Skarbówka zaskakuje ws. darowizny po sprzedaży mieszkania. Ważny sygnał dla rodzin dziedziczących majątek

• Dwie siostry, odziedziczone mieszkanie i pieniądze, które trafiły na jedno konto. Tak zaczęła się sprawa przed skarbówką
• Kobieta szczegółowo wyjaśniła, dlaczego nie było osobnego przelewu. Ten fragment może zainteresować wiele rodzin
• Skarbówka przypomniała, kiedy darowizna od rodzeństwa może być całkowicie zwolniona z podatku
• Najważniejszy fragment interpretacji. Organ skarbowy jasno wskazał, dlaczego zwolnienie nadal obowiązuje
• W interpretacji pojawiło się też ważne przypomnienie o sześciomiesięcznym terminie. Tu skarbówka bywa bezwzględna
• Ta interpretacja może mieć znaczenie dla wielu osób sprzedających wspólnie mieszkania po rodzicach
• Skarbówka potwierdza: te darowizny od rodzeństwa są całkowicie bez podatku. Trzeba jednak spełnić jeden warunek

Interpretacja indywidualna o sygnaturze 0111-KDIB1-1.4015.9.2026.1.SH może mieć istotne znaczenie dla wielu rodzin, które dziedziczą majątek wspólnie, a następnie przekazują sobie środki po sprzedaży nieruchomości. Szczególnie że w praktyce bardzo często pojawiają się komplikacje związane z pełnomocnictwami, rachunkami bankowymi czy pobytem za granicą. W tej sprawie skarbówka bardzo dokładnie przeanalizowała nie tylko samą darowiznę, ale również sens przepisów dotyczących dokumentowania przekazania pieniędzy. Ważne okazało się to, że środki dało się jednoznacznie prześledzić i potwierdzić ich pochodzenie. Fiskus podkreślił też, że przepisy nie mogą prowadzić do wymuszania sztucznych operacji bankowych, które nie mają ekonomicznego sensu.

Dwie siostry, odziedziczone mieszkanie i pieniądze, które trafiły na jedno konto. Tak zaczęła się sprawa przed skarbówką

Cała historia zaczęła się po śmierci matki, kiedy dwie siostry odziedziczyły mieszkanie własnościowe, każda po połowie. Jedna z nich od wielu lat mieszkała za granicą i posiadała obce obywatelstwo. Jak wynika z opisu sprawy, kobieta nie miała aktualnych polskich dokumentów i nie mogła założyć rachunku bankowego w Polsce.

To właśnie ten szczegół sprawił, że cała transakcja została przeprowadzona w nietypowy sposób. Siostra mieszkająca za granicą udzieliła pełnomocnictwa do sprzedaży mieszkania swojej siostrze w Polsce. Po sprzedaży nieruchomości kupujący przelał całą kwotę na rachunek bankowy pełnomocniczki, która działała w imieniu obu współwłaścicielek. W interpretacji dokładnie opisano tę sytuację: „Kwota (…) zł, stanowiąca udział siostry w cenie sprzedaży została zatem przyjęta na Pani rachunek bankowy bezpośrednio od kupującego. Środki te od momentu wpływu znajdują się na Pani rachunku w (…).”

Dopiero później siostra mieszkająca za granicą sporządziła pisemne oświadczenie o darowiźnie swojego udziału w pieniądzach. Dokument został dodatkowo potwierdzony klauzulą Apostille w polskim konsulacie. To właśnie wtedy pojawiło się zasadnicze pytanie: czy taka darowizna może korzystać ze zwolnienia podatkowego, skoro nie doszło do klasycznego przelewu między siostrami?

Sprawa była o tyle istotna, że przepisy dotyczące zwolnienia dla najbliższej rodziny bardzo wyraźnie mówią o konieczności udokumentowania przekazania pieniędzy na rachunek bankowy obdarowanego. W praktyce wiele osób obawia się, że każdy formalny błąd może oznaczać utratę zwolnienia i konieczność zapłaty podatku.

Kobieta szczegółowo wyjaśniła, dlaczego nie było osobnego przelewu. Ten fragment może zainteresować wiele rodzin

We wniosku o interpretację podatniczka bardzo szeroko opisała, dlaczego wykonanie dodatkowego przelewu byłoby w tej sytuacji całkowicie sztuczne. Podkreśliła, że środki od początku znajdowały się na jej rachunku bankowym, a ich pochodzenie można łatwo ustalić na podstawie dokumentów sprzedaży mieszkania oraz historii rachunku. Szczególnie istotny był ten fragment argumentacji: „Wykonanie odrębnego przelewu bankowego z rachunku darczyńcy na rachunek obdarowanej jest w tym przypadku obiektywnie niemożliwe, ponieważ siostra C.D. nie posiada rachunku bankowego w Polsce, a środki z tytułu sprzedaży nieruchomości wpłynęły bezpośrednio na rachunek pełnomocnika (tj. obdarowanej). Wymuszanie przelewu „do siebie samej” byłoby czynnością pozorną i bezcelowe ekonomicznie.”

We wniosku wskazano również, jakie dokumenty potwierdzają całą operację tj. akt notarialny sprzedaży mieszkania, historię rachunku bankowego pokazującą wpływ pieniędzy oraz pisemne oświadczenie darczyńcy z klauzulą Apostille. Podatniczka zaznaczyła również, że zamierza dochować wszystkich formalności związanych ze zgłoszeniem darowizny na formularzu SD-Z2 w ustawowym terminie sześciu miesięcy.

Skarbówka przypomniała, kiedy darowizna od rodzeństwa może być całkowicie zwolniona z podatku

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przywołał przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn. W interpretacji przypomniano, że rodzeństwo należy do tzw. grupy zerowej, która może korzystać z pełnego zwolnienia podatkowego. Organ przytoczył brzmienie przepisów dotyczących grup podatkowych: „Do grupy I − małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.”

Organ podatkowy wyjaśnił, że w przypadku pieniędzy konieczne są trzy podstawowe warunki. „Z treści przepisu art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że w przypadku, gdy przedmiotem darowizny są środki pieniężne, dla skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania konieczne jest spełnienie trzech warunków:

• otrzymanie darowizny od jednej z osób wymienionych w tym przepisie;
• złożenie w terminie 6 miesięcy zgłoszenia o nabyciu własności środków pieniężnych (poza sytuacją przewidzianą w art. 4a ust. 4 ustawy, która nie ma tutaj miejsca);
• udokumentowanie otrzymania środków pieniężnych dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.”

Interpretacja pokazuje, że skarbówka bardzo mocno zwraca uwagę na kwestie formalne. Samo pokrewieństwo nie wystarczy, jeśli podatnik nie będzie w stanie udokumentować przepływu środków albo zapomni o zgłoszeniu formularza SD-Z2. Jednocześnie urząd wyraźnie podkreślił, że przepisy należy interpretować zgodnie z ich rzeczywistym celem. Fiskus nie zakwestionował darowizny tylko dlatego, że pieniądze fizycznie nie zostały przesłane między dwoma osobnymi rachunkami należącymi do sióstr.

Najważniejszy fragment interpretacji. Organ skarbowy jasno wskazał, dlaczego zwolnienie nadal obowiązuje

Istotny dla całej sprawy okazał się fragment, w którym Dyrektor KIS ocenił, czy warunek dotyczący udokumentowania przekazania pieniędzy został spełniony. Organ uznał, że tak. W interpretacji znalazło się takie stanowisko: „W przedmiotowej sprawie zostały spełnione warunki zastosowania zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, bowiem środki pieniężne przekazane tytułem darowizny zostały wpłacone rachunek bankowy obdarowanej.”

I kolejny fragment: „Skoro zatem środki pieniężne zostały przekazane na Pani konto, nawet jeśli nie zostały przekazane odrębnym przelewem bankowym od darczyńcy, lecz znalazły się na rachunku bankowym obdarowanej w wyniku wpłaty całej ceny sprzedaży nieruchomości dokonanej przez kupującego bezpośrednio na Pani rachunek (obdarowanej), to ma zastosowanie zwolnienie.”

To właśnie ten fragment interpretacji ma znaczenie praktyczne dla rodzin. Fiskus potwierdził bowiem, że najważniejsze jest realne udokumentowanie przepływu środków oraz możliwość ustalenia ich źródła. Sam techniczny sposób przekazania pieniędzy nie przekreśla jeszcze prawa do zwolnienia. W interpretacji wskazano jednak również, że podatniczka musi spełnić wymogi formalne związane ze zgłoszeniem darowizny: „Podkreślić przy tym należy, że skoro umowa darowizny nie została sporządzona w formie aktu notarialnego, to ma Pani obowiązek zgłoszenia ww. darowizny na formularzu SD-Z2.”

Polecamy: Przelew z konta osobistego na wspólne konto małżonków. Skarbówka mówi wprost: nie ma przysporzenia, nie ma podatku od darowizn

W interpretacji pojawiło się też ważne przypomnienie o sześciomiesięcznym terminie. Tu skarbówka bywa bezwzględna

Choć sama interpretacja była korzystna dla podatniczki, urząd wyraźnie przypomniał o obowiązujących terminach. Zwolnienie dla najbliższej rodziny nie działa automatycznie w każdej sytuacji. Konieczne jest bowiem spełnienie warunków wskazanych w ustawie.

Skarbówka przypomniała, że zgłoszenie nabycia majątku powinno zostać złożone na formularzu SD-Z2. Termin wynosi sześć miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. W praktyce wiele osób zapomina właśnie o tym obowiązku, zakładając, że skoro chodzi o rodzinę, urząd nie wymaga żadnych formalności. W interpretacji podano podstawę prawną, tj.: „W myśl postanowień ww. art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn koniecznym jest terminowe zgłoszenie nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego. Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych powinno być dokonane na formularzu SD-Z2.”

Urząd przypomniał również, że brak spełnienia warunków może oznaczać utratę zwolnienia: „W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.”

Ta interpretacja może mieć znaczenie dla wielu osób sprzedających wspólnie mieszkania po rodzicach

Sprawy podobne do tej pojawiają się w Polsce bardzo często. Rodzeństwo dziedziczy mieszkanie po rodzicach, jedna osoba zajmuje się formalnościami, a druga mieszka za granicą albo nie ma możliwości aktywnego uczestniczenia w sprzedaży nieruchomości. Potem pojawia się pytanie o rozliczenie pieniędzy i ewentualne skutki podatkowe.

W omawianej interpretacji skarbówka wyraźnie zaakceptowała sytuację, w której cała kwota ze sprzedaży trafiła najpierw na jeden rachunek bankowy. Ważne okazało się jednak to, że od początku istniała pełna dokumentacja potwierdzająca źródło środków oraz wolę dokonania darowizny. Organ zwrócił uwagę na sens całej regulacji i możliwość prześledzenia przepływu pieniędzy. W praktyce może to oznaczać, że fiskus coraz częściej będzie badał nie tylko literalne spełnienie formalności, ale również rzeczywisty charakter transakcji i możliwość jej zweryfikowania.

Skarbówka potwierdza: te darowizny od rodzeństwa są całkowicie bez podatku. Trzeba jednak spełnić jeden warunek

W interpretacji znalazł się też fragment dotyczący samej istoty darowizny: „Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego.” Urząd przypomniał również definicję z Kodeksu cywilnego: „Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.”

W efekcie Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko podatniczki za prawidłowe i potwierdził możliwość skorzystania ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Dla wielu rodzin może to być bardzo ważny sygnał, że nawet nietypowy sposób przekazania pieniędzy nie musi automatycznie oznaczać problemów z fiskusem, o ile cała operacja jest dobrze udokumentowana i zgłoszona zgodnie z przepisami.