Skarbówka wydała ważną decyzję w sprawie darowizny od brata. Pieniądze mogą zostać na zagranicznym rachunku, a mimo to można skorzystać z pełnego zwolnienia z podatku

• Darowizna od brata i pieniądze na szwajcarskim koncie. Tak wyglądała sytuacja przedstawiona skarbówce
• Dlaczego nie chciano przelewać pieniędzy na inny rachunek? W grę wchodziły lokaty i realne straty finansowe
• Zwolnienie dla najbliższej rodziny. Brat znajduje się w grupie osób wskazanych w przepisach
• Skarbówka analizowała także fakt, że rachunek znajdował się w Szwajcarii
• Nie tylko pieniądze, ale również prawo do rachunku bankowego. Organ wskazał, co musi zostać spełnione
• Co z podatkiem od darowizny? Znaczenie ma grupa podatkowa i kwota 36 120 zł
• Formularz SD-Z2 i sześć miesięcy. Ten termin ma znaczenie dla zachowania zwolnienia
• Organ przypomniał, czym jest darowizna i kiedy powstaje obowiązek podatkowy
• Ostateczny warunek jest jasny: zgłoszenie darowizny do urzędu skarbowego w terminie

Sprawa została rozstrzygnięta w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, o sygnaturze 0111-KDIB2-3.4015.240.2026.1.LM. Organ uznał stanowisko podatnika za prawidłowe i wskazał, że nabycie w drodze darowizny środków pieniężnych wraz z prawem do rachunku bankowego od brata może korzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Warunkiem pozostaje jednak dopełnienie wymaganych formalności, przede wszystkim zgłoszenie nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w ustawowym terminie.

Darowizna od brata i pieniądze na szwajcarskim koncie. Tak wyglądała sytuacja przedstawiona skarbówce

Wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczył skutków podatkowych planowanej darowizny środków pieniężnych wraz z prawem do rachunku bankowego. Wnioskodawca wskazał, że jest polskim obywatelem, mieszka w Polsce i posiada polską rezydencję podatkową, a jego brat również jest polskim obywatelem i polskim rezydentem podatkowym.

Brat posiada rachunek bankowy otwarty w szwajcarskim banku zgodnie z lokalnym prawem. Na rachunku znajdują się należące do niego środki pieniężne, które są wykorzystywane między innymi do zakładania lokat bankowych. Z lokat powstają odsetki, a właściciel rachunku rozlicza w Polsce podatek dochodowy od osób fizycznych od całości odsetek generowanych przez środki znajdujące się na tym rachunku.

We wniosku o wydanie interpretacji wskazano, że „planowane zdarzenie przyszłe obejmować będzie dokonanie przez Pana brata na Pana rzecz darowizny środków pieniężnych zgromadzonych na wyżej wymienionym rachunku bankowym, połączonej z jednoczesnym przeniesieniem praw i obowiązków (własności) do tego rachunku na Pana rzecz. W ramach planowanej czynności prawnej, środki pieniężne nie zostaną przetransferowane na inny, zewnętrzny rachunek, lecz pozostaną na przedmiotowym koncie, którego wyłącznym właścicielem i dysponentem stanie się Pan”.

Techniczne wykonanie czynności miało polegać na pełnej zmianie danych właściciela rachunku w systemie szwajcarskiego banku. Po przeprowadzeniu tej operacji bank miał wydać oficjalne potwierdzenie, z którego wynikałoby, że środki będące przedmiotem darowizny znajdują się już na rachunku należącym bezpośrednio do obdarowanego.

Dlaczego nie chciano przelewać pieniędzy na inny rachunek? W grę wchodziły lokaty i realne straty finansowe

Wnioskodawca zwrócił uwagę na ekonomiczny aspekt planowanej czynności. Środki znajdujące się na rachunku nie były bowiem zwyczajnie przechowywane, ale pozostawały wykorzystywane do generowania przychodów z odsetek, między innymi poprzez lokaty bankowe. Intencją darczyńcy i przyszłego dysponenta pieniędzy było zachowanie ciągłości inwestowania środków na tym samym rachunku.

„Nie bez znaczenia w omawianej sytuacji pozostaje aspekt ekonomiczny. Będące przedmiotem darowizny środki pieniężne są nieustannie wykorzystywane w celu generowania przychodów z odsetek (lokaty bankowe) oraz innych operacji finansowych. Intencją darczyńcy, jak również Pana jako przyszłego dysponenta tych środków, jest zachowanie ciągłości ich inwestowania na przedmiotowym rachunku. Dokonywanie technicznego przelewu wychodzącego i ponownego przychodzącego skutkowałoby koniecznością zerwania trwających lokat, co naraziłoby strony na wymierne straty finansowe” - czytamy w interpretacji.

Wnioskodawca argumentował również, że wymóg udokumentowania otrzymania środków powinien być rozpatrywany z uwzględnieniem celu, jakiemu służy. Jego zdaniem przepisy miały przede wszystkim ograniczać ryzyko nadużyć związanych z obrotem gotówkowym i zapewniać przejrzystość źródła pochodzenia majątku. W przedstawionej sytuacji środki przez cały czas znajdowały się w oficjalnym systemie bankowym, a zmiana właściciela rachunku mogła zostać potwierdzona przez bank.

Zwolnienie dla najbliższej rodziny. Brat znajduje się w grupie osób wskazanych w przepisach

Podstawą stanowiska podatnika był art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Przepis ten przewiduje zwolnienie z podatku dla określonych członków najbliższej rodziny, wśród których znajduje się między innymi rodzeństwo, przy założeniu prawidłowego zgłoszenia nabycia praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. W opisanej sprawie zarówno darczyńca, jak i obdarowany byli braćmi, dlatego warunek dotyczący relacji rodzinnej nie budził wątpliwości.

„Zwolnienie podatkowe wyrażone w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn zwalnia od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1. zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 1a-2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2. w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.”

Wnioskodawca uważał, że w opisanej sytuacji spełniony jest również cel wymogu dokumentacyjnego. Pieniądze nie opuszczają bowiem systemu bankowego, a bank potwierdza zmianę właściciela rachunku oraz fakt, że środki znajdują się na koncie należącym już do obdarowanego. Tym samym formalny brak klasycznego przelewu na nowy rachunek nie powinien, jego zdaniem, prowadzić do utraty prawa do zwolnienia.

Skarbówka analizowała także fakt, że rachunek znajdował się w Szwajcarii

Istotne znaczenie w sprawie miał również zagraniczny charakter rachunku. Co do zasady ustawa o podatku od spadków i darowizn obejmuje nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się w Polsce lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Polski. Ustawa przewiduje jednak szczególną regulację dotyczącą rzeczy znajdujących się za granicą i praw majątkowych wykonywanych za granicą.

Art. 2 ustawy stawy o podatku od spadków i darowizn stanowi, że „nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą podlega podatkowi, jeżeli w chwili otwarcia spadku lub zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej”.

Oznaczało to, że fakt znajdowania się rachunku bankowego w Szwajcarii nie powodował automatycznego wyłączenia zastosowania polskich przepisów. Organ przyjął, że nabycie opisanej darowizny podlega co do zasady podatkowi od spadków i darowizn na podstawie art. 2 ustawy, a następnie należało zbadać, czy spełnione są warunki przewidzianego dla najbliższej rodziny zwolnienia.

Nie tylko pieniądze, ale również prawo do rachunku bankowego. Organ wskazał, co musi zostać spełnione

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zwrócił uwagę, że w opisanym przypadku przedmiotem nabycia będą środki pieniężne wraz z rachunkiem bankowym, na którym te środki się znajdują. Darowizna ma zostać dokonana pomiędzy braćmi, a więc osobami należącymi do grupy wskazanej w art. 4a ustawy. Pierwszy z wymaganych elementów został zatem spełniony.

Organ wskazał również, że przy darowiźnie środków pieniężnych przepisy przewidują szczególne wymagania dotyczące udokumentowania ich otrzymania: „W przypadku darowizny środków pieniężnych warunkiem niezbędnym do skorzystania z omawianego zwolnienia – jak już wyżej wskazano – jest m.in. fakt udokumentowania przez obdarowanego ich otrzymania dowodem przekazania na swój rachunek bankowy albo rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.” W analizowanej sprawie kluczowe było jednak to, że pieniądze znajdujące się na rachunku brata już wcześniej zasiliły ten rachunek, a następnie wraz z rachunkiem miały znaleźć się pod wyłączną dyspozycją obdarowanego.

Z treści interpretacji wynika, że organ uznał taki sposób wykonania darowizny za wystarczający dla spełnienia warunku dokumentacyjnego. Bank miał bowiem potwierdzić zmianę właściciela rachunku, a tym samym zmianę statusu prawnego środków znajdujących się na koncie. W ocenie Dyrektora KIS nie było konieczności wykonywania dodatkowego, technicznego przelewu na inny rachunek: „Darowane środki pieniężne należące do Pana brata, znajdujące się na rachunku bankowym, którego to Pan stanie się właścicielem, uprzednio wpłynęły/zasiliły ten rachunek, zatem spełniony zostanie warunek udokumentowania wynikający z analizowanego art. 4a ust. 1 ww. ustawy.”

Co z podatkiem od darowizny? Znaczenie ma grupa podatkowa i kwota 36 120 zł

Ustawa o podatku od spadków i darowizn co do zasady przewiduje opodatkowanie darowizn, a wysokość podatku zależy między innymi od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. Rodzeństwo zostało zaliczone do I grupy podatkowej. Jednocześnie przepisy określają kwotę wolną, która w art. 9 ust. 1 pkt 1 została wskazana na poziomie 36 120 zł dla osoby zaliczonej do I grupy podatkowej.

Przy ustalaniu wartości nabycia bierze się pod uwagę również wcześniejsze nabycia od tej samej osoby. Jeżeli nabycie od jednego zbywcy następuje więcej niż jeden raz, do wartości ostatnio nabytych rzeczy i praw majątkowych dolicza się ich czystą wartość nabytych wcześniej od tego samego zbywcy w roku ostatniego nabycia oraz w okresie 5 lat poprzedzających ten rok.

Dla omawianej sprawy kluczowe pozostaje jednak zwolnienie przewidziane dla najbliższej rodziny. Przy spełnieniu warunków art. 4a ustawy darowizna od brata może być całkowicie zwolniona z podatku, a zatem znaczenie ma przede wszystkim prawidłowe wykonanie obowiązków formalnych związanych ze zgłoszeniem nabycia.

Formularz SD-Z2 i sześć miesięcy. Ten termin ma znaczenie dla zachowania zwolnienia

W sprawie szczególnie istotny pozostaje obowiązek zgłoszenia nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego. Wnioskodawca założył, że zgłoszenie zostanie dokonane w ustawowym terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. W interpretacji organ potwierdził, że przy takim założeniu wszystkie warunki zastosowania zwolnienia zostaną spełnione.

Zgłoszenia dokonuje się na formularzu SD-Z2, zgodnie z przepisami dotyczącymi wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych. Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje jednak między innymi przypadków, gdy wartość majątku ostatnio nabytego, doliczona do wartości majątku nabytego wcześniej od tej samej osoby w odpowiednim okresie, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Drugim wskazanym w ustawie wyjątkiem jest sytuacja, w której nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron. W przedstawionym przypadku znaczenie miało jednak przede wszystkim założenie dokonania zgłoszenia w terminie sześciu miesięcy: „Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.”

Organ przypomniał, czym jest darowizna i kiedy powstaje obowiązek podatkowy

W uzasadnieniu interpretacji Dyrektor KIS odniósł się także do przepisów Kodeksu cywilnego. Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera własnej definicji darowizny, dlatego w tym zakresie należy odwołać się do przepisów prawa cywilnego. Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego darowizna polega na bezpłatnym świadczeniu na rzecz obdarowanego kosztem majątku darczyńcy: „Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.”

Kodeks cywilny określa również formę oświadczenia darczyńcy. Co do zasady powinno ono zostać złożone w formie aktu notarialnego, ale umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione. W analizowanej sprawie istotne było więc nie tylko samo zamiarowane przekazanie środków, ale również sposób formalnego wykonania czynności: „Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.”

Organ wskazał ponadto, że do zawarcia umowy darowizny, podobnie jak w przypadku innych umów, potrzebne są zgodne oświadczenia obu stron. Umowa darowizny dochodzi do skutku z chwilą złożenia przez obdarowanego oświadczenia o przyjęciu darowizny, przy czym ustawodawca nie wymaga szczególnej formy takiego oświadczenia.

Ostateczny warunek jest jasny: zgłoszenie darowizny do urzędu skarbowego w terminie

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zakończył analizę jednoznacznym stanowiskiem. Jeżeli podatnik dokona zgłoszenia do właściwego naczelnika urzędu skarbowego w ustawowym terminie sześciu miesięcy od otrzymania darowizny, nabycie środków pieniężnych wraz z prawem do rachunku bankowego będzie spełniało warunki do zastosowania zwolnienia z podatku od spadków i darowizn.

Organ skarbowy stwierdził, że „(...) jeżeli spełni Pan warunek dokonania zgłoszenia do właściwego naczelnika urzędu skarbowego – w ustawowym terminie 6 miesięcy od otrzymania darowizny – nabycia środków pieniężnych wraz z prawem do rachunku bankowego, to spełnione zostaną wszystkie warunki do zastosowania zwolnienia z opodatkowania otrzymanej darowizny na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.”