Waloryzacja emerytur i rent 2027. Rząd już zdecydował: taki wskaźnik waloryzacji, o tyle wzrosną emerytury od marca, taki będzie wskaźnik waloryzacji, co z drugą w roku podwyżką emerytur

REKLAMA
REKLAMA
Niemal pewne jest, że waloryzacja emerytur 2027 będzie niższa – i to dużo – od waloryzacja z marca 2026 r. Może to niepokoić, bo inflacja zaczęła znów rosnąć, a drożejąca ropa destabilizująca finanse polskie i światowe nie stwarza w tym względzie dobrych prognoz na przyszłość. Jakie są szanse, że wzrost emerytur przynajmniej zrekompensuje seniorom wzrost kosztów utrzymania.
- Waloryzacja, wskaźnik waloryzacji, inflacja i przeciętne wynagrodzenie: wszystko co musi wiedzieć senior będący emerytem
- Waloryzacja emerytur i rent: kiedy druga w roku
- 2 056,84 zł to nowa najniższa emerytura. Ile to na rękę, jak wzrosną wszystkie emerytury po waloryzacji 2027
- Nowa waloryzacja emerytur 2027: rząd zdecydował, ale seniorzy liczą na więcej
- Nowa waloryzacja emerytur 2027: jak rząd wyliczył wskaźnik waloryzacji
- Waloryzacja emerytur 2027: powinna być wyższa niż zapisane w budżecie 3,96 procent
- Nowe emerytury po waloryzacji od marca 2027 – brutto i netto
- Waloryzacja emerytur 2027: w przyszłym roku możliwe są dwie waloryzacje?
Waloryzacja, wskaźnik waloryzacji, inflacja i przeciętne wynagrodzenie: wszystko co musi wiedzieć senior będący emerytem
Zgodnie z przepisami ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ZUS z urzędu raz w roku, z dniem 1 marca waloryzuje emerytury, renty i większość wypłacanych przez siebie świadczeń. Wskaźnik waloryzacji czyli procent o ile wzrosną emerytury ustalany jest jesienią roku poprzedzającego, w ramach prac nad ustawą budżetową dla państwa na kolejny rok.
Dlatego rząd już zdecydował, jaki będzie wskaźnik i o ile podwyższy świadczenia. Ponieważ jednak jest realna możliwość, iż wskaźnik ten będzie niższy niż wskaźnik rocznej inflacji w marcu 2027 roku pojawiły się też głosy o potrzebie przeprowadzenia w 2027 roku drugiej waloryzacji - we wrześniu 2027. Czy jest ona możliwa?
REKLAMA
REKLAMA
Gdy waloryzacja jest niższa od inflacji dochodzi do spadku realnej wartości emerytur, rent i innych świadczeń - choć nominalnie świadczeniobiorca zaczyna otrzymywać z ZUS większą kwotę, to w praktyce może za nią nabyć mniej towarów i usług. Tak działo się pod koniec pandemii COVID-19 gdy wysoka inflacja doprowadziła do utraty realnej wartości nie tylko emerytur i rent, ale i wynagrodzeń za pracę. O ile jednak w takiej sytuacji rząd dwa razy w roku zmieniał minimalne wynagrodzenie za pracę - bo obligowały go do tego obowiązujące także wówczas przepisy prawa, o tyle nie dotyczyło to waloryzacji emerytur. Dlatego przygotowano wtedy zmianę przepisów, która jednak nie znalazła już zastosowania, o drugiej w roku obowiązkowej waloryzacji emerytur.
Waloryzacja emerytur i rent: kiedy druga w roku
Teraz być może trzeba będzie po to nowe prawo sięgnąć i zastosować je w praktyce. Stanie sią tak gdy inflacja roczna przekroczy 5 procent. W budżecie państwa jednak nie przewidziano takiej opcji, co trzeba sobie jasno powiedzieć.
Przepisy prawa, a konkretnie ustawy o emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dają rządowi prawo do waloryzacji nie tylko według ustalonego wskaźnika, który uwzględnia inflację i wzrost płac, ale i kwotowej - w odniesieniu do najniższych świadczeń - nazywa się to waloryzacją procentowo-kwotową. W przeszłości było już tak wiele razy, że minimalna emerytura oraz emerytury niewiele od niej wyższe były waloryzowane o określoną, jednakową dla wszystkich w tej grupie kwotę, a dopiero od określonej wysokości emerytury waloryzacja była ściśle procentowa, oparta wyłącznie o przyjęty wskaźnik rocznej waloryzacji.
Jednak ze względu na bardzo zły stan finansów publicznych, zastosowanie takiego mechanizmu do waloryzacji emerytur i rent w marcu 2027 roku jest raczej wątpliwe.
REKLAMA
2 056,84 zł to nowa najniższa emerytura. Ile to na rękę, jak wzrosną wszystkie emerytury po waloryzacji 2027
Inflacja we wrześniu wyniosła 4 procent. To dużo, zważywszy, że rok temu GUS wyliczył ją na 2,9 procent. Niestety, w ostatnim czasie wzrost cen dóbr konsumpcyjnych mocno przyspieszył, a tego przyczyną są bardzo wysokie ceny paliw. Dopóki sytuacja z cenami ropy naftowej nie ustabilizuje się, nie ma co liczyć na wyhamowanie inflacji.
Nowa waloryzacja emerytur 2027: rząd zdecydował, ale seniorzy liczą na więcej
Skutki rosnącej inflacji czyli wzrosty cen dla konsumentów najmocniej odczuwają jak zwykle osoby o najniższych dochodach – w tym seniorzy otrzymujący emerytury i inne świadczenia z ZUS. Stąd ogromny niepokój o to czy inflacja nie pogorszy ich sytuacji bo otrzymywane z ZUS i KRUS emerytury tracą przez inflację swoją siłę nabywczą czyli spada ich realna wartość.
Nowa waloryzacja emerytur 2027: jak rząd wyliczył wskaźnik waloryzacji
Niepokój pojawił się także o wysokość przyszłorocznej waloryzacji emerytur i innych świadczeń z ZUS. Przypomnijmy, że zgodnie z ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych są one waloryzowane co roku z początkiem marca, a wskaźnik waloryzacji zależy od dwóch parametrów: od poziomu inflacji i wzrostu płac.
Inflacja to średni roczny wzrost cen konsumpcyjnych – przy czym dla gospodarstw emerytów i rencistów GUS liczy dodatkowo inflację emerycką i jeśli ona jest wyższa, to inflacja emerycka jest brana pod uwagę – ten w budżecie na 2027 r., który właśnie zaczyna uchwalać Sejm został zapisany w wysokości 3,3 proc. Tyle samo ma wynieść realny wzrost płac w 2026 r.
Sam wskaźnik waloryzacji to wysokość inflacji (3,3 proc.) plus 20 proc. realnego wzrostu płac (0,66 proc.) – stąd założony w projekcie budżetu wskaźnik waloryzacji emerytur 3,96 proc. Gdyby inflacja utrzymała się na poziomie 4 proc. oznaczałoby to w praktyce, że przyszłoroczna waloryzacja nie doprowadzi nawet do utrzymania obecnej realnej wartości emerytur, rent i innych świadczeń wypłacanych przez ZUS.
Waloryzacja emerytur 2027: powinna być wyższa niż zapisane w budżecie 3,96 procent
Minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk publicznie uspokaja seniorów, że rząd ma możliwości ustalenia wyższego wskaźnika rocznej waloryzacji emerytur i rent nawet bez zmiany przepisów ustawy. Taką możliwość daje Radzie Ministrów uprawnienie do zastosowania przy ustalaniu wskaźnika rocznej waloryzacji wyższego niż 0,2 proc. podwyższenia średniorocnej inflacji o odpowiedni odsetek średniorocznego wzrostu płac.
Jak przedstawicielka rządu ujawniła w wywiadzie dla dziennika „Fakt”, rozmawiała już w tej sprawie z ministrem finansów, by ewentualnie ten drugi wskaźnik wyniósł nie 0,2 lecz 0,3 proc. realnego wzrostu płac. Dzięki temu wskaźnik waloryzacji emerytur i rent od marca 2027 wyniósłby 3,3 proc. plus 0,99 proc. czyli 4,29 proc.
Nowe emerytury po waloryzacji od marca 2027 – brutto i netto
Niezależnie od tego czy ostatecznie wskaźnik waloryzacji w 2027 wyniesie 3,96 procent czy 4,29 proc., wzrost wysokości emerytur, rent i innych świadczeń wypłacanych przez ZUS będzie niewielki.
Skorzystajmy z wyliczeń dziennika „Fakt”. Nowa najniższa emerytura (obecna to 1 978,49 zł) wynosiłaby 2 056,84 zł brutto oraz 1 871,72 zł na rękę co oznacza wzrost na rękę o 71,29 zł. A przy wyższej waloryzacji odpowiednio: 2 063,37 zł, brutto i 1 877,67 zł netto czyli o 77,24 zł więcej liczone na rękę.
Przy wyższych świadczeniach waloryzacyjne wzrosty nie wyglądają wcale dużo lepiej. Dla przykładu emerytura w obecnej wysokości 2 500 zł – a więc progu, od którego przestaje obowiązywać zwolnienie z PIT przy aktualnej kwocie wolnej od podatku 30 tys. zł – świadczenia na rękę wzrosną o 77,21 zł lub o 86,64 zł w wariancie wyższej waloryzacji.
- Obecna emerytura 4 000 zł to wzrost po waloryzacji na rękę: o 139,14 zł lub o 123,87 zł przy wyższym wskaźniku waloryzacji.
- Obecna emerytura 5 000 zł to podwyżka waloryzacyjna o 180,42 zł lub o 148,69 zł na rękę gdyby ostatecznie rząd zdecydował się na wyższy wskaźnik waloryzacji emerytur od marca 2027 r.
Waloryzacja emerytur 2027: w przyszłym roku możliwe są dwie waloryzacje?
Już teraz wydaje się, że zaplanowana przez rząd waloryzacja emerytur 2027 jest zbyt niska . A co dopiero będzie gdy inflacja wzrośnie jeszcze bardziej niż obecnie?
Na trzy miesiące przed końcem roku i przy inflacji we wrześniu w wysokości 4 procent średnioroczny wskaźnik inflacji 3,3 proc. wciąż pozostaje realny do utrzymania z tego względu, że w pierwszej połowie roku inflacja była odpowiednio niska. Jednak nie można wykluczyć, że dojdzie do bardziej gwałtownego wzrostu cen dla konsumentów ponieważ koszty firm wciąż rosną a rządowy program mający hamować wzrost cen paliw może okazać się niewystarczający.
Zresztą nawet utrzymywanie się inflacji na poziomie 4 proc. przez dłuższy czas sprawi, że realna wartość emerytur będzie niższa od obecnej i nawet wyższy wskaźnik waloryzacji – 4,29 proc. może okazać się niewystarczający dla utrzymania realnej wartości świadczeń. Co wtedy?
Teoretycznie rząd musiałby jeszcze bardziej podnieść wskaźnik waloryzacji do czego potrzebna jest zmiana prawa, ale przede wszystkim pieniądze w budżecie. To drugie jest trudniejsze do realizacji, bo wymagałoby zapewne nowelizacji całej ustawy budżetowej, ale przede wszystkim znalezienia sposobu finansowania wyższych wydatków, co przy już nadmiernym deficycie może okazać się niemożliwe.
Z kolei jeśli wysoka inflacja utrzymywałaby się w pierwszej połowie 2027 roku, to wtedy realne stanie się zastosowanie przygotowanych już na taką okoliczność przepisów o drugiej w roku waloryzacji emerytur np. we wrześniu lub w październiku 2027 roku.
REKLAMA
REKLAMA

