Skarbówka odmawia: strata w firmie nie ratuje ulgi dla samotnego rodzica. Liczy się jedno

• Czego dotyczy sprawa
• Skarbówka: liczy się przychód, nie zysk
• Kiedy zachowasz preferencję w PIT
• To nie pierwsze takie stanowisko skarbówki
• Powołane interpretacje i źródła

Wybór podatku liniowego niesie skutek, o którym łatwo zapomnieć: zamyka drogę do preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Skarbówka właśnie potwierdziła, że działa to nawet wtedy, gdy firma nie zarobiła ani grosza, a rok zamknęła stratą.

Czego dotyczy sprawa

Chodzi o interpretację dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 2 września 2026 r. (sygn. 0112-KDSL1-1.4011.623.2026.1.MK). Wystąpiła o nią rozwiedziona matka, która przez cały 2023 r. samotnie wychowywała dwoje dzieci – małoletnie oraz pełnoletnie, uczące się i nieprzekraczające ustawowego progu dochodów. Miała status osoby stanu wolnego, nie było opieki naprzemiennej, a dochody z etatu rozliczała według skali. Podstawowe warunki preferencji spełniała.

Problem pojawił się przy działalności gospodarczej. Podatniczka wybrała dla niej podatek liniowy, ale w 2023 r. firma przyniosła wyłącznie stratę – koszty okazały się wyższe niż przychody. Nie było więc dochodu opodatkowanego liniowo ani podatku do zapłaty. Uznała, że skoro liniowy PIT faktycznie nie wystąpił, może rozliczyć się z dziećmi preferencyjnie.

Argumentowała, że skoro działalność przyniosła stratę, podatek liniowy nie dał jej żadnej korzyści: nie było ani dochodu, ani daniny do zapłaty. Jej zdaniem wyłączenie z art. 6 ust. 8 ustawy o PIT ma zapobiegać łączeniu korzyści z 19-proc. podatku liniowego z preferencją dla samotnego rodzica, a gdy liniowego PIT w ogóle nie ma, odmowa preferencji tego celu nie realizuje. Powołała się też na zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika oraz argumenty konstytucyjne.

Skarbówka: liczy się przychód, nie zysk

Fiskus tej argumentacji nie kupił. Dyrektor KIS uznał stanowisko podatniczki za nieprawidłowe. Przypomniał, że preferencja jest odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, więc przepisy trzeba czytać ściśle – bez wykładni rozszerzającej.

Kluczowe jest brzmienie art. 6 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy o PIT. Preferencji nie stosuje się, gdy podatnik stosuje przepisy art. 30c „w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów” oraz innych elementów konstrukcyjnych podatku. Skarbówka podkreśliła, że wyłączenie odwołuje się do samego faktu wystąpienia przychodów i kosztów, a nie do końcowego wyniku firmy. Skoro w 2023 r. przychody i koszty wystąpiły, przesłanka negatywna się ziściła. Nie ma znaczenia że rok podatkowy zamknął się stratą.

Bez znaczenia jest przy tym to, że rodzic miał równolegle dochody z umowy o pracę opodatkowane według skali. Ustawodawca wyłączył z preferencji tych, którzy do dochodów z działalności stosują m.in. podatek liniowy i nie złożyli tzw. zerowego PIT-36L.

Kiedy zachowasz preferencję w PIT

Sam fakt prowadzenia firmy na liniowym nie przekreśla jeszcze prawa do preferencji. Rozstrzyga to, czy w danym roku w ogóle „uruchomiłeś” konstrukcję podatku liniowego.

W uproszczeniu „zerowy PIT-36L” oznacza, że w danym roku z działalności nie było przychodów ani kosztów, a podatnik nie dokonywał również wskazanych w art. 6 ust. 8 zwiększeń, pomniejszeń, doliczeń lub odliczeń. Dopiero taka – faktycznie zerowa – działalność liniowa pozwala zachować preferencyjne rozliczenie jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Rodzic, który chce zachować to prawo, musi więc dopilnować, aby w działalności opodatkowanej liniowo spełnione były warunki „zerowego PIT-36L”, albo rozważyć opodatkowanie działalności według skali. Ta druga forma pozwala połączyć oba źródła w jednym, preferencyjnym rozliczeniu.

Gdyby działalność była przez cały rok faktycznie zerowa (np. zawieszona, bez przychodów i kosztów), preferencję zachowałbyś. W grę wchodzi konkretna korzyść: preferencyjne rozliczenie podwaja kwotę wolną – z 30 000 zł do 60 000 zł – co daje do 3 600 zł niższego podatku rocznie z tytułu drugiej kwoty wolnej. Korzyść bywa większa, gdy dzięki podwojeniu część dochodu „schodzi” z 32-proc. progu.

To nie pierwsze takie stanowisko skarbówki

Interpretacja nie jest zaskoczeniem – wpisuje się w konsekwentne stanowisko skarbówki. Analogicznie dyrektor KIS rozstrzygnął w interpretacji z 24 kwietnia 2025 r. (sygn. 0113-KDIPT2-1.4011.900.2024.3.KKO). W tamtej sprawie podatnik w trakcie 2023 r. zawiesił działalność, ale wcześniej osiągał z niej przychody i ponosił koszty. KIS uznał, że samo późniejsze zawieszenie firmy nie przywróciło prawa do preferencji.

Ten sam kierunek potwierdzają oficjalne objaśnienia Ministerstwa Finansów oraz informator na portalu podatki.gov.pl, w których warunkiem zachowania preferencji jest właśnie „zerowy” PIT-36L (lub PIT-28 przy ryczałcie).

Wniosek jest praktyczny: samotny rodzic prowadzący działalność powinien przed wyborem podatku liniowego porównać jego skutki z korzyścią z preferencyjnego rozliczenia. Sam fakt, że firma przynosi stratę, nie oznacza, że preferencja pozostanie zachowana.

Powołane interpretacje i źródła

– interpretacja indywidualna dyrektora KIS z 2 września 2026 r., sygn. 0112-KDSL1-1.4011.623.2026.1.MK