REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Sąd: świadczenie pielęgnacyjne 2988 zł dla staruszka 82 lata. Za choroby i nieporadność jak u dziecka

Tomasz Król
prawnik - prawo pracy, cywilne, gospodarcze, administracyjne, podatki, ubezpieczenia społeczne, sektor publiczny
Sąd: świadczenie pielęgnacyjne 2988 zł dla staruszka 82 lata. Nieporadność staruszka uzasadnia niemożność pracy opiekuna
Sąd: świadczenie pielęgnacyjne 2988 zł dla staruszka 82 lata. Nieporadność staruszka uzasadnia niemożność pracy opiekuna
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Sąd porównał opiekę nad staruszkiem do opieki nad dzieckiem. To, że dziecko może wykonać samodzielnie niektóre czynności, nie oznacza, że matka może zostawić dziecko bez opieki. Podobnie jest z opieką nad nieporadną, starszą osobą. Nikt nie kwestionuje obowiązku stałej obecności matki przy dziecku, które umie sobie zawiązać buty, skorzystać z toalety, ubrać się, zrobić samodzielnie herbatę. Tymczasem gminy kwestionują konieczność stałej opieki nad niedołężnym staruszkiem poprzez wykazanie, że staruszek może sam zrobić te wszystkie czynności.

Gminy przeprowadzają wywiady środowiskowe i tworzą katalog czynności, które samodzielnie może wykonać osoba w podeszłym wieku. Gminy uważają, że mają prawo oceniać, czy ktoś jest obłożnie chory, czy nie wchodząc w ten sposób w kompetencję lekarzy. I na tej podstawie odmawiają wypłaty świadczeń pielęgnacyjnych. Co z tą praktyką zrobiły sądy?

REKLAMA

Opieka nad osobą starszą jest porównywalna z opieką nad dzieckiem. Wymagana jest stała obecności opiekunki. Tak jak przy dziecku [stwierdził sąd]

Pod pojęciem opieki należy także rozumieć stałą pieczę nad osobą wymagającą opieki, stałą gotowość i możliwość udzielenia niezwłocznej pomocy w sytuacji, gdy taka potrzeba w danym momencie zaistnieje. Tak wynika z wyroku z 7 marca 2023 r. WSA w Rzeszowie (II SA/Rz 1238/22). Prawidłowość tego wyroku potwierdził kilka tygodni temu NSA (wyrok z 27 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 1059/23). 

Dlaczego te wyroki są ważne? I dlaczego są aktualne

Jest w nich opisana praktyka odmawiania przyznawania przez gminy świadczeń pielęgnacyjnych w oparciu o wywiad środowiskowy. Prowadzi to do sprzecznych wniosków wobec orzeczenia o niepełnosprawności. Z wywiadu wynikało, że opieka nie przeszkadza w podjęciu przez opiekuna pracy (czyli mamy odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego). Z orzeczenia o niepełnosprawności wynikało coś przeciwnego - opieka ma mieć charakter stały/ciągły. Co oczywiście uzasadnia tezę o niemożności połączenia pracy i opieki. I daje podstawę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 2988 zł.

W opisanej sytuacji bez interwencji sądu w obiegu prawnym funkcjonowałyby dwa sprzeczne rozstrzygnięcia:

Dalszy ciąg materiału pod wideo

1) Decyzja administracyjna odmawiająca przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (na podstawie wywiadu środowiskowego, czyli zbioru informacji faktycznych zebranych przez urzędników bez udziału lekarza i jego ocen).

2) Orzeczenie lekarskie wskazujące konieczność stałej opieki, co tylko w wyjątkowych sytuacjach pozwala połączyć pracę z opieką. 

Niestety przez ostatnie lata gminy nie widziały sprzeczności jaka tu występuje. 

Orzeczenie lekarskie byłoby w systemie prawnym wdrożonym przez gminy tylko fakultatywną informacją, którą gmina ma prawo weryfikować przy pomocy wywiadu środowiskowego. Np. w sprawie opisanej w artykule urzędnicy przesądzili, że staruszek samodzielnie dba o higienę, sam się ubiera, choć czasami wymaga niewielkiej pomocy. Ma problemy z chodzeniem, porusza się samodzielnie na niewielkich odległościach po domu. I to wszystko stwierdzili po to, aby postawić tezę "opieka nie musi być stała" wobec osoby, która dysponowała orzeczeniem lekarskim z tezą "konieczna stała opieka". Co więcej w sprawie tej urzędnicy stwierdzili:

"Wykazaliśmy, że ojciec Skarżącej nie jest osobą obłożnie chorą, porusza się samodzielnie". Tego typu stwierdzenie jest kompetencją lekarza, a nie urzędnika MOPS!  

Orzeczenie o niepełnosprawności (stała opieka) a wywiad środowiskowy (niepotrzebna opieka).

Wyrok WSA w Rzeszowie (II SA/Rz 1238/22) - link do wyroku dotyczy staruszka (dziś 86 lat), który nie może samodzielnie funkcjonować i wymaga stałej opieki, co potwierdza orzeczenie o niepełnosprawności. 

REKLAMA

Urzędnicy uznali, że opieka jego córki polega na tylko takich czynnościach jak: zrobienie zakupów, sprawowanie zakupów, przygotowanie posiłków, wizyty lekarskie. I wyciągnęli wniosek: nic nie stoi na przeszkodzie, aby córka-opiekunka poszła do pracy, co w tamtym stanie prawnym wykluczało przyznanie świadczenie pielęgnacyjnego. Sąd skrytykował stanowisko urzędników:

"Pamiętać przy tym należy, że sprawowanie opieki może również polegać na stałym doglądaniu tej osoby. Opieka nad osobą starszą to często opieka porównywalna z opieką nad dzieckiem. Nie trzeba wykonywać za tą osobę wszystkich czynności by stwierdzić, że opieka jest wykonywana. Sam brak możliwości pozostawienia osoby samej, z uwagi na grożące niebezpieczeństwo spowodowane nieporadnością może być uzasadnioną przeszkodą w podjęciu pracy."

UWAGA! Pełniejsze omówienie wyroku (cytaty z uzasadnienia) na końcu artykułu.

Czytelnicy Infor.pl informują jak gminy odmówiły im przyznania "starego" świadczenia pielęgnacyjnego

grafika

 

 

INFOR

 

grafika

 

 

Infor.pl

 

grafika

 

 

INFOR

 

grafika

 

 

Infor

"Stare" świadczenie pielęgnacyjne długo nie zniknie 

Od 1 stycznia 2024 r. obowiązują nowe zasady w przyznawaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Polegają na:

Zasada 1) Możliwości wykonywania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez opiekunów

Zasada 2) Świadczenie pielęgnacyjne otrzyma tylko opiekun sprawujący opiekę nad niepełnosprawnymi osobami w wieku do ukończenia przez nie 18 roku życia. 

Od 1 stycznia 2024 r., opiekunowie takich osób mogą pobierać świadczenie pielęgnacyjne, łącząc je z pracą zarobkową lub innymi dochodami, bez żadnych ograniczeń, a co za tym idzie bez wymogu rezygnacji z dotychczasowego zatrudnienia. 

Przez wiele lat będzie funkcjonował równolegle "stary" system świadczenia pielęgnacyjnego ({zob. art. 63 ustawy o świadczeniu wspierającym), który:

Zasada 1) Wykluczał łączenie pracy z otrzymywaniem świadczenia pielęgnacyjnego.

Zasada 2) Nie zawierał ograniczenia "opieka tylko nad osobami niepełnoletnimi".

Dlatego powołane w artykule wyroki mają realne znaczenie prawne dla osób, które:

1) korzystają z praw nabytych

2) toczą w tej chwili spory o odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na starych zasadach.

Wyrok WSA w Rzeszowie (II SA/Rz 1238/22) przedstawimy w trzech częściach

1. Stan zdrowia osoby niepełnosprawnej - cześć 1 wyroku o świadczeniu pielęgnacyjnym:

Z uzasadnienia wyroku sądu:

REKLAMA

Z przedstawianego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, że podopieczny wymaga opieki. W orzeczeniu stwierdzono brak możliwości samodzielnego funkcjonowania, prowadzenia gospodarstwa domowego i aktywności społecznej adekwatnej do wieku, płci i środowiska według powszechnie przyjętych i akceptowanych zachowań. Stwierdzono, że osoba wymaga w celu pełnienia ról społecznych długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Nie jest również kwestionowane (odpis skrócony aktu zgonu), że podopieczny jest wdowcem, a Skarżąca jest jego córką, a więc znajduje się w pierwszej grupie osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie ma również sporu co do tego, że Skarżąca nie pobiera żadnego świadczenia konkurencyjnego względem świadczenia pielęgnacyjnego.

Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że Skarżąca mieszka z ojcem, który jest osobą przewlekle chorą, ma problemy z chodzeniem, porusza się na niewielkich odległościach po domu. Samodzielnie dba o higienę, sam się ubiera, czasami potrzebuje niewielkiej pomocy, samodzielnie spożywa posiłki. Skarżąca umawia wizyty lekarskie ojca, jeździ z nim wynajętym samochodem na wizyty lekarskie, realizuje recepty i dozuje lekarstwa. Wykonuje również wszystkie podstawowe czynności domowe: pranie, sprzątanie, zmiana pościeli, gotowanie, załatwia wszystkie sprawy urzędowe. Jednocześnie w orzeczeniu stwierdzono, że sprawowana przez Skarżącą opieka jest niezbędna.

2. Wersja gminy i SKO odmawiających świadczenia pielęgnacyjnego 2988 zł (cześć 2)

Z uzasadnienia:

Ojciec Skarżącej jest osobą starszą, niepełnosprawną, mieszka razem z córką. Samodzielnie dba o higienę, sam się ubiera, choć czasami wymaga niewielkiej pomocy. Ma problemy z chodzeniem porusza się samodzielnie na niewielkich odległościach po domu. Samodzielnie również spożywa posiłki. Natomiast pomoc córki polega na umawianiu dla ojca wizyt u lekarza i jeżdżeniu z nim na te wizyty, realizacji recept i dozowaniu lekarstw oraz wykonywaniu wszystkich podstawowych czynności domowych takich jak: pranie, sprzątanie, gotowanie, zmiana bielizny pościelowej. Zatem w przedmiotowej sprawie wykazano, że ojciec Skarżącej nie jest osobą obłożnie chorą, porusza się samodzielnie, natomiast aktywność Skarżącej koncentruje się na prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego, natomiast do czynności związanych wyłącznie z osobą niepełnosprawną można zaliczyć pomoc w organizowaniu wizyt lekarskich czy wykupywanie i podawanie leków, które to okoliczności nie mogą uniemożliwiać stronie podjęcia jakiejkolwiek aktywności zawodowej. Kolegium podkreśliło, że z doświadczenia życiowego wynika, że robienie zakupów, sprawowanie zakupów, przygotowanie posiłków, ani wizyty lekarskie, a co za tym idzie wykup leków nie mają takiego charakteru i intensywności, że wymagają od Skarżącej codziennej aktywności w tym zakresie. Czynności te, jakkolwiek potrzebne, nie mogą być uznane za związane bezpośrednio z potrzebami osoby niepełnosprawnej z jej stanem chorobowym. Są to czynności okresowe i w zasadzie mogą być one wykonywane w dogodnych dla Skarżącej dniach i godzinach, co nie powinno stanowić przeszkody w ewentualnym podjęciu przez nią zatrudnienia.

3) Stanowisko sądu uznającego decyzje gminy za złamanie prawa - część 3 [świadczenie pielęgnacyjne 2988 zł]

Z uzasadnienia:

W ocenie Sądu przedstawione okoliczności budzą wątpliwości co do oceny (przez gminę) zakresu sprawowanej opieki. Wynika z nich bowiem, że o ile ojciec Skarżącej samodzielnie wykonuje czynności życia codziennego to jednak robi to pod okiem córki, która czuwa nad jego bezpieczeństwem. Również w wywiadzie środowiskowym wskazano, że o ile ojciec Skarżącej faktycznie wykonuje niektóre czynności samodzielnie to jednak ta opieka jest niezbędna. Ojciec Skarżącej ma [...] lat. Wskazane przez Skarżącą choroby i schorzenia na jakie cierpi ojciec pod wątpliwość podają twierdzenie Organu o możliwości pozostawienia ojca bez opieki, a do tego w zasadzie sprowadza się decyzja organu. Stwierdzenie bowiem, że Skarżąca jest w stanie przy podejmowanych czynnościach opiekuńczych podjąć zatrudnienie oznacza, że ojciec musiałby w tym czasie pozostać bez opieki. Z oświadczenia Skarżącej złożonego podczas rozprawy wynika, że na jej prośbę, na czas nieobecności, spowodowanej udziałem w rozprawie, opiekę nad ojcem sprawowała bratowa.

Wyjaśnienia Skarżącej potwierdza orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, z którego wynika, że ojciec Skarżącej nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować. Pamiętać przy tym należy, że pod pojęciem opieki należy także rozumieć stałą pieczę nad osobą wymagającą opieki, stałą gotowość i możliwość udzielenia niezwłocznej pomocy w sytuacji, gdy taka potrzeba w danym momencie zaistnieje. Pamiętać przy tym należy, że sprawowanie opieki może również polegać na stałym doglądaniu tej osoby. Opieka nad osobą starszą to często opieka porównywalna z opieką nad dzieckiem. Nie trzeba wykonywać za tą osobę wszystkich czynności by stwierdzić, że opieka jest wykonywana. Sam brak możliwości pozostawienia osoby samej, z uwagi na grożące niebezpieczeństwo spowodowane nieporadnością może być uzasadnioną przeszkodą w podjęciu pracy.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Ponad 4000 zł wsparcia miesięcznie może uzyskać samotny rodzic na okres zasiłkowy 2024/2025. Jak połączyć świadczenia?

Ponad 4000 zł wsparcia miesięcznie będzie mógł uzyskać samotny rodzic na okres zasiłkowy 2024/2025. Jak powinna połączyć świadczenia, by otrzymać taką kwotę? Wszystko zależy od indywidualnej sytuacji.

Po raz kolejny przesunięto termin wdrożenia obowiązku stosowania e-Doręczeń. Podobno to już ostatnie przesunięcie

Termin powszechnego wdrożenia obowiązku e-Doręczeń został przesunięty na 1 stycznia 2025 r. Do tego czasu zostaną przeprowadzone zmiany legislacyjne, które ułatwią wykorzystywanie tych usług w sferze cyfrowej w pierwszym roku obowiązywania.

Można przedłużyć ważność orzeczeń o niepełnosprawności do 31 marca 2025 r. Ale czy wiesz, co zrobić, żeby nie stracić uprawnień,

Co dalej z orzeczeniami o niepełnosprawności? Można przedłużyć ich ważność do 31 marca 2025 roku i ustrzec się przed utratą uprawnień, Są jednak warunki, które trzeba spełnić. Sprawdź, czy wiesz jakie.

Renta wdowia we wszystkich możliwych wariantach zbiegu świadczeń. Pytanie tylko: kiedy?

Wciąż nie wiadomo kiedy renta wdowia wejdzie w życie. Na ten moment wiemy jedynie, że Sejmowa Komisja Polityki Społecznej i Rodziny ma sprecyzować katalog praw do świadczeń emerytalno-rentowych, do których będzie można stosować regułę zbiegu prawa do kilku świadczeń emerytalno-rentowych. Katalog ma obejmować wszystkie możliwe warianty.

REKLAMA

ZNP: Wynagrodzenia nauczycieli powiązane z przeciętnym wynagrodzeniem, podwyżki w 2025 r. co najmniej o 15 proc., wycieczka szkolna jak wyjazd służbowy

ZNP poinformował, że przesłał do MEN katalog spraw wymagających pilnego uregulowania oraz konkretne propozycje rozwiązań w zakresie wynagrodzeń nauczycieli. Związkowcy chcą m.in. jak najszybszego podjęcia prac nad powiązaniem wynagrodzeń nauczycieli z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce.

Emerytury stażowe: Duda interweniuje, Hołownia odpowiada, prace nad ustawami zostaną wznowione pod koniec lipca

W Sejmie znajdują się dwa projekty dotyczące emerytur stażowych. Projekty zostaną rozpatrzone przez Komisję Polityki Społecznej i Rodziny pod koniec lipca.

Od 95 zł do 135 zł. Zasiłek rodzinny na lata 2025–2027. Nie takiej podwyżki spodziewały się rodziny.

95 zł, 124 zł i 135 zł – to kwoty zasiłku rodzinnego na lata 2025–2027. Czy to oznacza, że obserwujemy stopniowe wygaszanie świadczenia? Pobiera je coraz mniej rodzin, a celem wydaje się być dalsze pomniejszanie kręgu uprawnionych.

Strażnicy miejscy już zatrzymują kierowców. Ich samochody są wykluczone, wyświetlają się na czerwono w strefie czystego transportu (SCT)

Od początku lipca strażnicy miejscy pouczyli już kilkudziesięciu kierowców, którzy wjechali do strefy czystego transportu w Warszawie nieuprawnionym autem. System widzi, które samochody są dopuszczone do ruchu w strefie czystego transportu (SCT), a które nie.

REKLAMA

Ważność orzeczeń o niepełnosprawności 400 tys. osób kończy się 30 września. Będą przedłużone do 31 marca 2025 r. pod jednym warunkiem

W dniu 30 września 2024 r. upłynie ważność orzeczeń o niepełnosprawności prawie 400 tys. osób. Nowelizacja ustawy (której projekt został opublikowany 11 lipca 2024 r.) o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ma pozwolić na zachowanie statusu osób niepełnosprawnych przez okres oczekiwania na wydanie nowego orzeczenia - ale nie dłużej niż do 31 marca 2025 r. Chodzi o zabezpieczenie tych osób przed nagłą utratą otrzymywanych świadczeń i uprawnień przysługujących na podstawie dotychczasowego orzeczenia. MRPiPS chce także ograniczyć spiętrzenie w czasie wniosków o nowe orzeczenie o niepełnosprawności.

Darowizna pieniężna od matki. Są trzy warunki konieczne do zwolnienia z podatku. Jakie?

Jeżeli przedmiotem darowizny są środki pieniężne, to w celu skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania konieczne jest spełnienie trzech warunków. Jednym z tych warunków jest udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy. Organ skarbowy tego warunku nie przepuści.

REKLAMA