz chęć uniknięcia dodatkowych kosztów – taką odpowiedź wskazało 67,5 proc. badanych. Ponad połowę respondentów bardzo motywuje także możliwość nieprzerwanego korzystania z mediów.

Mniej niż praktyczne konsekwencje działa samo przekonanie, że zobowiązania należy spłacać. Za bardzo motywujące uznaje je 52,1 proc. badanych. Mniejsze znaczenie ma zachowanie dobrej opinii w rodzinie lub pracy – bardzo motywuje ono 45,8 proc. respondentów, a 15,2 proc. twierdzi, że nie motywuje ich wcale.

Badanie „Moralność finansowa Polaków 2026” zostało przeprowadzone telefonicznie przez firmę Biostat na zlecenie Związku Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce w lutym i marcu 2026 r. na ogólnopolskiej 1000-osobowej próbie Polaków w wieku powyżej 18 lat.