Stanowisko podatniczki nieprawidłowe, a interpretacja jednak korzystna. Fiskus o sprzedaży prawa do miejsca postojowego

REKLAMA
REKLAMA
Sprzedajesz sąsiadowi prawo do korzystania z miejsca postojowego w garażu podziemnym? Fiskus zażąda PIT nawet po pięciu latach od zakupu mieszkania do którego przypisano miejsce. Jest jednak dobra wiadomość: przychód można pomniejszyć o udokumentowany koszt nabycia tego prawa, również wtedy, gdy akt notarialny zawiera jedną cenę za mieszkanie i miejsca parkingowe.
- Czego dotyczyła sprawa
- Prawo do korzystania to nie nieruchomość
- Dlaczego „nieprawidłowe”, skoro koszt jest
- Kiedy rozliczenie PIT wygląda inaczej
Czego dotyczyła sprawa
Podatniczka kupiła w kwietniu 2023 r. mieszkanie od dewelopera. Razem z lokalem nabyła – w ramach podziału nieruchomości wspólnej do korzystania, czyli tzw. umowy quoad usum – prawo do wyłącznego korzystania z dwóch miejsc postojowych w hali garażowej, boksu lokatorskiego i miejsca na klimatyzator. Garaż nie jest odrębną nieruchomością i nie ma własnej księgi wieczystej, a hala stanowi część wspólną budynku. Teraz kobieta chce sprzedać prawo do jednego z miejsc właścicielowi innego mieszkania w tym samym budynku. Nie zbywa przy tym żadnego udziału we własności – przenosi wyłącznie samo prawo do korzystania z miejsca.
REKLAMA
REKLAMA
Kłopot dotyczył kosztów. W akcie notarialnym z 2023 r. wpisano jedną łączną cenę za mieszkanie i wszystkie przynależne uprawnienia. Rozbicie ceny znalazło się natomiast w umowie deweloperskiej z lutego 2022 r. Osobno wyceniono tam lokal i boks, a dwa miejsca postojowe – jedną łączną kwotą, z 8-proc. VAT. Podatniczka zapytała, czy może pomniejszyć przychód o połowę tej łącznej wartości. Jej zdaniem był to udokumentowany koszt nabycia w rozumieniu art. 22 ust. 6c ustawy o PIT.
Prawo do korzystania to nie nieruchomość
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przypomniał, że prawo do korzystania z miejsca postojowego nie jest nieruchomością. Nie mieści się też w zamkniętym katalogu z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a–c ustawy o PIT, który obejmuje nieruchomości, ich części i udziały, spółdzielcze prawa do lokali oraz prawo użytkowania wieczystego gruntów. Przychód z jego sprzedaży trafia więc do innego źródła – kapitałów pieniężnych i praw majątkowych (art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 18 ustawy o PIT). Katalog praw majątkowych w art. 18 jest otwarty, bo ustawodawca posłużył się zwrotem „w szczególności”.
Ta kwalifikacja ma trzy ważne konsekwencje podatkowe. Po pierwsze, dochód rozliczasz według skali podatkowej, czyli 12 albo 32 proc., a nie według 19-proc. stawki właściwej dla sprzedaży mieszkania. W pierwszym progu skali może to być nawet korzystniejsze, w drugim – wyraźnie droższe. Po drugie, nie ma zastosowania pięcioletni termin przewidziany dla sprzedaży nieruchomości. Termin ten, po którym zbycie przestaje być źródłem przychodu, dotyczy wyłącznie art. 10 ust. 1 pkt 8. Prawo do miejsca postojowego sprzedane nawet po dziesięciu latach nadal da opodatkowany dochód. Po trzecie, nie skorzystasz z ulgi mieszkaniowej z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, bo ona również jest zarezerwowana dla zbycia z pkt 8.
REKLAMA
Dlaczego „nieprawidłowe”, skoro koszt jest
Najciekawsza jest ocena stanowiska. Organ uznał je za nieprawidłowe, choć z uzasadnienia wynika, że nie zakwestionował samej możliwości odliczenia ceny miejsca. Zarzut dotyczył podstawy prawnej. Art. 22 ust. 6c ustawy o PIT, na który powołała się podatniczka, określa koszty przy odpłatnym zbyciu nieruchomości i praw wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8. Skoro prawo do miejsca postojowego należy do pkt 7, koszt ustala się według ogólnej zasady z art. 22 ust. 1, czyli jako wydatek poniesiony w celu osiągnięcia przychodu. Fiskus przywołał przy tym regułę, zgodnie z którą wadliwa argumentacja prawna przy prawidłowo wywiedzionym skutku przesądza o ocenie negatywnej.
Merytorycznie dyrektor KIS wskazał, że przy sprzedaży trzeba określić (przypisać) tę część ceny nabycia, która przypada na konkretne prawo do danego miejsca postojowego. Ciężar dowodu spoczywa na podatniku, bo to on odnosi korzyść z zaliczenia wydatku do kosztów. Dowodem może być wszystko, co przyczyni się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej) – m.in. umowy, akt notarialny czy faktury. Fiskus potwierdził zatem, że wydatek na nabycie prawa do korzystania z miejsca postojowego może być kosztem uzyskania przychodu. Nie przesądził jednak, że podatniczka może odliczyć dokładnie połowę łącznej ceny obu miejsc. Wysokość kosztu musi wynikać z wiarygodnych dowodów, a takim dowodem może być m.in. umowa deweloperska, nawet jeśli późniejszy akt notarialny zawiera jedną łączną cenę. Interpretacja potwierdza więc zasadę rozliczenia kosztu, ale nie rozstrzyga jego dokładnej wysokości – ta może zostać zweryfikowana podczas ewentualnej kontroli.

akt notarialny, dom, dokumenty, klucze
akt notarialny, dom, dokumenty, klucze
Shutterstock
Pan Adam kupił w 2022 r. mieszkanie z prawami do korzystania z dwóch miejsc postojowych. Akt notarialny podaje jedną cenę, ale w umowie deweloperskiej prawa do obu miejsc wyceniono łącznie na 90 000 zł brutto. Zakładamy, że każde z nich kosztowało tyle samo i da się to udokumentować. W 2026 r. pan Adam sprzedaje prawo do jednego miejsca sąsiadowi za 70 000 zł.
Przychód: 70 000 zł. Koszt (połowa z 90 000 zł): 45 000 zł. Dochód: 25 000 zł.
Dochód dolicza do pozostałych dochodów opodatkowanych według skali. Jeżeli ten dodatkowy dochód w całości mieści się w pierwszym przedziale skali, zwiększy należny PIT o 3000 zł (12 proc.). Jeżeli w całości przypada na drugi przedział, obciążenie wyniesie 8000 zł (32 proc.). Ostateczna kwota podatku zależy od wszystkich dochodów rozliczanych według skali i przysługujących odliczeń. Bez udokumentowanego kosztu podstawą byłoby całe 70 000 zł.
Kiedy rozliczenie PIT wygląda inaczej
Wszystko zależy od tego, co faktycznie sprzedajesz. Interpretacja dotyczy samego prawa do korzystania, przenoszonego bez udziału we współwłasności. Inaczej jest, gdy garaż wielostanowiskowy stanowi odrębną nieruchomość z własną księgą wieczystą, a przedmiotem sprzedaży jest udział w jego współwłasności. Wówczas zastosowanie mogą znaleźć przepisy o odpłatnym zbyciu nieruchomości (art. 10 ust. 1 pkt 8). Sprzedaż przed upływem pięciu lat, liczonych od końca roku nabycia, podlega wtedy 19-proc. PIT, z możliwością skorzystania z ulgi mieszkaniowej po spełnieniu ustawowych warunków. Po upływie tego terminu sprzedaż poza działalnością gospodarczą nie jest źródłem przychodu. Zanim przyjmiesz którykolwiek wariant, sprawdź akt notarialny i księgę wieczystą.
Granica nie jest przy tym bezsporna. W publikacjach prasowych część pełnomocników przekonuje, że jeżeli z prawem do korzystania z miejsca związany jest udział w nieruchomości, transakcję należałoby rozliczać tak jak zbycie nieruchomości. Organy podatkowe konsekwentnie kwalifikują jednak samo prawo do korzystania jako prawo majątkowe z pkt 7. Kto chce stosować korzystniejsze zasady, powinien liczyć się ze sporem. Tak samo dyrektor KIS ocenił sprzedaż takiego prawa w interpretacji z 2 września 2026 r. (0114-KDWP.4011.382.2026.3.AS), wskazując, że pięcioletni termin nie ma tu zastosowania. Jak stwierdzono w tej interpretacji:
MF „okoliczność dokonania sprzedaży prawa do korzystania z miejsca postojowego przed upływem 5 lat od jego nabycia pozostaje bez znaczenia dla powstania obowiązku podatkowego, gdyż regulacja dotycząca pięcioletniego terminu, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, odnosi się do odpłatnego zbycia określonych składników majątkowych wskazanych w tym przepisie, natomiast przychód uzyskany z odpłatnego zbycia prawa do korzystania z miejsca postojowego stanowi przychód z praw majątkowych, o którym mowa w art. 18 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 7 tej ustawy i podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych według skali podatkowej określonej w art. 27 ust. 1 ustawy. W konsekwencji skutki podatkowe tej czynności należy oceniać w oparciu o przepisy dotyczące opodatkowania przychodów z praw majątkowych, niezależnie od okresu, jaki upłynął od nabycia tego prawa.”
Warto też pamiętać o stronie cywilnej. Sąd Najwyższy w postanowieniu z 18 września 2019 r. (IV CSK 286/18) przyjął, że zbycie uprawnienia do korzystania z miejsca postojowego na rzecz innego współwłaściciela nieruchomości wspólnej, bez przeniesienia udziału, jest dopuszczalne bez dodatkowej zgody pozostałych właścicieli, jeżeli umowa quoad usum takie upoważnienie przewiduje. Zanim podpiszesz umowę z sąsiadem, sprawdź więc, co mówi twoja umowa o podziale do korzystania.
Sprzedaż prawa do miejsca postojowego rozliczasz w zeznaniu rocznym PIT-36 za rok, w którym ją przeprowadziłeś. Przy sprzedaży w 2026 r. będzie to zeznanie składane w 2027 r., co do zasady do 30 kwietnia. Przychód powstaje bez względu na to, ile lat minęło od zakupu mieszkania.
Co przygotować przed sprzedażą
- ustal, co sprzedajesz: samo prawo do korzystania czy udział w nieruchomości (akt notarialny, księga wieczysta),
- sprawdź w umowie, czy i komu możesz przenieść prawo do miejsca,
- odszukaj dokument wyodrębniający cenę miejsca: umowę deweloperską, aneksy, faktury; przy kilku miejscach przypisz koszt do konkretnego stanowiska,
- w umowie sprzedaży jednoznacznie wskaż przedmiot transakcji i cenę,
- zachowaj dokumenty na wypadek kontroli – to ty musisz udowodnić koszt.
art. 9 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1 pkt 7 i 8, art. 18, art. 21 ust. 1 pkt 131, art. 22 ust. 1 i 6c, art. 27 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.)
Powołane interpretacje
interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 7 października 2026 r., sygn. 0113-KDWPT.4011.649.2026.1.PPK
interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 2 września 2026 r., sygn. 0114-KDWP.4011.382.2026.3.AS
Powołane orzecznictwo
postanowienie Sądu Najwyższego z 18 września 2019 r., sygn. IV CSK 286/18
REKLAMA
© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.
REKLAMA

![Skarbówka chce podatku, nawet gdy jednemu z nabywców mieszkania przysługuje zwolnienie [interpretacja KIS]](https://webp-konwerter.incdn.pl/eyJmIjoiaHR0cHM6Ly9nLmluZm9yLn/BsL3AvX2ZpbGVzLzM5MjEyMDAwL2ts/dWN6ZS1taWVzemthbmllLW5vd3ktZG/9tLWtyZWR5dC0zOTIxMjA2OC5qcGcifQ.jpg)

