Wyższe wynagrodzenie w październiku, listopadzie i grudniu 2026 r., na podstawie jednego oświadczenia pracownika – pracodawca musi je uwzględnić

• Pierwszy próg podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) – ile wynosi w aktualnym stanie prawnym (jak przedstawia się skala podatkowa) i jakiej wysokości (miesięczne) wynagrodzenie (brutto) do niego kwalifikuje?
• Dochody pracownika przekraczają pierwszy próg podatkowy (tj. 120 000 zł) w ciągu roku – jest sposób na uniknięcie stosowania przez pracodawcę stawki 32%, przy pobieraniu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT)
• Od kiedy pracodawca zobowiązany jest uwzględnić oświadczenie pracownika o wspólnym opodatkowaniu małżonków, celem stosowania stawki 12% przy pobieraniu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT)?

Pierwszy próg podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) – ile wynosi w aktualnym stanie prawnym (jak przedstawia się skala podatkowa) i jakiej wysokości (miesięczne) wynagrodzenie (brutto) do niego kwalifikuje?

Od 1 stycznia 2022 r. – zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – kwota graniczna pomiędzy pierwszym i drugim przedziałem skali podatkowej wynosi 120 000 zł.

Pierwszy próg podatkowy został ustalony na poziomie 120 000 zł ustawą z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (art. 1 pkt 47 lit. a ww. ustawy).

W przypadku przychodów ze stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej – podstawą obliczenia podatku według skali podatkowej z ww. art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest – wynagrodzenie pomniejszone o koszty uzyskania przychodów oraz potrącone przez płatnika ze środków pracownika (podatnika) składki na ubezpieczenia społeczne – emerytalne, rentowe i chorobowe (por. art. 22 ust. 2 i 11 oraz art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Dochody pracownika przekraczają pierwszy próg podatkowy (tj. 120 000 zł) w ciągu roku – jest sposób na uniknięcie stosowania przez pracodawcę stawki 32%, przy pobieraniu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT)

Pracownicy, których dochody (uzyskane od początku roku) przekraczają w ciągu roku (np. przekroczą we wrześniu br.) pierwszy próg podatkowy (tj. 120 000 zł) mogą uniknąć stosowania przez pracodawcę stawki 32%, zamiast dotychczasowych 12% przy pobieraniu zaliczki na podatek dochodowy, tym samym – zmniejszając wynagrodzenie, które trafia „do ręki” pracownika. Przypadek ten dotyczy osób, które – w uproszczeniu – posiadają małżonka, który zarabia mniej od nich lub wcale.

Uszczegóławiając – zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – wspólnie z małżonkiem, mogą rozliczyć się osoby, które pozostają w związku małżeńskim i we wspólności majątkowej:

1. przez cały rok podatkowy albo
2. od dnia zawarcia związku małżeńskiego do ostatniego dnia roku podatkowego – w przypadku, gdy związek małżeński został zawarty w trakcie roku podatkowego.

Ze wspólnego rozliczenia podatku dochodowego z małżonkiem, nie można jednak skorzystać, jeżeli chociażby jeden z małżonków:

1. stosuje przepisy
2. 1. art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (podatek liniowy) lub
   2. ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy

– w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

2. podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Zgodnie z art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – zakłady pracy będące osobami fizycznymi, osobami prawnymi oraz jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej – są obowiązane, jako płatnicy, obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku pracy (jak również stosunku służbowego, z pracy nakładczej lub ze spółdzielczego stosunku pracy, z zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego wypłacanych przez zakłady pracy lub z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej wypłacanej w spółdzielniach pracy).

Zaliczki te, za miesiące od stycznia do grudnia, wynoszą:

1. za miesiące, w których dochód podatnika uzyskany od początku roku od danego płatnika nie przekroczył kwoty 120 000 zł – 12% dochodu uzyskanego w danym miesiącu;
2. za miesiąc, w którym dochód podatnika uzyskany od początku roku od danego płatnika przekroczył kwotę 120 000 zł – 12% od tej części dochodu uzyskanego w tym miesiącu, która nie przekroczyła tej kwoty, i 32% od nadwyżki ponad kwotę 120 000 zł;
3. za miesiące następujące po miesiącu, o którym mowa w pkt 2 – 32% dochodu uzyskanego w danym miesiącu od danego płatnika.

Jeżeli zatem – dochód podatnika, uzyskany od początku roku, np. w miesiącu wrześniu 2026 r. przekroczył/przekroczy kwotę 120 000 zł – zgodnie z powyższym – pracodawca zacznie pobierać od niego wyższe zaliczki na podatek dochodowy (w stawce 32%).

Jeżeli zatem – dochód podatnika, uzyskany od początku roku, np. w miesiącu wrześniu 2026 r. przekroczył/przekroczy kwotę 120 000 zł, ale dochody małżonka, które łączy się z dochodami pracownika-podatnika, nie przekraczają tej kwoty – w przypadku złożenia przez pracownika-podatnika, do pracodawcy, ww. oświadczenia o wspólnym opodatkowaniu małżonków – w miesiącu październiku, listopadzie i grudniu br. otrzyma on „do ręki” wyższe wynagrodzenie (ponieważ pracodawca nadal będzie stosował stawkę 12% przy pobieraniu zaliczki na podatek dochodowy), niż – wynagrodzenie, które otrzymałby, jeżeli nie złożyłby ww. oświadczenia o wspólnym opodatkowaniu małżonków. Wówczas bowiem – w związku z przekroczeniem progu 120 000 zł, przez dochody uzyskane od początku roku – pracodawca zacząłby pobierać zaliczkę na podatek dochodowy w stawce 32%.

Od kiedy pracodawca zobowiązany jest uwzględnić oświadczenie pracownika o wspólnym opodatkowaniu małżonków, celem stosowania stawki 12% przy pobieraniu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT)?

Oświadczenie o wspólnym opodatkowaniu małżonków złożone przez pracownika np. we wrześniu 2026 r. – pracodawca zobowiązany jest zatem uwzględnić najpóźniej od października 2026 r. Pozostają zatem w błędzie pracodawcy, którzy twierdzą, że oświadczenie takie będą stosować np. dopiero od następnego roku podatkowego (a takich – nie brakuje).

¹ (120 000 + 3 000) : 0,8629 = 142 542,59 zł (współczynnik 0,8629 stanowi odpowiednik wynagrodzenia pracownika po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne potrącane przez pracodawcę ze środków pracownika). Pracownik opłaca składki na ubezpieczenia: emerytalne – 9,76%, rentowe – 1,5% oraz chorobowe – 2,45% (łącznie 13,71% wynagrodzenia brutto). Por. art. 16 ust. 1 i 1b i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 592 z późn. zm.)
• Ustawa z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2105 z późn. zm.)
• Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 843 z późn. zm.)