Po zajęciu wynagrodzenia przez komornika nie ma pola do pewnych negocjacji z pracodawcą

• Zajęcie wynagrodzenia za pracę składa się z dwóch czynności
• Brak współpracy z komornikiem może skutkować grzywną

Prowadzenie egzekucji z wynagrodzenia za pracę najczęściej wiąże się z negatywnym emocjami po stronie pracownika. Często kieruje on swoje pretensje do osób zajmujących się na co dzień naliczaniem płac, zapominając o tym, że ich postępowanie jest ściśle regulowane obowiązującymi w tym zakresie przepisami i niewiele w tej sytuacji zależy od ich dobrej czy złej woli. Nie ma też w tym zakresie przestrzeni na negocjacje z pracownikiem i wprowadzanie rozwiązań, które mogłyby choćby częściowo uchronić pensję przed zajęciem. Zarówno przepisy ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, jak i ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji są skonstruowane w taki sposób, by w praktyce zapewniać ciągłość egzekucji i jak największą jej skuteczność.

Zajęcie wynagrodzenia za pracę składa się z dwóch czynności

Wszczęcie egzekucji z wynagrodzenia za pracę na podstawie przepisów postępowania cywilnego zaczyna się od wystawienia przez organ egzekucyjny zajęcia. Składają się na nie dwie czynności:

1. zawiadomienia pracownika, w którym komornik informuje go, że do wysokości egzekwowanego świadczenia i aż do pełnego pokrycia długu nie wolno mu odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób (art. 881 § 2 kpc);
2. wezwanie pracodawcy, aby w granicach zajęcia nie wypłacał dłużnikowi poza częścią wolną od zajęcia żadnego wynagrodzenia, lecz:

1. 1. przekazywał zajęte wynagrodzenie bezpośrednio wierzycielowi egzekwującemu, zawiadamiając komornika o pierwszej wypłacie, albo
   2. przekazywał zajęte wynagrodzenie komornikowi.

Czynności te powinny być wykonywane jednocześnie. Za niedopuszczalne uznaje się wysłanie wezwania pracodawcy przed nadaniem zawiadomienia pracownika i na odwrót. Komornik informuje pracownika, że do wysokości egzekwowanego świadczenia i aż do pełnego pokrycia długu nie wolno mu odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób. Zgodnie z art. 881 § 2 kpc dotyczy to w szczególności periodycznego wynagrodzenia za pracę i wynagrodzenia za prace zlecone oraz nagród i premii przysługujących dłużnikowi za okres jego zatrudnienia, jak również związanego ze stosunkiem pracy zysku lub udziału w funduszu zakładowym oraz wszelkich innych funduszach, pozostających w związku ze stosunkiem pracy.

Brak współpracy z komornikiem może skutkować grzywną

Pracodawcę komornik wzywa do:
1) niewypłacania żadnego wynagrodzenia poza częścią wolną, do wysokości egzekwowanego świadczenia i aż do pełnego pokrycia długu;
2) przekazywania go w dopuszczalnych limitach bezpośrednio wierzycielowi i zawiadomienia komornika o pierwszej wypłacie;
3) przekazywania go komornikowi.

Zajęte wynagrodzenie jest przekazywane komornikowi, a nie wierzycielowi, gdy:
1) zostało objęte inną egzekucją i w części wymagalnej nie wystarcza na pokrycie wszystkich egzekwowanych świadczeń (przesłanka obowiązkowa),
2) ma związek z egzekucję grzywien, kar, pieniężnych, opłat sądowych i kosztów postępowania w sprawach cywilnych przysługujących Skarbowi Państwa,
3) fakultatywnie zażąda tego komornik, np. w związku z opieszałością pracodawcy.

Zajmując wynagrodzenie komornik wzywa pracodawcę, aby w ciągu tygodnia:
1) przedstawił za okres trzech miesięcy poprzedzających zajęcie, za każdy miesiąc oddzielnie, zestawienie periodycznego wynagrodzenia dłużnika za pracę oraz oddzielnie jego dochodu z wszelkich innych tytułów;
2) podał, w jakiej kwocie i w jakich terminach zajęte wynagrodzenie będzie przekazywane wierzycielowi;
3) w razie istnienia przeszkód do wypłacenia wynagrodzenia za pracę złożył oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o zajęte wynagrodzenie i czy oraz o jakie roszczenia została skierowana do zajętego wynagrodzenia egzekucja przez innych wierzycieli.

Dodatkowym „motywatorem” jest w tym przypadku to, że pracodawca, który nie stosuje w omawianym zakresie obowiązujących przepisów, musi liczyć się z karą grzywny, a także koniecznością poniesienia odpowiedzialności odszkodowawczej wobec wierzyciela. Komornik wymierza grzywnę w wysokości do 5000 zł gdy pracodawca:
- nie przekazuje zajętego wynagrodzenia wierzycielowi albo komornikowi,
- nie złożył w przepisanym terminie oświadczenia dot. wysokości wynagrodzenia pracownika, przeszkód do wypłacenia wynagrodzenia albo zaniedbał przesłania dokumentów zajęcia wynagrodzenia nowemu pracodawcy dłużnika.
Wymierzenie grzywny jest obligatoryjne, a komornik robi to w drodze postanowienia, na które przysługuje skarga. Co więcej, grzywna jest powtarzana, jeżeli pracodawca nadal uchyla się od wykonania tych czynności w dodatkowo wyznaczonym terminie (art. 886 kpc).