Przeprowadzka na emeryturze do Hiszpanii? Skarbówka wyjaśnia, gdzie zapłacisz podatek

• Nauczycielka, wicedyrektorka i mieszkanie w Hiszpanii
• Zasada: podatek tam, gdzie mieszkasz
• Wyjątek: emerytura za pełnienie funkcji publicznych
• Kiedy nauczyciel pełni funkcję publiczną
• Co to oznacza w praktyce
• Na co uważać
• Powołane interpretacje:
• Powołane orzecznictwo:

Coraz więcej polskich seniorów przenosi się na emeryturze do Hiszpanii. Wielu z nich zakłada, że razem z przeprowadzką zmienia się też państwo, które opodatkowuje ich emeryturę. Najnowsza interpretacja indywidualna pokazuje, że to założenie bywa błędne. Decyduje nie tylko miejsce zamieszkania, ale także charakter wcześniejszej pracy i obywatelstwo emeryta.

Nauczycielka, wicedyrektorka i mieszkanie w Hiszpanii

O interpretację wystąpiła emerytka, która od 1985 r. pracowała w samorządowych przedszkolach. Od maja 2020 r. do przejścia na emeryturę w lutym 2025 r. była wicedyrektorką przedszkola samorządowego. Kierowała pracą placówki, podejmowała decyzje kadrowe, prowadziła rekrutację dzieci, zlecała płatności z budżetu przedszkola i była uprawniona do wydawania decyzji administracyjnych. Jednocześnie prowadziła zajęcia z dziećmi w wymiarze kilku godzin tygodniowo.

W 2020 r. kobieta kupiła mieszkanie w Hiszpanii, gdzie dotąd spędzała tylko urlopy. W listopadzie 2026 r. zamierza przenieść się tam na stałe. Nie planuje podejmować w Hiszpanii pracy ani działalności gospodarczej. Ma wyłącznie polskie obywatelstwo i nie zamierza ubiegać się o hiszpańskie. Zapytała, czy jej emerytura z ZUS nadal będzie opodatkowana w Polsce.

Był to jej drugi wniosek w tej sprawie. Wnioskodawczyni wskazała, że wcześniejsza interpretacja z 5 sierpnia 2026 r. (sygn. 0114-KDWP.4011.315.2026.1.ASZ) nie odpowiada rzeczywistym okolicznościom jej sprawy, bo w pierwszym wniosku pominęła istotne informacje o pełnionej funkcji wicedyrektorki. Różnica między obiema interpretacjami jest zasadnicza. W pierwszej dyrektor KIS uznał, że emerytura nauczycielki będzie opodatkowana wyłącznie w Hiszpanii. Dopiero po uzupełnieniu wniosku o informacje dotyczące funkcji wicedyrektorki, w tym uprawnienia do wydawania decyzji administracyjnych, zaakceptował opodatkowanie świadczenia wyłącznie w Polsce. Nie oznacza to, że organ zmienił wykładnię przepisów dla identycznego stanu faktycznego, bo opis okoliczności był inny. Sprawa pokazuje jednak, jak duże znaczenie może mieć szczegółowy opis obowiązków wykonywanych przed zakończeniem aktywności zawodowej.

Zasada: podatek tam, gdzie mieszkasz

Punktem wyjścia jest umowa między Polską a Hiszpanią o unikaniu podwójnego opodatkowania z 15 listopada 1979 r., stosowana z uwzględnieniem zmian wynikających z Konwencji MLI. Zgodnie z jej art. 18 emerytury wypłacane w związku z wcześniejszym zatrudnieniem opodatkowuje się tylko w państwie, w którym emeryt ma miejsce zamieszkania.

Co do zasady oznacza to, że po przeniesieniu rezydencji podatkowej do Hiszpanii polska emerytura związana z wcześniejszym zatrudnieniem podlega opodatkowaniu wyłącznie w tym państwie. Art. 18 zawiera jednak zastrzeżenie, że stosuje się go z uwzględnieniem art. 19 ust. 2 umowy. I właśnie ten przepis rozstrzygnął sprawę.

Wyjątek: emerytura za pełnienie funkcji publicznych

Art. 19 ust. 2 lit. a) umowy dotyczy emerytur wypłacanych przez państwo, jego jednostkę terytorialną lub władzę lokalną albo z utworzonych przez nie funduszy, z tytułu usług świadczonych na rzecz tych podmiotów. Takie świadczenia opodatkowuje wyłącznie państwo, które je wypłaca, niezależnie od tego, gdzie emeryt mieszka.

Od wyjątku jest jednak kolejny wyjątek. Zgodnie z art. 19 ust. 2 lit. b) umowy polsko-hiszpańskiej taka emerytura podlega opodatkowaniu tylko w państwie zamieszkania, jeżeli emeryt jest jednocześnie obywatelem tego państwa. Oba warunki muszą być spełnione łącznie. Samo zamieszkanie w Hiszpanii nie wystarczy. Dyrektor KIS przypomniał też, że celem art. 19 jest zapewnienie państwu, które ponosi koszt wynagrodzeń i świadczeń za pełnienie funkcji publicznych, wyłącznego prawa do ich opodatkowania.

Kiedy nauczyciel pełni funkcję publiczną

Kluczowe było więc ustalenie, czy praca w samorządowym przedszkolu to „usługi świadczone na rzecz państwa lub jego jednostki terytorialnej”. Umowa tego nie definiuje, podobnie jak przepisy podatkowe. Organ sięgnął więc po definicję funkcjonariusza publicznego z art. 115 § 13 pkt 4 kodeksu karnego. Obejmuje ona pracowników samorządu terytorialnego, którzy nie wykonują wyłącznie czynności usługowych, a także inne osoby w zakresie, w jakim mogą wydawać decyzje administracyjne.

Dyrektor KIS powołał się również na wyrok Sądu Najwyższego z 27 listopada 2000 r. (WKN 27/00). Dotyczył on lekarza, który mógłby zostać uznany za funkcjonariusza publicznego dopiero wtedy, gdy łączy wykonywanie zawodu z funkcjami administracyjnymi. Organ zastosował to rozumowanie do nauczyciela. Za uznaniem pracy wnioskodawczyni za pełnienie funkcji publicznych przemawiały w szczególności jej obowiązki kierownicze, organizacyjne i administracyjne, w tym uprawnienie do wydawania decyzji administracyjnych.

Organ zwrócił również uwagę, że w przypadku nauczycieli objętych powszechnym systemem emerytalnym świadczenie z ZUS nie jest odrębnie przypisane do poszczególnych rodzajów wykonywanej pracy. Podział jednej emerytury na część związaną z pełnieniem funkcji publicznych i pozostałą część mógłby zatem nastręczać trudności. W rozpatrywanej sprawie emerytura pozostawała w związku z całym okresem zatrudnienia w samorządowych placówkach oświatowych.

W efekcie dyrektor KIS uznał, że emerytura mieści się w art. 19 ust. 2 lit. a) umowy polsko-hiszpańskiej. Ponieważ wnioskodawczyni nie ma i nie zamierza mieć hiszpańskiego obywatelstwa, art. 19 ust. 2 lit. b) nie znajdzie zastosowania. Emerytura będzie więc opodatkowana wyłącznie w Polsce (interpretacja indywidualna z 18 września 2026 r., sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.696.2026.AKU).

Funkcji kierowniczej nie należy jednak traktować jako bezwzględnego warunku zastosowania art. 19 ust. 2. W interpretacji z 8 lipca 2025 r. (sygn. 0114-KDWP.4011.62.2025.3.PP) dyrektor KIS przyjął opodatkowanie w Polsce emerytury otrzymywanej po pracy w szkole publicznej przez osobę mieszkającą w Hiszpanii. Podobnie rozstrzygnął na gruncie umowy z Francją w interpretacji z 5 maja 2026 r. (sygn. 0114-KDIP3-2.4011.33.2026.6.JK2), uznając, że wykonywanie zawodu nauczyciela w szkole publicznej jest pełnieniem funkcji publicznej. W omawianej sprawie uprawnienia kierownicze okazały się jednak rozstrzygające.

Co to oznacza w praktyce

W przypadku polskiego emeryta, którego świadczenie spełnia warunki określone w art. 19 ust. 2 lit. a) umowy polsko-hiszpańskiej, przeprowadzka do Hiszpanii nie musi oznaczać zmiany państwa uprawnionego do opodatkowania emerytury. Jeżeli emeryt zamieszka w Hiszpanii, ale nie będzie miał hiszpańskiego obywatelstwa, świadczenie objęte tym przepisem będzie nadal podlegało opodatkowaniu wyłącznie w Polsce.

Emerytura będzie opodatkowana w Polsce według skali podatkowej (art. 27 ust. 1 ustawy o PIT). Sposób rocznego rozliczenia zależy jednak od indywidualnej sytuacji. ZUS jako organ rentowy sporządza roczne obliczenie podatku na formularzu PIT-40A także dla emerytów mieszkających w państwach, z którymi Polska zawarła umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania, jeżeli ich świadczenie podlega opodatkowaniu w Polsce. Jeżeli emerytka otrzyma PIT-40A, nie uzyska innych dochodów wymagających rozliczenia i nie będzie korzystać z ulg ani preferencyjnego sposobu opodatkowania, nie będzie musiała samodzielnie składać zeznania rocznego. W pozostałych przypadkach, np. gdy otrzyma PIT-11A, trzeba złożyć zeznanie, co do zasady w terminie od 15 lutego do 30 kwietnia następnego roku.

Na co uważać

Po pierwsze, interpretacja indywidualna chroni tylko osobę, która ją otrzymała. Dotyczy też zdarzenia przyszłego, więc ochrona zależy od tego, czy rzeczywiste okoliczności okażą się zgodne z opisem we wniosku. Inny emeryt może się na nią powołać jako na argument, ale nie korzysta z ochrony prawnej.

Po drugie, sama przeprowadzka do Hiszpanii nie przesądza jeszcze o zmianie rezydencji podatkowej. Należy uwzględnić m.in. miejsce położenia ośrodka interesów życiowych, długość pobytu w poszczególnych państwach oraz postanowienia umowy polsko-hiszpańskiej. W rozpatrywanej sprawie dyrektor KIS oparł się na przedstawionym przez wnioskodawczynię założeniu, że od listopada 2026 r. przeniesie ona miejsce zamieszkania dla celów podatkowych do Hiszpanii. Zmiana rezydencji może też mieć znaczenie dla rozliczenia innych dochodów, nawet jeżeli prawo do opodatkowania samej emerytury nadal przysługuje Polsce.

Po trzecie, nie każda emerytura związana z wcześniejszą pracą na rzecz państwa lub samorządu podlega zasadzie przewidzianej dla funkcji publicznych. Art. 19 ust. 3 umowy zawiera odrębne odesłanie do przepisów dotyczących świadczeń związanych z działalnością zarobkową państwa, jego jednostki terytorialnej lub władzy lokalnej. W takich przypadkach sposób opodatkowania należy ustalić odrębnie. Otwarte pozostaje także pytanie o emerytów z mieszaną karierą, np. kilkanaście lat w szkole publicznej i kilkanaście w prywatnej firmie. Tej kwestii dyrektor KIS nie rozstrzygał.

Po czwarte, interpretacja dotyczy wyłącznie polskiego podatku. To, że umowa przyznaje Polsce wyłączne prawo do opodatkowania emerytury, nie oznacza automatycznie braku obowiązków w Hiszpanii. Trzeba sprawdzić hiszpańskie przepisy dotyczące deklarowania dochodów zagranicznych oraz ewentualnego wpływu dochodu opodatkowanego w Polsce na podatek od innych dochodów uzyskiwanych w Hiszpanii.

Powołane interpretacje:

• interpretacja indywidualna dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 18 września 2026 r., sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.696.2026.AKU
• interpretacja indywidualna dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 5 sierpnia 2026 r., sygn. 0114-KDWP.4011.315.2026.1.ASZ
• interpretacja indywidualna dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 5 maja 2026 r., sygn. 0114-KDIP3-2.4011.33.2026.6.JK2
• interpretacja indywidualna dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 8 lipca 2025 r., sygn. 0114-KDWP.4011.62.2025.3.PP

Powołane orzecznictwo:

wyrok Sądu Najwyższego z 27 listopada 2000 r., sygn. WKN 27/00